Anestezjologia C3 18.11.2005
Okołooperacyjne leczenie płynami
Płyny ustrojowe:
Całkowita zawartość wody:
· Noworodek 70-80% wagi ciała
· Mężczyzna 55-65%
· Kobiety 45-50%
Im więcej tkanki tłuszczowej im starszy organizm tym mniej wody.
Przestrzenie wodne:
Przestrzeń wodna pozakomórkowa 30-40%
1. płyn śródmiąższowy /pozakomórkowa, pozanaczyniowa
2. osocze krwi- pozakomórkowa, śródnaczyniowa 5% m.c.
Krew 7,5% m.c -> 25% wody pozakom.
Przestrzeń wodna śródkomórkowa 20%
Przestrzeń wodna transcelularna ok. 3%
Skład jonowy płynów:
Kationy
Osocze p. śródmiąższowa p. śródkomórkowa
Na 142 144 10
K 4 4 150
Ca 5 3 150
Mg 3 2 40
Osmolarność płynów ustrojowych
Stężenie molowe rozpuszczonych cząsteczek w litrze roztworu.
Osmolarność osocza wynosi 290-300 mosmol/l = /stęż. Na w mEq / +5 /x2
Fizjologiczne zapotrzebowanie na płyn i elektrolity
Dostarczenie wody:
· Płyny ok. 2,5 litra na dobę w tym woda z pokarmów stałych
· Woda oksydacyjna ok. 300 ml/dobę
Utrata wody:
· Diureza 600-2000ml/dobę
· Parowanie niewidzialne ok. 900ml/dobę
· 200-400 ml skóra
· 400-600 ml płuca
Zapotrzebowanie:
· woda 25-40 ml/kg osoby dorosłe
· u dzieci zapotrzebowanie większe/ zależnie od wagi wieku dziecka (większa zawartość wody w organizmie)
Przelicznik:
Pierwsze 10 kg m.c. 100ml/kg/dobę
Drugie 10 kg m.c 50 ml/kg/dobę
Masa ciała > 20 kg 25ml/kg/dobę
50 kg - 2250ml/dobę
100 kg -3500 ml/dobę
wiek podstawowe zapotrzebowanie
1 dzień 30 - 60 ml/kg
2 dzień 60 ml/kg
3 dzień 90 ml/kg
4 dzień i więcej 100 - 110 ml/kg
Odwodnienie
Nadmierna utrata wody przez organizm
Odwodnienie izotoniczne- utrzymane stężenie Na, zachowana osmolarność, zmniejszenie przestrzeni pozakomórkowej, w tym w osoczu.
Odwodnienie hypertoniczne- większa utrata wody niż Na, wzrost osmolarności, odwodnienie komórkowe.
Odwodnienie hypotoniczne- niskie stężenie na, utrata wody, zmniejszenie przestrzeni pozakomórkowej.
Przewodnienie
Nadmierna podaż lub retencja wody.
Zaburzenia elektrolitowe
K +3,8 =5,6 mEq/l
Hypokaliemia <3,8
Najczęstsze zaburzenie u pacjentów operowanych
Hyperkalliemia >5,8 mEq/l
Hypokaliemia:
· wzrost pobudzanie mięśnia sercowego
· zwiększenie możliwości występowania zaburzeń rytmu serca
· wydłużone działania leków zwiotczających
· powoduje osłabienie motoryki przewodu pokarmowego
spadek K o 1 mEq/l = niedobór ok. 200 mEq
uzupełnienie niedoboru
Niedobór K = /4,5 mEq/l - akt. stęż/ x 0,4 c.c.+ 50
Śródoperacyjne podawanie płynów:
· Pokrycie zapotrzebowania podstawowego
· Uzupełnianie strat spowodowanych zabiegiem operacyjnym
Zapotrzebowanie podstawowe na płyny:
· Dorośli 1,5 ml/kg/ godz.
· Dzieci 2 ml/kg/ godz.
· Małe dzieci 4 ml/kg/ godz.
· Noworodki 3ml/kg/godz.
Podawanie płynów:
· Niedobór płynów u dorosłych po przerwie nocnej 500 ml płynu w ciągu pierwszych 30-40 minut znieczulenia.
· Pacjenci bez zaburzeń gospodarki wodno-elektolitowej powinni otrzymać 600-1000ml podczas 1-2 godz. operacji.
· Małe zabiegi operacyjne zapotrzebowanie na płyny- pokrycie tylko podstawowego zapotrzebowania
Utrata płynów:
· Parowanie płynów/ otrzewna, jelito, opłucna
· Oddzielenie płynu w wypreparowanych tkankach, usuniętych narządach
· Utrata krwi
Im większy zabieg trzeba dodać 4; 6; 8 ml/kg/godz. (przy rozległych zabiegach np. resekcja jelita)
Kontrola leczenia płynami: u pacjenta odwodnionego
· Częstość akcji serca tachykardia
· RR $
· OCŻ $
· wydalanie moczu $
· Ht, Hb #
· Na+, K+
Płyny stosowane do leczenia w okresie okołooperacyjnym :
Krystaloidy:
· Roztwory niskocząsteczkowe
· przejrzyste
· Można przez wszystko przepuścić
· Łatwo przechodzą z łożyska do wnętrza komórki
· Nie wywołują reakcji uczuleniowych
· Łatwo dyfundują przez błony naczyń włosowatych
· Zazwyczaj izotoniczne
· Łatwe do podania
· W elektrolitowych- skład zbliżony do składu osocza
Wady:
· Szybko opuszczają łożysko naczyniowe
· Tylko około 1/3 pozostaje w łożysku
Zastosowanie:
· Pokrycie zapotrzebowania podstawowego w okresie okołooperacyjnym
· Uzupełnienie strat płynów
· Sól fizjologiczna- 0,9% NaCl
· Płyn Ringera
· 5% glukoza w wodzie
· 0,45% NaCl
Koloidy:
· mętne
· Roztwory substancji wielocząsteczkowych
· Preparaty krwi
· Używane jako środki osoczozastępcze
· Uzupełniają niedobór płynu śródnaczyniowego
· Wywierają efekt objętościowy/ dłużej pozostają w łożysku
· nie przechodzą przez błony naczyń włosowatych
· wywierają ciśnienie onkotyczne
· ściągają wodę do łożyska naczyniowego
Naturalne:
· Osocze
· Albuminy
Sztuczne:
· Pochodne skrobi
· Dekstrany
· Pochodne żelatyny
· Wyrównywanie straty płynów w okresie okołooperacyjnym
· Uzupełnienie straty krwi
· Osiągnięcie hemodikcji- rozcieńczenie ukrwienia
· ...
teresawawa