Dodatek F ¨ Słowniczek najważniejszych pojęć 391
802.3 — standard IEEE 802.3.
10BaseT — specyfikacja IEEE 802.3 warstwy fizycznej sieci Ethernet o przepustowości 10 Mb/s opartej na nieekranowanym dwuparowym kablu, nazywanym skrętką.
Akredytacja — rodzaj poświadczenia lub certyfikatu, wydanego przez wyznaczoną znaną i zaufaną osobę lub organizację, potwierdzającego spełnienie przez aplikację określonego poziomu wymogów bezpieczeństwa.
Aktywacja — moment i sposób, w jaki zostaje wykonany kod wirusa, infekując w tym momencie kolejny system operacyjny. Aby wirus mógł zarazić system, musi w nim zostać choćby raz uruchomiony. Samo skopiowanie nie wystarcza, gdyż jest wtedy traktowany jak zwykłe dane. Muszą zajść okoliczności, w których system potraktuje dane zawierające wirusa jako kod wykonywalny czy skrypt.
API (Application Programming Interface) — ustalony sposób komunikowania się systemu operacyjnego z warstwą aplikacji.
ARP (Address Resolution Protocol) — protokół określający adres sprzętowy komputera na podstawie numeru IP.
ARPANET — eksperymentalna sieć komputerowa dużego zasięgu, która w latach 60. pokryła Stany Zjednoczone. Jej realizacją zajmowała się ARPA (U.S. Department of Defense’s Advanced Research Projects Agency).
ASCII (American Standard Code for Information Interchange) — uniwersalny standard kodowania numerycznego liter, cyfr, zbioru podstawowych znaków graficznych i przestankowych oraz pewnej ilości znaków sterujących w postaci 7 bitowych słów. Kiedyś brakujący bit używany był jako tzw. „bit parzystości”, za pomocą którego można było wykryć ewentualne błędy transmisji, teraz stosuje się go do rozszerzenia ilości znaków w standardzie.
Backdoor — patrz: „tylne drzwi”.
Bajt — za bajt przyjęło się uznawać jednostkę składającą się z 8 bitów informacji, gdyż w takich najmniejszych blokach są przetwarzane dane w większości systemów komputerowych.
Bind — serwer usługi DNS (Domain Name Service) tłumaczącej nazwy domen na odpowiadające im adresy IP.
Bit — jednocyfrowa liczba o podstawie 2 (0 lub 1); najmniejsza jednostka informacji.
Bomby pocztowe — poczta elektroniczna wysyłana w celu zapchania skrzynki pocztowej ofiary, spam. Bomby pocztowe z reguły przybierają postać niewielkiej ilości listów z dużymi załącznikami lub też tysięcy małych wiadomości.
Bootp — usługa pozwalająca na przydzielanie podłączonym do sieci komputerom bez pamięci dyskowej ich własnych adresów IP. Bootp identyfikuje komputery żądające przydzielenia adresu na podstawie ich konfiguracji sprzętowej, w szczególności adresu MAC wbudowanego w kartę sieciową.
Buffer Flow Control — kontrola zajętości bufora — technika pozwalająca zapobiegać przepełnieniom buforów powiązanych ze strumieniami danych. Kiedy jeden z procesów wysyła przez strumień większą ilość danych, niż drugi jest w stanie odebrać, jest on zatrzymywany, aby wolniejszy proces mógł nadążyć z odbieraniem i przetwarzaniem danych.
Buforowanie — technika ułatwiająca utrzymanie ciągłości strumienia danych. Buforowanie znakomicie ułatwia wyrównanie prędkości przetwarzania danych przez procesy, znajdujące się na dwóch końcach strumienia. Jeżeli na przykład proces A ma przekazać procesowi B przez sieć pewną ilość informacji, A po prostu „wrzuca” dane do bufora po swojej stronie strumienia, nie martwiąc się o nie więcej. Następnie system operacyjny odczytuje sekwencyjnie dane z bufora, wysyłając je do gospodarza procesu B. System operacyjny po drugiej stronie strumienia umieszcza dane w buforze, z którego proces B może je w dowolnym momencie przeczytać.
Cracker — osoba, która omija zabezpieczenia sieci lub określonego systemu, by uzyskać do niej nieautoryzowany dostęp, tzn. włamać się do systemu. Typowym celem takiej osoby jest nielegalne zdobycie poufnych informacji lub użycie systemu w jakikolwiek inny nielegalny sposób.
CRC (Cyclic Redundancy Check) — jest sposobem weryfikacji poprawności danych za pomocą tzw. sum kontrolnych. Przykładem zastosowania może być kontrola procesu przesyłania danych w sieci.
CSMA/CD (Carrier Sense with Multiple Acces and Collision Detection) — technologia pozwalająca wykryć i obsłużyć kolizje w sieciach Ethernet. Interfejsy sieciowe, które wywołały kolizje, natychmiast przerywają swoją transmisję. Ten, który jako pierwszy wykrył kolizję, wysyła w sieć informację o zajściu kolizji. Następnie każdy z nich oczekuje przez przypadkowy okres czasu na wznowienie transmisji. W przypadku występowania sekwencji kolizji, przypadkowy czas oczekiwania zostaje podwojony.
Datagram — pakiet tzw. protokołu bezpołączeniowego, na przykład protokołu UDP.
Demultiplexing — proces rozdzielania strumieni danych, połączonych uprzednio w jeden strumień za pomocą multiplexingu.
DMZ (Demilitarized Zone) — przestrzeń sieciowa położona za zaporą firewall, ale odseparowana od sieci wewnętrznej.
DSL (Digital Subscriber Line) — łącze z Internetem o przepustowości nawet od 6 do 30 razy większej od łączy w technologii ISDN przy dużo mniejszych kosztach, ponieważ DSL używa tradycyjnych linii telefonicznych.
FDDI (Fiber-Distributed Data Interface) — łącze światłowodowe dużej przepustowości.
GUI (Graphical User Interface) — interfejs graficzny aplikacji.
Haker — osoba doskonale obeznana z różnymi technologiami informatycznymi, szczególnie zaś programowaniem. Haker jest osobą, której sprawia przyjemność zagłębianie się w zagadnienia dotyczące budowy systemów operacyjnych i innych programów oraz wykorzystywanie tej wiedzy dla różnych, często niezgodnych z prawem celów, takich jak na przykład włamywanie się do obcych systemów i sieci, czy przerabianie do własnych celów różnych programów lub danych.
Handshaking — proces nawiązywania połączenia między dwoma końcami strumienia informacji. Polega głównie na uzgodnieniu podstawowych parametrów transmisji (na przykład prędkości transmisji między dwoma modemami).
HTML (Hypertext Markup Language) — język służący do opisu stron WWW. Główną koncepcją języka jest wstawianie w tekst strony, specjalnych znaczników formatujących i interpretujących tekst oraz sterujących sposobem wyświetlania strony.
Hub — koncentrator. Jest urządzeniem służącym do rozgałęziania sieci, zadaniem którego jest powtarzanie sygnałów każdego fizycznego portu wejściowego wszystkim pozostałym portom.
Inetd — demon sieciowy obsługujący wiele usług i przekazujący sterowanie do właściwego serwera w chwili nawiązania połączenia z danym serwerem komputera zdalnego. Stosuje się go w celu zaoszczędzenia pamięci operacyjnej komputera
InterNIC — organizacja przydzielająca i kontrolująca adresy IP w Internecie[1].
IP (Internet Protocol) — podstawowy protokół internetowy opisujący komunikację na 3. poziomie modelu OSI — odpowiedzialnym za wyznaczanie tras oraz sposób dostarczania informacji. Protokół IP definiuje budowę pakietów oraz sposób ich transmisji między urządzeniami sieciowymi. IPX (Internetwork Packet Exchange) — protokół sieci NetWare.
Koń trojański — jest zwykłym (lub wyglądającym na zwykły) programem, udającym często przydatne oprogramowanie, lecz wykonującym pewne operacje bez wiedzy i woli ich użytkownika. Zadaniem większości koni trojańskich jest pozostawienie w systemie tzw. „tylnych drzwi”.
LAN (Local Area Network) — grupa komputerów położona na stosunkowo niewielkim obszarze, połączona ze sobą jedynie podstawowymi urządzeniami sieciowymi (kable, huby, switche), w sposób, w którym każdy komputer może komunikować się z wszystkimi pozostałymi.
Luka w bezpieczeństwie — wszelkie przyczyny, które mogą potencjalnie stać się pomocne we wniknięciu intruza do systemu, powiększeniu jego uprawnień w systemie, pomagające atakującemu w jakikolwiek sposób utrudnić systemowi świadczenie usług lub też pozwalające atakującemu przechwycić, skopiować dane poufne.
Łącze wirtualne — łącze wirtualne jest połączeniem pomiędzy dwoma punktami sieci utworzonym tak, by wydawało się być fizycznym połączeniem (kawałkiem kabla, linią telefoniczną itp.), lecz w rzeczywistości będącym złożeniem innych kanałów informacyjnych. Istnieją dwa rodzaje połączeń wirtualnych — PVC (tworzone na stałe lub dłuższy okres czasu), oraz SVC (tworzone za każdym razem, gdy trzeba transportować dane). Technika ta pozwala na przykład dwóm komputerom stojącym w laboratorium połączyć się za pomocą kabla szeregowego, chociaż w rzeczywistości kabel ten nie istnieje, a dane są transmitowane przez Internet (na przykład kiedy archaiczny program wymaga takiego właśnie połączenia).
MAU (Multistation Access Unit) — urządzenie łączące komputery w sieć typu Token Ring.
MTU (Maximum Transfer Unit) — największy pakiet protokołu IP, jaki może zostać przetransportowany podczas konkretnego połączenia. Parametr ten jest ustalany przez obie strony podczas nawiązywania połączenia[2].
Multipleksowanie (Multiplexing) — metoda przesyłania wielu równoległych sygnałów za pomocą jednego fizycznego kanału informacyjnego.
NetBEUI (NetBIOS Extended User Interface) — protokół używany w sieciach lokalnych Windows NT, LAN Manager oraz sieciach IBM do przesyłania plików i zdalnego drukowania.
NetBIOS (Network Basic Input/Output System) — protokół pierwotnie przygotowany jako interfejs sieciowy, którym miały się posługiwać programy pracujące w sieciach IBM PC. Został jednak rozszerzony i obecnie może być używany w wielu innych popularnych sieciach.
Routing dynamiczny— proces wymiany informacji między sąsiednimi ruterami, pozwalający ustalić im właściwą topologię sieci, a dzięki temu właściwą drogę przebiegu pakietów.
Ochrona dostępności — zespół działań mających na celu zagwarantowanie dostępności pewnych ważnych i strategicznych usług. Składają się na niego z reguły systemy tworzenia kopii zapasowych oraz nadmiarowość posiadanego sprzętu.
OSI (Open Systems Interconnection) Model — zbiór umownych standardów dotyczących komunikacji za pomocą komputerów zakładających m.in. podzielenie zagadnień i problemów dotyczących komunikacji na siedem umownych warstw, rozpoczynając od najniższej — warstwy sprzętowej.
Pakiet — podstawowy nośnik transmisji danych w sieci Internet. Każda informacja przesyłana przez sieć jest dzielona na części umieszczane w pakietach, a następnie z pakietów ekstrahowane i łączone z powrotem w użyteczną informację.
Phreak — osoba, która włamuje się do sieci telefonicznych i innych chronionych sieci telekomunikacyjnych, głównie w celu darmowego korzystania z usług firm telekomunikacyjnych.
Podział na podsieci — proces wykorzystywania otrzymanych adresów sieciowych na zbudowanie w ich oparciu mniejszych sieci połączonych z głównym szkieletem.
Połączenie typu full-duplex — połączenie z możliwością jednoczesnej transmisji w obie strony w celu zmniejszenia ograniczenia przepustowości sieci.
POP (Post Office Protocol) — jest protokołem służącym do przenoszenia poczty elektronicznej z serwera pocztowego na komputer użytkownika. Protokół POP oparty jest na architekturze klient-serwer, w której pocztę odbiera serwer pocztowy, a następnie przechowuje ją do momentu, w którym użytkownik pobierze ją z serwera.
Porty standardowe — są to porty, na których domyślnie słuchają usługi sieciowe, na przykład portem standardowym usługi SMTP jest 25.
Porty specjalne (zarezerwowane) — początkowe 1024 z ponad 65 000 portów dostępnych w systemie operacyjnym. Porty te zarezerwowane są dla usług systemowych, z tego też powodu połączenia wychodzące ( z wyjątkiem kilku przypadków ) realizowane są przez porty o numeracji wyższej niż 1023.
Poziom błędów — stosunek ilości błędnie przesłanych pakietów do całkowitej liczby pakietów.
PPP (Point-to-Point Protocol) — protokół służący do transportowania pakietów IP przez łącza szeregowe lub telefoniczne.
Promiscious Mode — specjalny tryb działania interfejsu sieciowego, w którym reaguje on na wszystkie pakiety mające kontakt z interfejsem, a nie tylko te, których jest przeznaczeniem. Tryb ten pozwala na przykład rejestrować całkowity ruch w sieci lokalnej.
Protokół — zbiór zasad i norm dotyczących komunikowania się w sieci.
Przepustowość — miara zdolności kanału informacyjnego do przenoszenia informacji, mierzona stosunkiem ilości informacji do czasu ich przesyłania.
PVC (Permanent Virtual Circuit) — stałe połączenie między urządzeniami DTE przydatne do bardzo częstej transmisji danych.
Ramka — jest podstawową jednostką transmisji w sieciach zorientowanych na transmisję bitową. Ramkę stanowią bity informacji wysłane bezpośrednio po sobie i zawierające: adres źródła, adres przeznaczenia, dane oraz dodatkowe informacje kontrolujące transmisję (między innymi rekordy pozwalające na detekcję, ewentualnie korekcję błędów oraz indeksujące ramki).
RARP (Reverse Address Resolution Protocol) — \protokół pozwalający komputerom rozgłaszać ich adres sprzętowy, oczekując tym samym odpowiedzi od serwera przydzielającego adresy IP w sieci.
Replikacja — stadium rozwoju wirusa komputerowego, w którym stara się on, powielając, zarazić jak najwięcej innych komputerów, programów itp.
Rozpoznanie — proces zbierania przez hakera informacji o systemach i sieciach potencjalnie podatnych na atak, przydatnych później do opracowania odpowiedniego planu działania.
Ryzyko dopuszczalne — ryzyko określone przez zarząd jako dozwolone przy danym rodzaju działalności; ekonomicznie jest to ryzyko w punkcie, w którym równoważą się koszty utrzymywania danego poziomu bezpieczeństwa z ewentualnymi stratami pomnożonymi przez prawdopodobieństwo ich poniesienia.
SAP (Service Advertisement Protocol) — metoda, w której różne urządzenia sieciowe rozgłaszają swoje adresy sieciowe oraz udostępniane usługi. Domyślnie informacje te wysyłane są co 60 sekund.
Serwer plików — urządzenie sieciowe, którego głównym zadaniem jest udostępnianie swojej przestrzeni dyskowej na ogół komputerom w sieci lokalnej. Rozwiązanie takie ma na celu zmniejszenie kosztów pamięci dyskowej oraz zwiększenie bezpieczeństwa danych.
Skanowanie — skanowanie portów jest działaniem mającym na celu zbadanie określonych portów określonych komputerów w poszukiwaniu różnych użytecznych informacji. Specjalne programy (skanery portów) badają zadane porty w poszukiwaniu tych, które wydają się być podatne na atak, lub też mogą zdradzić przydatne informacje.
Skanowanie fragmentacyjne — modyfikacja pozostałych metod skanowania, w której pakiety przeznaczone do skanowania dzielone są na fragmenty. Jeżeli nagłówek pakietu TCP zostanie podzielony na części, wtedy filtry pakietów będą miały znikome szanse wykrycia skanowania.
Skanowanie metodą TCP (pełne) — najprostsza metoda skanowania, w której skaner stara się nawiązać ze skanowanymi portami pełne połączenie.
Skanowanie metodą TCP FIN — metoda skanowania portów utrudniająca wykrycie faktu skanowania. Niektóre firewalle oraz filtry pakietów (takie jak na przykład Synlogger czy Courtney) potrafią wykryć skanowanie pakietami SYN. W takich sytuacjach czasami możliwe jest skanowanie pakietami FIN, gdyż otwarte porty z reguły odpowiadają na nie pakietami RST, podczas gdy zamknięte porty ignorują tego typu pakiety.
Skanowanie metodą TCP SYN — metoda skanowania nazywana również „skanowaniem połówkowym”. W metodzie tej nie następuje otwarcie połączenia, zamiast tego w kierunku skanowanego portu zostaje wysłany pakiet SYN, sugerujący otwarte połączenie i oczekiwanie na odpowiedź. Jeżeli w odpowiedzi skaner otrzyma pakiet SYN/ACK, oznacza to, że port nasłuchuje, w przeciwnym wypadku skaner otrzymuje pakiet RST. Po otrzymaniu SYN/ACK skaner niezwłocznie „zamyka” połączenie, wysyłając pakiet RST.
Skanowanie metodą UDP ICMP_PORT_UNREACH — metoda skanowania używająca protokołu UDP zamiast TCP. Wprawdzie protokół UDP jest mniej skomplikowany, lecz metody skanowania używające UDP muszą być bardziej wyrafinowane, ponieważ otwarte porty nie mają obowiązku wysyłać odpowiedzi, a zamknięte nie muszą wysyłać pakietów informujących o błędach. Na szczęście większość systemów jest skonfigurowana do wysyłania pakietu ICMP_PORT_UNREACH w odpowiedzi na wysłan...
maras16