6
INSTRUKCJA BEZPIECZNEJ PRACY
MECHANIK SAMOCHODOWY
I. Uwagi ogólne
Warunki dopuszczenia pracownika do pracy:
1. Do samodzielnej pracy na stanowisku mechanika samochodowego może przystąpić pracownik, który uzyskał zezwolenie na tę pracę od bezpośredniego przełożonego.
2. Winien to być pracownik pełnoletni, legitymujący się:
a. Przeszkoleniem wstępnym, ogólnym i instruktażem stanowiskowym BHP oraz przeszkoleniem w zakresie ochrony ppoż.
b. Dobrym stanem zdrowia, potwierdzonym zaświadczeniem lekarskim lekarza medycyny pracy, powinien też być wypoczęty i trzeźwy.
II. Podstawowe czynności przed rozpoczęciem pracy
Pracownik przed rozpoczęciem pracy powinien:
1. Szczegółowo zapoznać się ze stanowiskową instrukcją BHP znajdującą się na stanowisku pracy.
2. Ubrać się w odzież roboczą i ochronną przewidzianą do użycia na danym stanowisku pracy (kombinezon, buty robocze, nakrycie głowy, rękawice robocze i ochronne, okulary ochronne), powinien zdjąć także z rąk wszystkie zbędne przedmioty, takie jak biżuteria itp.
3. Przygotować wszystkie potrzebne narzędzia i pomoce do wykonania usługi, w tym:
a. Młotki.
b. Śrubokręty.
c. Klucze nastawne i płaskie.
d. Klucze oczkowe i inne.
e. Smary i oleje.
f. Płyny do zmywania brudu.
g. Pakuły i szmaty.
h. Części zapasowe przewidywane do wymiany.
i. Pomoce i narzędzia specjalne do wykonania określonych czynności.
j. Urządzenia i przyrządy do kontroli wykonywanych czynności monterskich.
4. Sprawdzić stan wyposażenia technicznego stanowiska, w tym stan techniczny maszyn i urządzeń, narzędzi, osłon i zabezpieczeń, a także stan i ciągłość przewodów elektrycznych zasilających (zewnętrznych), stan wtyczek i gniazd z bolcem zerowania.
W razie stwierdzenia jakichkolwiek uszkodzeń czy usterek, nie wolno podejmować pracy. Należy niezwłocznie powiadomić o tym bezpośredniego przełożonego w celu szybkiej ich likwidacji. Dopiero po upewnieniu się, że zostały one usunięte, pracownik może przystąpić do wykonania zadania.
5. Zapewnić dobre oświetlenie, włączyć wentylację czy też inne urządzenia gwarantujące bezpieczną pracę.
6. Usunąć wszystkie zbędne przedmioty znajdujące się w miejscu pracy oraz zapewnić, by podłoga wokół stanowiska pracy była sucha i czysta.
7. Upewnić się, czy rozpoczęcie pracy nie spowoduje zagrożeń dla osób przebywających na tym stanowisku pracy lub w jego bezpośrednim otoczeniu.
8. Zapoznać się z zadaniami na dzień bieżący.
9. W zależności od stosowanego urządzenia mogą wystąpić różne zagrożenia. Obsługujący urządzenie powinien zostać dokładnie poinformowany przez przełożonego o zagrożeniach, aby uniknąć ewentualnego wypadku.
10. Jeśli nie stwierdza się zagrożeń na danym stanowisku roboczym, można przystąpić do wykonywania zadań przewidywanych na dany dzień.
11. Zasady wprowadzania samochodu na kanał:
a. Czynność tę wykonuje kierowca lub wyznaczony pracownik (upoważniony przez kierownictwo).
b. Wprowadzenie samochodu na kanał następuje dopiero po uprzednim upewnieniu się, iż wykonujący tę czynność nie stworzy żadnych zagrożeń ani dla siebie, ani dla osób znajdujących się w pobliżu.
c. W wykonaniu tej czynności pomaga inny pracownik stacji obsługi, który udziela wskazówek kierującemu pojazdem, stojąc z przedniego boku wprowadzanego samochodu.
d. W czasie wprowadzania samochodu na kanał wewnątrz nie powinno być nikogo.
e. W samochodzie może znajdować się tylko osoba nim kierująca.
f. Nie wolno dopuszczać do tego, by obsługa stacji ,,podjeżdżała” na stanowisko, np. stojąc na stopniach samochodu wprowadzanego na kanał.
g. Po wprowadzeniu samochodu na miejsce należy go odpowiednio zabezpieczyć: wyłączyć silnik, zaciągnąć hamulec ręczny lub włączyć bieg,
h. podłożyć co najmniej dwa kliny pod koła znajdujące się w jednej osi poprzecznej samochodu. Po wykonaniu wymienionych wyżej czynności można zluzować hamulec a rączkę biegu przesunąć na pozycję jałową.
12. Po wykonaniu wymienionych wyżej czynności i sprawdzeniu, czy nie ma jakichkolwiek zagrożeń, mechanik może przystąpić do wykonywania czynności zaplanowanych do wykonania.
13. Zasady używania podnośnika samochodowego:
a. Przed użyciem podnośnika należy sprawdzić, czy jest on sprawny technicznie (czy sprawna jest podstawa, zapadki, czy podnośnik działa prawidłowo).
b. Podnośnik musi być postawiony na twardym podłożu, które uniemożliwi zagłębienie czy ześliźnięcie się go podczas pracy mechanika.
c. Podnośnik musi być zawsze ustawiony pionowo.
d. Pomiędzy ,,główkę” podnośnika a podpieraną część samochodu należy podłożyć klocek drewniany lub z innego elastycznego materiału, by w ten sposób układ był stabilniejszy.
e. Po podniesieniu samochodu w ten sposób należy podłożyć odpowiednią liczbę podkładek, np. metalowych, i zdjąć podnośnik do wykonywania naprawy.
14. Zasady prowadzenia niektórych prac przez mechanika samochodowego:
a. W czasie wykonywania demontażu i montażu niektórych elementów, śruby i nakrętki odkręcać (dokręcać) tylko za pomocą kluczy o rozwartości odpowiadającej wymiarom łba śruby czy nakrętki.
b. Podczas demontażu czy montażu całych zespołów, czy też podzespołów należy wspomagać się odpowiednimi stojakami.
c. Przy demontażu (montażu) należy używać narzędzi specjalnie do tego przeznaczonych – ściągaczy czy też pras do wciskania łożysk tocznych czy kół zębatych.
d. Wymontowane części zespołów czy podzespołów należy odkładać na wyznaczone miejsca na regałach, nigdy na ziemi, aby nie zagrażać współpracownikom.
e. Ciężkie zespoły samochodowe należy podnosić za pomocą specjalnych podnośników.
f. Jeśli podnoszenie wykonywane jest za pomocą dźwigów z hakami, należy bezwzględnie pamiętać, iż haki mogą być zawieszone tylko na linach stalowych lub konopnych, zabronione jest stosowanie w tym celu łańcuchów.
g. W pomieszczeniach warsztatowych można jedynie używać wózków pomocniczych o napędzie akumulatorowym, poza pomieszczeniami dozwolone jest używanie wózków spalinowych.
h. Przenoszenie detali używanych podczas naprawy dozwolone jest tylko w granicach dozwolonych norm dźwigania.
i. Przy wymontowywaniu silnika samochodu należy wspomagać się podnośnikiem widłowym z nasadkami przystosowanymi do podnoszonego elementu.
j. Po wymontowaniu silnika należy ułożyć go na drewnianych podstawkach, które są przystosowane do kształtu miski olejowej.
k. Należy pamiętać, że podczas spuszczania oleju z silnika niskoprężnego (pracuje na benzynie etylizowanej), tenże olej zawiera czteroetylek ołowiu, co może stworzyć zagrożenie zatrucia pracowników.
15. Silnik po naprawie można uruchamiać dopiero po upewnieniu się, że nie stworzy to żadnych zagrożeń.
16. Prace smarownicze czy też wymianę oleju (silnikowego czy przekładniowego) należy wykonywać bardzo ostrożnie, tak by nie zanieczyścić podłoża – stwarza to bezpośrednie zagrożenie pośliźnięcia się i upadku. Jeśli dojdzie do zanieczyszczenia, należy grubo zasypać je piaskiem i po pewnym czasie spróbować usunąć zanieczyszczenie.
17. Przy wykonywaniu prac pod podwoziem samochodu, jednak bez użycia kanału, należy używać tzw. „leżanek monterskich”, które nie tylko wspomagają mechanika przy przemieszczaniu się pod nadwoziem, ale także zapewniają względnie prawidłową pozycję podczas wykonywania czynności.
18. Podczas mycia części, zespołów czy podzespołów samochodowych należy pamiętać, iż czynności te wykonuje się za pomocą materiałów łatwo palnych, dlatego należy to robić w naczyniach z pokrywami, by zmniejszyć parowanie tychże materiałów (benzyna, nafta, olej napędowy) po wykonanej czynności.
19. Jeśli jest to możliwe, należy dokonywać mycia za pomocą urządzeń parowo wodnych.
20. Czyściwo nasiąknięte płynami należy przechowywać w szczelnie zamkniętych pojemnikach i po zakończonej pracy wynosić na zewnątrz.
21. Stosować wszystkie zasady i przepisy dotyczące używania i przechowywania łatwo palnych płynów, smarów czy olejów.
III. Zasadnicze czynności pracownika podczas pracy
Pracownik powinien:
1. Ściśle stosować się do zaleceń:
a. Stanowiskowej instrukcji BHP.
b. Dokumentacji techniczno – ruchowej urządzeń stosowanych podczas procesu pracy.
c. Poleceń i wskazówek przełożonych.
2. Sprawdzić, czy wykonywana praca nie stworzy zagrożeń wypadkowych, czy oświetlenie jest prawidłowe, a podłoga wokół stanowiska pracy jest równa, czysta, niczym niezatarasowana.
3. Podczas wykonywania pracy koncentrować całą swoją uwagę wyłącznie na wykonywanych czynnościach; pracować z szybkością odpowiadającą naturalnemu rytmowi pracy.
4. Wykonywać tylko prace zlecone przez bezpośredniego przełożonego.
5. Materiały używane podczas procesu pracy składować tak, by nie stwarzały żadnych zagrożeń wypadkowych; narzędzia powinny być odkładane na ściśle wyznaczone miejsca.
6. W razie konieczności opuszczenia swojego stanowiska pracy, pracownik zobowiązany jest zatrzymać obsługiwane maszyny i wszystkie inne urządzenia, które mogą spowodować jakiekolwiek zagrożenia.
7. W przypadku przerwy w dostawie prądu należy wyłączyć obsługiwane urządzenia.
8. W razie wątpliwości co do obsługi urządzeń czy stosowanych metod pracy, pracownik winien zwrócić się do przełożonego lub przeszkolonych fachowców o szczegółowe instrukcje. Pracę może podjąć ponownie po usunięciu wątpliwości i (najlepiej) pod fachowym dozorem przełożonego.
IV. Czynności zakazane
Pracownikowi nie wolno:
2. Nie stosować się do szczegółowych instrukcji i zaleceń przełożonych.
3. Używać zużytych, niewłaściwych pomocy warsztatowych.
4. Wykonywać napraw samochodu, jeśli znajduje się on na podnośniku lub wiszącym dźwigu.
5. Używać niesprawnego podnośnika czy dźwigu.
6. Uruchamiać silnika samochodu bez upewnienia się, czy nie stworzy to zagrożeń (szczególnie gdy samochód jest podniesiony).
7. Przedłużać kluczy za pomocą innego klucza czy rury.
8. Używać przecinaka, młotka lub szczypiec do odkręcania lub dokręcania śrub lub nakrętek.
9. Pozostawiać pojemników z produktami łatwo palnymi odkrytych lub też przenosić ich w takim stanie z miejsca na inne miejsce.
10. Pracować bez nakazanych ochron osobistych.
11. Usuwać osłon czy znaków zabezpieczających.
12. Naprawiać urządzeń elektrycznych będących pod napięciem (jeśli pracownik nie ma do tego odpowiednich uprawnień).
13. Dotykać przewodów elektrycznych będących pod napięciem.
14. Oświetlać stanowiska pracy lampami przenośnymi o napięciu większym niż 24V.
15. Dopuszczać do pracy na swoim stanowisku pracy innych osób bez wiedzy przełożonego.
16. Przeszkadzać innym w pracy.
17. Tarasować przejścia i dojścia do stanowiska pracy, sprzętu przeciwpożarowego i wyłączników prądu elektrycznego.
Pracownikowi nie wolno palić papierosów na stanowisku pracy. Palenie dozwolone jest w miejscach do tego wyznaczonych, odpowiednio oznakowanych.
V. Podstawowe czynności pracownika po zakończeniu pracy
Pracownik po zakończeniu pracy powinien:
2. Wyłączyć dopływ energii.
3. Dokładnie oczyścić stanowisko robocze, ułożyć narzędzia i przyrządy pomocnicze w miejscach do tego przeznaczonych.
4. Zabezpieczyć materiał wykorzystywany podczas procesu pracy.
5. Oczyścić używane ochrony osobiste i odłożyć je na stałe miejsce ich przechowywania.
6. Upewnić się, czy pozostawione stanowisko i urządzenia nie stworzą żadnych zagrożeń dla otoczenia.
7. Przekazać informacje o stanie zaawansowania wykonywanych prac swojemu bezpośredniemu przełożonemu.
8. W razie wątpliwości co do prawidłowości swoich działań czy też prawidłowości pracy któregokolwiek z urządzeń czy narzędzi, pracownik winien zwrócić się o dodatkowe wskazówki do bezpośredniego przełożonego czy służb fachowych.
9. Wszystkie okoliczności mogące zagrozić bezpieczeństwu obsługującego bądź osobom postronnym zobowiązują pracownika do meldowania o nich przełożonym. W przypadku znalezienia się w bezpośrednim niebezpieczeństwie na skutek nieprzestrzegania przez zakład zasad BHP, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy (zachowuje on prawo do wynagrodzenia, nie może jednak odmówić podjęcia innej równorzędnej pracy, gdy niezwłoczne usunięcie zagrożeń przy poprzednio wykonywanej pracy nie jest możliwe).
VI. Uwagi dodatkowe
Mechanik powinien:
2. ...
sadziu25