lab 20.doc

(116 KB) Pobierz
Ewa Senda

                             

 

 

 

 

 

 

Sprawozdanie

 

ĆWICZENIE NR 20

 

TEMAT:WYZNACZANIE STAŁEJ SZYBKOŚCI INWERSJI CUKRU

 

 

 

 

Aparatura:

              Polarymetr POLAMAT A

 

 

 

Wyposażenie:

             

              naczynko wagowe

              3 kolby poj. 100 cm2

              3 zlewki poj. 100 cm2

              2 pipety poj. 10 cm­2

              1 pipety poj. 50 cm2

              lejek, bagietka, łopatka

 

 

Odczynniki:

              3n roztwór HCI

              sacharoza

 

             

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                    

Wstęp:

  Kinetyka zajmuje się zmiennością w czasie układów chemicznych. Badania kinetyczne dostarczają informacji o przebiegu reakcji chemicznych oraz stanowią podstawę technologicznego projektowania reaktorów.

Wyniki pomiarów kinetycznych opisujemy równaniami , które w większości przypadków wyrażają zależność reakcji r od stężeń reagentów i od temperatury .

Według Boudarta celem podstawowych badań kinetycznych jest:

-          ustalenie schematu reakcji,

-          zaproponowanie sekwencji aktów elementarnych,

-          wyjaśnienie przebiegu aktu elementarnego.

 

Szybkość reakcji chemicznej r w układzie reakcyjnym o stałej objętości definiujemy jako zmianę stężenia c reagenta w czasie t:

 

 

Jest ona wielkością intensywną. W przypadku, gdy c odnosi się do substratów w równaniu dopisujemy znak minus.

Centralnym problemem kinetyki chemicznej jest znalezienie równania kinetycznego

 

 

gdzie T jest temperaturą bezwzględną, a ci – stężeniem reagenta i.

Szybkość nieodwracalnej reakcji chemicznej r po rozdzieleniu zmiennych, wyraża równanie:

 

Gdzie współczynnik k, zwany stałą szybkości reakcji, jest niezależny od stężeń reagentów, zależy natomiast od temperatury.

Funkcja f (ci) ma postać:

 

gdzie iloczyn rozciąga się na wszystkie składniki układu λi  jest rzędem reakcji względem składnika i. Rząd reakcji zawarty jest zwykle w granicach –2 < λi < 2. W szczególnym przypadku może on być równy zero. Szybkość reakcji nie zależy wówczas od składnika i.

Sumę wykładników potęgowych λi , zwaną całkowitym rzędem reakcji, oznaczamy symbolem n.

Równanie kinetyczne jest zależnością czysto empiryczną, którą można się bezpiecznie posługiwać tylko w warunkach, dla których została ona wyznaczona.

 

Stała szybkości reakcji zależy wykładniczo od temperatury (równanie Arrheniusa) :

 

 

Gdzie R jest stałą gazową, E energię aktywacji, a A – czynnikiem przedwykładniczym.

Logarytmując równanie Arrheniusa otrzymujemy:

 

W celu wyznaczenia stałych E i A bada się szybkość reakcji w różnych temperaturach, a znalezione stałe szybkości reakcji k na wykresie w układzie współrzędnych: ln k – odwrotność temperatury bezwzględnej 1/T. W przeważającej liczbie przypadków wykres ln k od 1/T jest linią prostą, z której równania możemy wyznaczyć wartość E i A. Dla większości reakcji chemicznych energie aktywacji wahają się w granicach kilkudziesięciu do kilkuset kilodżuli na mol.

Reakcja inwersji sacharozy, prowadzona bez obecności kwasu, jest reakcją dwucząsteczkową o równaniu:

 

C12H22O11 + H2O = C6H12O6 + C6 H12O6

                                         sacharoza                        glikoza         fruktoza

 

Jeżeli przeprowadzi się ją w rozcieńczonym roztworze wodnym, to względne zużycie wody jest tak niewielkie, że praktycznie można uznać stężenie wody za stałe. Zamiast równania kinetycznego

 

Po włączeniu stałego c H2O = const do stałej i podstawieniu k’ c H2O = k0’ szybkość tej reakcji wyraża równanie

 

Szybkość inwersji praktycznie zmienia się proporcjonalnie do stężenia sacharozy. Otrzymane równanie jest pierwszego rzędu. Reakcje takie noszą nazwę pseudojednocząsteczkowych .   

 

 

po rozdzieleniu zmiennych

 

 

a po scałkowaniu

 

 

dla momentu początkowego t = 0, c = co, stała const = ln co  

 

stąd                                                   

 

wiedząc ,że aktualne stężenie substratu (sacharozy) jest c otrzymujemy

 

ln

 

Wszystkie trzy cukry są optycznie czynne. Sacharoza skręca płaszczyznę światła spolaryzowanego silnie w prawo, glikoza – słabo w prawo, a fruktoza bardzo silnie w lewo. W czasie biegu reakcji następuje, z uwagi na wzrost stężenia fruktozy, zmiana kata skręcania.

Kąt skręcania α substancji optycznie czynnej w danej temperaturze i dla danej długości światła zależy od długości d drogi światła i od stężenia c danej substancji

 

α = β dc

 

gdzie β – skręcalność właściwa.

 

Oznaczając przez αo wartość kąta skręcania w momencie początkowym (po czasie t1), przez α wdanym czasu ti, a przez α∞ - po zakończeniu reakcji (t = ∞) , można również przedstawić w postaci

 

 

Różnica kątów skręcania (α o - α ∞ ) jest bowiem proporcjonalna do początkowego stężenia co substratu, a (α o – α ∞ ) do stężenia aktualnego c.

 

Równanie to można przekształcić do postaci

 

ln (α o – α ∞) – ln (α – α ∞) = kot

 

lub                                   - ln (α – α ∞) = - ln (α o – α ∞) + kot

 

co daje równanie prostej o współczynniku kierunkowym ko i rzędnej przecięcia z osią równej   – ln (α о – α ∞).

 

 

Przebieg ćwiczenia

 

Sporządzenie 20% roztworu cukru poprzez rozpuszczenie 12,5g cukru w 50cm3 wody . Następnie 15cm3 roztworu przelałem  do kolby miarowej o poj. 50cm3 i uzupełniłem do kreski  roztworem kwasu solnego . Zanotowałem czas dodania kwasu – t0 . Dokładnie wymieszałem  roztwór  a następnie przelałem do rurki polarymetrycznej i rozpocząłem pomiar kąta skręcania .Przez pierwsze 30 min. odczytów dokonywałem co 5 minut , przez kolejne  30 minut co 10 minut.

       Następnie podniosłem  temperaturę układu do 40º C i utrzymywałem ją przez 50 minut . Potem ponownie obniżyłem temperaturę do 20ºC utrzymywałem ją przez 15 minut . Po tym czasie ponownie odczytałem kąt skręcenia roztworu . Jest to wartość odpowiadająca skręcalności po czasie t∞ .      

 

 

Obliczenia

 

Nr

Pomiaru

Czas

[min]

Kąt skręc.

[o] a

(a-a¥)

y=

-ln (a-a¥)

t2

 

yt

 

1

t1=5

7,1

8,4

-2,12823

25

-10,6412

2

t2=10

6,3

7,6

-2,02815

100

-20,2815

3

t3=15

5,6

6,9

-1,93152

225

-28,9728

4

t4=20

4,7

6

-1,79176

400

...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin