Ćwiczenie nr 7
TEMAT :ADSORPCJA NA GRANICY FAZ ROZTWÓR-GAZ. IZOTERMA ADSORPCJI GIBBSA.
Ocena :
Podpis :
Napięcie powierzchniowe.
Cząsteczki cieczy w warstewce powierzchniowej znajdują się pod działaniem sił wyciągających ją do wnętrza cieczy. W skutek tego obok ciśnienia wewnętrznego występuje zjawisko napięcia powierzchniowego.
Istniejące siły między cząsteczkami cieczy działają w kierunku zmniejszania powierzchni odgraniczającej ciecz od pary. (na powierzchni siły te, nie są wysycone).
Przemieszczenie cząsteczek z wnętrza cieczy na powierzchnię wymaga wkładu energii , toteż możemy mówić o energii powierzchniowej cieczy, czyli ciecz wykazuje dążność do zmniejszania liczby cząsteczek na swej powierzchni do wielkości możliwie najmniejszą w danych warunkach . W warstwie powierzchniowej musza zatem istnieć siły, zmniejszające powierzchnię które działają wzdłuż powierzchni w każdym jej punkcie. Siły te są niezależne od wielkości powierzchni, lecz jedynie od charakteru cieczy i temperatury, dlatego każda ciecz będzie wykazywać charakterystyczne dla siebie wartości napięcia powierzchniowego.
(1)
gdzie:s-napięcie powierzchniowe.
Z równania (1) wynika, że napięcie powierzchniowe jest liczbowo równe pracy wytworzenia powierzchni jednostkowej i ma wymiar erg/cm2 czyli dyna/cm.
Metoda pęcherzykowa pomiaru napięcia powierzchniowego.
Metoda ta polega na pomiarze ciśnienia niezbędnego, do przerwania błonki powierzchniowej cieczy , przez pęcherzyki powietrza. Wymagane do tego ciśnienie Pm. na końcu kapilary równa się sumie ciśnienia hydrostatycznego Ph na poziomie h i ciśnienia kapilarnego PV.
Pm= Ph + Ps (2)
Ciśnienie hydrostatyczne na poziomie h oblicza się za pomocą wzoru:
Ph = r gh (3)
gdzie: r- gęstość cieczy w danej temperaturze .
Ciśnienie kapilarne, zależy od napięcia powierzchniowego oraz promienia pęcherzyka. Wyznacza się je z porównania pracy zmiany objętości i powierzchni:
p d V=s d s (4)
(5)
Doświadczalne oznaczenie ciśnienia:
(6)
stąd:
(7)
gdzie: r-gęstość cieczy manometrycznej w danej temperaturze
h -głębokość zanurzenia kapilary
r -promień kapilary
Pm -zmierzone ciśnienie manometryczne.
Izoterma adsorpcji Gibbsa.
Powierzchnia ma szczególne właściwości, które odgrywają między innymi zasadniczą rolę w zjawisku adsorpcji, gdyż cząsteczki na powierzchni cieczy maja inny potencjał termodynamiczny niż cząsteczki w głębi cieczy.
W oparciu o zasady termodynamiczne , dotyczące adsorpcji na granicy faz roztwór-gaz przeprowadził Gibbs. Rezultaty ujęte zostały w postaci równania mającego charakter ogólny i stanowiącego podstawę fizykochemicznych zjawisk powierzchniowych. Równanie Gibbsa zwane izotermą adsorpcji ustala zależność miedzy nadmiarem stężeniowym Gi tej substancji, jej potencjałem chemicznym i napięciem powierzchniowym i ma postać:
(8)
gdzie: ai oznacza aktywność i-tej substancji.
Ponieważ , równanie /8/ można zapisać w postaci:
(9)
lub
(10)
Jeżeli przyjmiemy, że dla roztworów rozcieńczonych ai»ci otrzymamy:
(11)
Równanie to-(11)- przedstawia najczęściej spotykaną postać izotermy adsorpcji Gibbsa.
Obliczanie adsorpcji z równania izotermy Gibbsa.
Za pomocą równania izotermy Gibbsa można obliczyć i wykreślić przebieg funkcji Gi=f(ci), z przebiegu funkcji s=f(ci) Obliczenia te można wykonać w różny sposób.
Najczęściej przeprowadza się tzw. wykreślne różniczkowanie krzywej s=f(ci) które daje wartości pochodnych.Różniczkowania te można wykonać w dwojaki sposób:
1. W różnych punktach krzywej s=f(ci) wykreślamy styczne do niej doprowadzając je do przecięcia się z osią odciętych. Styczne te tworzą z tą osią kąty a1,a2......... Tangensy tych kątów dają odpowiednie wartości pochodnej dla różnych stężeń substancji i w roztworze. Mnożąc uzyskane wartości , przez odpowiednie wyrażenia – ci /RT otrzymuje się, szukane nadmiary powierzchniowe
2. W różnych punktach krzywej s=f(c) wykreślamy styczne do niej, przedłużając je do przecięcia się, z osią rzędnych. Przez punkty, w których narysowano styczne, prowadzimy proste równoległe do osi odciętych, doprowadzając je do przecięcia z osią rzędnych. Styczne i odpowiednie proste równoległe do osi odciętych wyznaczają na osi rzędnych odcinki z. Z zależności geometrycznej wynika:
= (12)
czyli
z = -ci (13)
oraz
Gi= (14)
OPRACOWANIE WYNIKÓW:
gdzie:
s- napięcie powierzchniowe wody = 0,07198 [N/m]
pm- ciśnienie manometryczne [mmH2O];[Pa]
r-gęstość wody = 998 [kg/m3]
g- przyśpieszenie ziemskie = 9,81 [m/s2]
h- wysokość słupa cieczy = 0,018 [m]
stężenieC2H2OH [%wag]
0
10
20
30
40
50
60
70
80
ciś. manometr.
pm [mmH2O]
8,0
6,4
5,7
5,1
4,4
4,2
4,0
3,7
3,5
napięcie pow.
[dyna/cm]
72,75
58,38
48,47
41,97
35,54
31,4
seterah