„MALI  EKOLODZY”

Program edukacji ekologicznej

dla dzieci 6 - letnich

rok szkolny

OPRACOWANIE (własne)

„Musimy dbać o środowisko ekologiczne, ponieważ ono stanowi część nas, a my jesteśmy jego częścią.”

„Wiek XXI  będzie stuleciem ekologicznym, albo nie będzie go wcale.”

                                                                                                                                                H. Skolimowski

WPROWADZENIE

W dzisiejszym świecie rodzice i dzieci stawiają coraz wyższe wymagania wobec przedszkoli i oferty przez nie proponowanej. Podstawa programowa dla wielu nie jest już wystarczająca. Mając tą świadomość w naszym przedszkolu od wielu lat staramy się poszerzać naszą ofertę edukacyjną dla dzieci i zaspokoić wymagania rodziców.

Pomysł kształtowania postaw proekologicznych u dzieci w wieku przedszkolnym zrodził się na skutek obserwacji dzieci podczas wycieczek i spacerów. Często zdarza się, że dzieci znają las tylko z obrazków lub książek. Rodzice nie mają czasu ani możliwości, by zapoznać dziecko z prawdziwą polską przyrodą. Sami, w większości należą do pokolenia, które wyrosło bez kontaktu z przyrodą.

Pisząc ten program mamy zamiar  zwrócić szczególną uwagę na wielostronne uczestnictwo dzieci w  działaniu, przeżywaniu, poznawaniu i ochronie otaczającej nas przyrody. Podstawą zrozumienia, że człowiek jest częścią przyrody, jest kontakt z nią. Kształtowanie postaw proekologicznych musi odbywać się w kontakcie ze środowiskiem przyrodniczym, ponieważ nie można uczyć szacunku do czegoś czego się nie zna.

Realizując ten program mamy zamiar dać dzieciom szansę bezpośredniego obcowania z przyrodą, poprzez osobiste przeżycia i aktywne działania na rzecz ochrony środowiska. Jesteśmy bowiem przekonane, że dziecko, które poznało piękno i znaczenie natury, możliwości wypoczynku na jej łonie szybciej dostrzeże zagrożenia ekologiczne. Jednocześnie mamy świadomość, że kluczową role w przekazywaniu treści edukacji ekologicznej pełni nauczyciel. Jego zadaniem jest przede wszystkim, w porozumieniu z rodzicami, budowanie od najmłodszych lat u dzieci takiego systemu wartości, w którym środowisko naturalne jest dobrem naczelnym. Równocześnie to my – nauczyciele mamy motywować dzieci do podejmowania działań korzystnych dla środowiska, które z czasem powinny stać się dla nich czymś zupełnie naturalnym i zrozumiałym.

Do współpracy przy realizacji tego programu chcemy zaprosić Urząd  Miasta Malborka, przedszkola i szkoły w naszym mieście.

                                                 Zmienić świat - zmienić siebie

     W jaki sposób powyższe wartości, całościowy obraz świata przekazywać dzieciom? Jest już sporo materiałów zawierających różne zabawy, konkursy, pogadanki, wiersze, piosenki itp., które prezentują ekologiczny sposób myślenia, odczuwania i świetnie się sprawdzają w pracy z dziećmi. Wszystko to jednak będzie nieskuteczne, dopóki my sami się nie zmienimy. Głównie wartości ekoetyki muszą się wyrażać w działaniu, to najpierw my sami musimy zbudować swoje życie.
     Jaka powinna być nasz reakcja na straszliwy stan środowiska, na ogarniające nas poczucie bezsilności, gdy widzimy degradację świata żywego? Odpowiedz jest jedna: Ty się zmień! Jeśli zmienisz swoje życie, oprzesz je na takich wartościach jak: poszanowanie dla życia, odpowiedzialność, współczucie i umiar, to Twój przykład będzie oddziaływał na ludzi i wielu z nich zacznie się zmieniać. Gdy my sami potrafimy żyć w zgodzie z Naturą z wymogami właściwie pojętej ekologii, jest duża szansa, że dzieci, które wychowujemy, staną się podobne.
 

                                                        Jak wychowywać ekologicznie?

      Profesor J. Aleksandrowicz i humanista pisał: " Dobro to znaczy właściwy stosunek do świata i ludzi. Właściwy to znaczy taki, który jest korzystny nie tylko dla człowieka, ale i dla innych istot".
     Często zapominamy, że sztuka, muzyka i inne duchowe doświadczenia są również ważnymi metodami poznania świata, jak czytanie i pisanie. Mając na względzie wartości ekologiczne, warto podkreślić fakt że mogą one być łatwo włączone do myślenia dzieci, właśnie przy wykorzystaniu różnych wyżej wymienionych form. Przedszkole wydaje się być pierwszą i ostatnią instytucją państwową, która stara się rozwijać zdolności tkwiące w prawej i lewej półkuli, a więc kształtować młodego człowieka w pełni i w sposób zrównoważony. Bardzo wiele pozostało do zrobienia, aby przedszkolne wychowanie odbywało się zgodnie z regułami właściwie pojętej ekologii.

                                Proekologiczna postawa personelu pedagogicznego.

Nauczyciel realizujący program ekologiczny to człowiek o wysokiej kulturze osobistej, pozytywnie nastawiony do środowiska, aktywnie uczestniczący w pracach na rzecz jej ochrony, własną postawą potwierdzający słuszność swojego działania.
Nauczyciel- wychowawca to mistrz- przyjaciel dziecka, który mniej naucza, a więcej dzieli się swoimi odczuciami jest uważny , skierowany na wychowanków, skupia ich uwagę, patrzy, doświadcza z nimi, a dopiero na końcu mówi.
 

                                     Do zadań nauczyciela powinno więc należeć:
• podnoszenie wiedzy ekologicznej za pomocą literatury, prasy i programów telewizyjnych;
• uczestniczenie ( w miarę możliwości ) w spotkaniach i kursach doskonalących wiedzę i kulturę ekologiczną

• doskonalenie warsztatu pracy przez uczestniczenie w kursach nowości pedagogicznych( np. drama, pedagogika zabawy, muzykoterapia).
• nawiązanie współpracy z nauczycielami innych placówek przedszkolnych w celu wymiany doświadczeń;
• włączenie rodziców rytm życia grupy, przez zapraszanie ich do wspólnych zajęć, zabaw z dziećmi;
• projektowanie sytuacji edukacyjnych rozbudzających wewnętrzną motywację dziecka do twórczej aktywności zaspakajających jego potrzeby, uczących odpowiedzialności za podjęte decyzje;
• włączenie pracowników technicznych przedszkola do realizacji programu ekologicznego przez zainteresowanie ich tym zagadnieniem.

 

KORZYŚCI DLA PLACÓWKI

↓

Ï    PROMOWANIE PRZEDSZKOLA W ŚRODOWISKU POPRZEZ POSZERZONĄ OFERTĘ EDUKACYJNĄ

KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA          

↓

Ï    ROZWIJANIE KREATYWNOŚCI

Ï    SAMOREALIZACJA, DAJĄCA POCZUCIE SATYSFAKCJI

Ï    INSPIRACJA DLA TWÓRCZYCH ROZWIĄZAŃ

Ï    ZAPEWNIENIE ATRAKCYJNOŚCI OFERTY 

Ï    EDUKACYJNEJ

KORZYŚCI DLA DZIECKA

↓

Ï     ROZWIJANIE ZAMIŁOWANIA DO PIĘKNA PRZYRODY POLSKIEJ

Ï     DOSTRZEGANIE I ROZUMIENIE ZJAWISK I PROCESÓW ZACHODZĄCYCH W PRZYRODZIE

Ï     NAUCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI I TROSKI OTACZAJĄCY NAS ŚWIAT ZWIERZĄT I ROŚLIN

Ï     POSZERZANIE WIEDZY NA TEMAT ŚRODOWISKA, W KTÓRYM ŻYJĄ

Ï     KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI PROZDROWOTNEJ I   EKOLOGICZNEJ

Ï     WZROST ŚWIADOMOŚCI ZAGROŻEŃ EKOLOGICZNYCH

CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU

Edukacja ekologiczna / wg E. J. Frątczaków/ to „świadomie zamierzona, celowa, planowa, systematyczna i stopniowa działalność nauczyciela (rodziców, opiekunów) wobec dzieci przy ich pozytywnej motywacji i wielostronnej działalności..”. Już w przedszkolu można wprowadzać podstawowe elementy ochrony środowiska naturalnego, przez które będziemy w dziecku kształtować postawę ekologiczną. Postawa ta będzie charakteryzowała się ciekawością świata i współzależnością występującą w tym świecie, poczuciem więzi z przyrodą i ludźmi oraz uczeniem się odpowiedzialności za przyrodę i środowisko.

Program  „MALI  EKOLODZY” przeznaczony jest dla dzieci 6 – letnich Przedszkola nr 10 w Malborku. Opracowany został zgodnie z Podstawą Programową wychowania przedszkolnego (Dz. U. Nr 51 z 2002,  poz. 458) i należy go traktować jako rozszerzenie treści z następujących obszarów edukacyjnych:

Poznawanie i rozumienie siebie i świata.

Nabywanie umiejętności poprzez działanie.

Budowanie systemu wartości

Program stanowi narzędzie do osiągnięcia nadrzędnego celu edukacji przedszkolnej – jakim jest wspomaganie rozwoju dziecka zgodnie z jego wrodzonym potencjałem i możliwościami rozwojowymi, w zgodzie ze środowiskiem społeczno – kulturowym i przyrodniczym.

CELE PROGRAMU EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

Edukacja ekologiczna ma na celu kształtowanie wrażliwości oraz odpowiedzialnego i racjonalnego stosunku do środowiska przyrodniczego. Główne założenia naszego programu da się ująć w pięciu punktach.

Są to:

1.      Rozbudzanie świadomości ekologicznej.

2.      Kształcenie postawy odpowiedzialności za stan środowiska.

3.      Poznanie współzależności między człowiekiem, a środowiskiem.

4.      Współudział rodziców w edukacji ekologicznej.

5.      Współpraca z organami samorządu i innymi instytucjami w zakresie promowania edukacji ekologicznej /dostarczenie przykładów konkretnych działań na terenie placówki i możliwości współpracy z innymi przedszkolami, instytucjami).

A)                                                                      CELE OGÓLNE

Ï    Rozbudzenie potrzeby kontaktu z przyrodą

Ï    Uświadomienie znaczenia i piękna otaczającego środowiska naturalnego

Ï    Uświadomienie odpowiedzialności za stan środowiska w najbliższym otoczeniu

Ï    Zaznajomienie z podstawowymi zasadami ochrony środowiska i rozumienie konieczności ich przestrzegania

Ï    Postrzeganie norm ekologicznych przez samych siebie i innych
poznanie pojęcia „odpady”, źródła i rodzaje odpadów w środowisku lokalnym

Ï    Stworzenie możliwości oddziaływania poprzez edukację dzieci na ich najbliższych.

Ï    Promowanie zdrowego stylu życia w zdrowym środowisku.

B)  CELE  OPERACYJNE  EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

Dziecko zdobywa podstawowe wiadomości dotyczące:

Ï    słownictwa o treści przyrodniczo – ekologicznej

Ï    ekosystemów, obiektów i zjawisk w najbliższym środowisku

Ï    postrzegania zależności między człowiekiem, a środowiskiem

Ï    zasad ochrony przyrody

Ï    segregowania i wtórnego wykorzystania niektórych odpadów

Dziecko zdobywa podstawowe umiejętności w zakresie:

Ï    obserwacji środowiska i wnioskowania, porównywania, analizowania na podstawie obserwacji, zabaw badawczych

Ï    kształcenie szacunku do przyrody i jej piękna

Ï    postrzegania zależności pomiędzy stanem środowiska zdrowiem człowieka

Ï    mądrego korzystania z zasobów natury

Ï    dostrzegania nieprawidłowości i reagowania na nie w trosce o przyrodę

Ï    gromadzenia materiału przyrodniczego w zgodzie z normami ekologicznymi

Ï    uczestnictwa w działaniach mających na celu ochronę i zapobieganie dewastacji środowiska

Ï    segregowania i wtórnego wykorzystywania niektórych odpadów

Dziecko kształci postawy i przekonania dotyczące:

Ï    znaczenia i piękna obiektów, zjawisk w najbliższym środowisku przyrodniczym

Ï    konieczności czynnej ochrony środowiska naturalnego

Ï    ekologicznego stylu życia

Ï    potrzeby segregowania odpadów, wykorzystywania surowców wtórnych

Tak sformułowane cele stwarzają warunki do kształtowania u dziecka postawy proekologicznej, zdolności poznawania zjawisk przyrodniczych i społecznych oraz poczuciem więzi z przyrodą i ludźmi jako częścią najbliższego środowiska
 

PROCEDURA OSIĄGANIA CELÓW

W celu przeprowadzenia prawidłowej realizacji przedstawionego programu istotne jest stosowanie metod aktywizujących przy jednoczesnym ograniczeniu metod podających. Metody i techniki aktywnego poznawania zachęcają dzieci do samodzielności w rozwiązywaniu problemów, nauczą systematyczności i współpracy w grupie, wzmacniają wiarę we własne siły, rozwijają wyobraźnię, myślenie i spostrzeganie u dzieci.

Propozycje metod:

Ï    zabawa naśladowcza

Ï    pedagogika zabawy

Ï    opowieści ruchowe

Ï    zajęcia terenowe

Ï    zabawy badawcze

Ï    obserwacje

Ï    eksperyment

Ï    gry dydaktyczne

Ï    elementy dramy

Ï    inscenizacje

Ï    muzykoterapia

Ï    gimnastyka mózgu

Sprawna i efektywna realizacja programu wymaga stosowania przez nauczyciela odpowiednich, urozmaiconych form prowadzenia zajęć /indywidualnej, w zespołach i zbiorowej/ z uwzględnieniem predyspozycji indywidualnych dzieci.

DZIAŁANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ PROGRAMU:

WRZESIEŃ

Sprzątanie Świata – udział w ogólnopolskiej akcji.

Wycieczka do lasu. Obserwacja środowiska leśnego w zależności od pory roku – jesień; wpływ odpadów na środowisko leśne.

PAŹDZIERNIK

Zorganizowanie konkursu plastycznego dla wszystkich dzieci w przedszkolu pt. „Las i jego mieszkańcy”.

Ćwiczenia dramowe np. „Jestem drzewem”, „Smutny i wesoły kwiat”.

Zorganizowanie Balu Jesieni w przedszkolu. Utrwalenie charakterystycznych cech jesieni.

LISTOPAD

Zapoznanie rodziców z kierunkiem naszych działań proekologicznych,

Zachęcenie ich do współpracy na rzecz przedszkola i ochrony środowiska (przeprowadzenie zebrań).

Zbieramy Baterie – akcja zbiórki zużytych baterii.

„Zdążyć przed zimą”– akcja charytatywna zbiórka używanej odzieży.

GRUDZIEŃ

Słuchanie wierszy, opowiadań o charakterystycznych cechach zimy. Obserwacja zimowego krajobrazu, zabawy na śniegu.

Obserwowanie przez lupę zanieczyszczonego śniegu.

STYCZEŃ

Eksperymentowanie z wodą, lodem, śniegiem, węglem ,magnesem, wiatrem, filtrowanie wody.

Wykonywanie prac plastycznych przedstawiających zwierzęta w okresie zimy oraz charakterystyczne cechy zimy.

Obserwowanie i dokarmianie ptaków w karmnikach. Zbiórka i segregacja pokarmów dla ptaków.

LUTY

...