Standardy

W dniu 26.09.2001 Zarząd Główny powołał Komisję do opracowania Standardów Rehabilitacji Kardiologicznej pod przewodnictwem Prof. dr hab. med. Ryszarda Piotrowicza, w skład której weszli członkowie Zarządu Sekcji:

·         Prof. dr hab. med. Stanisław Rudnicki

·         Prof. dr hab. med. Piotr Dylewicz

·         Prof. dr hab. med. A-M Anna Jegier

·         Dr n. med. Krzysztof Mazurek

Obecnie opracowane materiały tu link do Standardów zostały zakwalifikowane przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego jako oficjalne zalecenia Sekcji Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku w kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej.

KOMPLEKSOWA

REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA

Stanowisko Komisji ds. Opracowania

Standardów Rehabilitacji Kardiologicznej

Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Materialy zalecane przez  Sekcję Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysilku Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Czonkowie Komisji ds. Opracowania

Standardów Rehabilitacji Kardiologicznej

Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Prof. Piotr Dylewicz

Prof. Anna Jegier

Prof. Ryszard Piotrowicz - przewodniczący

Prof. Stanisław Rudnicki

Prof. Jan Tylka 

Dr n.med. Krzysztof Mazurek

Dr n. med. Izabela Przywarska - sekretarz

Dr n. med. Jerzy Rybicki

Dr n. med. Tomasz Zdrojewski

              „Re” – znowu, ponownie , „habilis” – sprawny, silny, należyty, gotowy do działania: to słowa źródłowe pojęcia rehabilitacja. A więc nie jest to li tylko jak sądzi niemała cześć społeczeństwa ( w tym niestety związana również z medycyną) przysłowiowa „gimnastyka poranna”. To wszelkie działania umożliwiające powrót osoby upośledzonej na skutek choroby do normalnego, aktywnego życia zawodowego, rodzinnego, społecznego. Muszą to być działania wielokierunkowe i kompleksowe. W przypadku pacjentów dotkniętych chorobami układu krążenia zaangażowani w ten proces winni być lekarze kardiolodzy, lekarze rehabilitancji medycznej, kinezyterapeuci, psycholodzy, socjolodzy, dietetycy. Dopiero taki zespól w odpowiednio przygotowanych ośrodkach może realizować zadania kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej. A wyzwanie jest na miarę XXI wieku, bowiem osiągnięcia ostatnich dekad XX zwłaszcza w zakresie intensywnej terapii, kardiologii inwazyjnej i kardiochirurgii sprawiły, że coraz więcej pacjentów przeżywa ostre incydenty sercowe i pozornie zdrowych wraca do codziennego życia. A wiadomym jest, że mimo nawet udrożnionych naczyń wieńcowych, czy wszczepionych  by-pasów są to osoby ciągle chore na obecnie nieuleczalną, postępująca chorobę, czyli na miażdżyce. Zatrzymać postęp choroby, zapobiec jej często tragicznym powikłaniom to zadanie kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej. A w Polsce zaledwie kilka procent pacjentów realizuje programy wczesnej kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej. Jest wiele przyczyn obiektywnych i subiektywnych tego stanu rzeczy. Nie bez winy są środowiska medyczne ( brak zrozumienia dla wagi problemu, brak determinacji w motywowaniu pacjentów). Odczuwalny jest również brak jednolitej strategii w realizacji kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej.

              Doceniając wagę problemu Zarząd PTK w 2002 roku powołał komisję w celu opracowania standardów realizacji rehabilitacji kardiologicznej. Dwa lata wytężonej pracy Komisji zaowocowały napisaniem wszechstronnego przewodnika- poradnika porządkującego większość zagadnień związanych z praktyczna realizacją kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej. Wobec braku odnośnych materiałów nawet w skali światowej opracowanie to powstawało w ogniu dyskusji i sporów. Na szczęście okazały się one twórcze i efektywne i „koniec zwieńczył dzieło”. I za to bardzo dziękuję Zespołowi Autorów.

                                                                                                                Ryszard Piotrowicz       

              Społeczność zrzeszona w Sekcji Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku PTK od dłuższego czasu oczekiwała na opracowanie, które jest przedmiotem niniejszego suplementu czasopisma Folia Cardiologica. Zbiega to się z przyjęciem Naszej Sekcji do grona organizacji dla których Folia Cardiologica jest organem „prasowym”. Przy tej okazji zachęcam do przesyłania prac w celu ich publikacji w tym wysoko notowanym dwumiesięczniku.

Suplement , który trzymacie Państwo w reku zawiera materiały,  wprowadzające jednolitą doktrynę realizacji kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej w Polsce w zakresie: organizacji, zasad postępowania, kadr i wyposażenia. Ostateczną redakcję przedstawionej wersji poprzedziła szeroka dyskusja na naszych Konferencjach w Ustroniu - wszystkim członkom sekcji dziękuję za zaangażowanie w tej sprawie. Jest to, więc nie tylko efekt przemyśleń grupy ekspertów, ale rezultat doświadczeń osób realizujących rehabilitację kardiologiczną, na co dzień. W rezultacie powstało unikalne w skali światowej opracowanie.

Sprostanie zawartym w materiałach wymogom oraz realizacja procesu rehabilitacji zgodnie z zaleceniami będzie stanowić o jakościowej ocenie poszczególnych ośrodków, co winno być uwzględniane we wszelkiego rodzaju przetargach (na przykład w ramach NFZ), konkursach, analizach. Ma to istotne znaczenie w związku z realizowanym przez PTK programem dbania o należytą jakość usług medycznych poprzez procedury akredytacji i certyfikatów. Sekcja ma w planie opracowanie zasad wpisu do rejestru ośrodków rehabilitacji kardiologicznej PTK.

Myślę, że powyższa publikacja przyczyni się do popularyzacji idei kompleksowej rehabilitacji, zwiększając jej jakość i  zasięg w skali kraju.

              Zachęcam wszystkich do lektury i oczekuję na uwagi, o których będziemy dyskutować w trakcie naszych kolejnych spotkań w Ustroniu a także  podczas sesji Sekcji w ramach   Miedzynarodowego Kongresu Polskiego Towarzrystwa Kardiologicznego 2004.. .

                                                                                                                              Krzysztof Mazurek

                                                                                                  Przewodniczacy Sekcji

Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku 

SPIS TREŚCI

1.   
DEFINICJA, ZADANIA, ETAPY I EFEKTY

    REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

Motto

„Rehabilitacja winna być integralną częścią

postępowania dla każdego chorego na serce” – WHO 1993

1.1 Wstęp

W ostatnich 10 latach nastąpił rewolucyjny przełom w diagnostyce i terapii większości najczęściej spotykanych chorób układu krążenia. W dobie fascynacji kardiologią interwencyjną i postępami w zakresie farmakoterapii, za których sukcesami kryją się ogromne nakłady finansowe przeznaczone na badania naukowe, nie zawsze dostrzega się, że rehabilitacja kardiologiczna także jest dziedziną z dorobkiem naukowym pozwalającym na zredagowanie zasad postępowania, które byłyby szeroko akceptowane.

Ostatnie skorygowane stanowisko Grupy Roboczej Rehabilitacji i Fizjologii Wysiłku Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) ukazało się w 1992r., wytyczne WHO w 1993r., stanowisko Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA) w 1994r.,
a Amerykańskiego Towarzystwa Rehabilitacji Kardiologicznej i Pulmonologicznej (AACVPR) w 1999r. Aktualnie uproszczone elementy zaleceń rehabilitacyjnych można znaleźć jedynie w opracowaniach ESC i AHA omawiających wybrane jednostki chorobowe oraz w stanowiskach ESC i AHA/AACVPR dotyczących znaczenia rehabilitacji kardiologicznej we wtórnej prewencji.

Na spotkaniach Sekcji Rehabilitacji i Fizjologii Wysiłku Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego postulowano usystematyzowanie wiedzy w tym zakresie. Zarząd Główny PTK powołał Komisję w celu opracowania standardów w omawianym przedmiocie.

W opracowaniu wykorzystano ponad 50-letni dorobek polskiej rehabilitacji kardiologicznej oraz wyniki aktualnych badań prezentowane w światowym piśmiennictwie.

1.2 Definicja rehabilitacji kardiologicznej

„Rehabilitacja jest kompleksowym i skoordynowanym stosowaniem środków medycznych, socjalnych, wychowawczych i zawodowych w celu przystosowania do nowego życia chorego i umożliwienia mu uzyskania jak największej sprawności” (WHO).

W przypadku osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego mówimy o kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej (KRK).

Stałymi elementami KRK są:

·...