KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ
E G Z A M I N D Y P L O M O W YObrony: czerwiec/lipiec 2010
Rok akademicki 2009/2010
Zagadnienia problemowe
1. Problem racjonalności w ekonomii
2. Rynek i gospodarka rynkowa
3. Pieniądz – jego istota i funkcje
4. Cena jako kategoria ekonomiczna – istota, funkcje, rodzaje cen
5. Popyt i podaż oraz czynniki determinujące ich zmiany
6. Prawo popytu i podaży
7. Cena równowagi rynkowej – mikroekonomiczna analiza problemu
8. Elastyczność popytu i podaży
9. Gospodarstwo domowe jako podmiot gospodarczy
10. Wzrost dochodów a zmiana struktury wydatków konsumenta – prawo Engla
11. Przedsiębiorstwo jako podmiot gospodarczy
12. Funkcja produkcji
13. Koszty w przedsiębiorstwie – rodzaje kosztów
14. Korzyści i niekorzyści skali produkcji
15. Równowaga przedsiębiorstwa (optimum techniczno-ekonomiczne)
16. Modele rynku (doskonałego i niedoskonałego) w teorii ekonomii
17. Rynek pracy i jego specyfika
18. Interwencjonizm państwowy – wykładnia teoretyczna i prekursorzy
19. Argumenty za i przeciw interwencjonizmowi państwowemu
20. Istota bezrobocia – w ujęciu neoklasyków i J.M. Keynesa
21. Budżet i równowaga budżetowa państwa
22. Dług publiczny i sposoby jego finansowania
23. Ekspansywna i restrykcyjna polityka pieniężna – cele i narzędzia
24. Aktywna i pasywna polityka fiskalna
25. Wzrost a rozwój gospodarczy
26. Czynniki wzrostu gospodarczego.
27. Pojęcie cyklu koniunkturalnego; cykl klasyczny i powojenny
28. Instytucje rynku kapitałowego i pieniężnego
29. Papiery wartościowe na rynku kapitałowym
30. Europejski Bank Centralny, jego rola i zadania w strefie euro
31. Struktura kapitału przedsiębiorstwa – dźwignia finansowa
32. Etapy integracji gospodarczej
33. Produkt krajowy brutto i dochód narodowy
34. Istota i źródła analizy finansowej
35. Istota i rodzaje ubezpieczeń
36. Podatki i opłaty publiczne
37. Analiza i ocena zdolności kredytowej
38. Produkt jako element marketingu mix
39. Kapitał spekulacyjny i skutki jego działania
40. Bank centralny – jego organy i zadania
41. Model konkurencji doskonałej
42. Rodzaje i charakterystyka kredytów
43. Pojęcie i rodzaje strategii w marketingu
44. Istota i miejsce marketingu w przedsiębiorstwie
45. Instrumenty polityki pieniężnej banku centralnego
46. Zakres i funkcje finansów publicznych
47. Rozliczenia międzybankowe – Krajowa Izba Rozliczeniowa
48. Inflacja, rodzaje i skutki dla gospodarki
49. Kurs walutowy w gospodarce rynkowej
50. Kredyt kupiecki w finansowaniu przedsiębiorstwa
28. INSTYTUCJE RYNKU KAPITAŁOWEGO I PIENIĘŻNEGO
Rynek - to miejsce spotkania popytu i podaży, to miejsce gdzie dochodzi do wymiany, obrotu.
Rynek finansowy - to rynek kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. Instrumenty mogą mieć różny charakter i czas trwania.
Rynek finansowy dzielimy ze względu na czas trwania operacji na:
a) pieniężny- rynek krótkoterminowy, rynek operacji do 1 roku,
b) kapitałowy- rynek długo terminowy, rynek operacji powyżej 1 roku.
Rynek pieniężny w Polsce zamyka się w okresie 1 roku, przeprowadza się krótkoterminowe operacje lokacyjno – depozytowe oraz obraca się na nim papierami wartościowymi o krótkich terminach wymagalności (czeki, weksle itp.). Na rynku dokonuje się wyceny wartości pieniądza w czasie .
Uczestnicy rynku pieniężnego:
a) banki komercyjny,
b) bank centralny,
c) instytucje finansowe (fundusze emerytalne, firmy ubezpieczeniowe),
d) instytucje niefinansowe (przedsiębiorstwa handlowe, usługowe),
e) osoby fizyczne.
Największy segment rynku pieniężnego to rynek międzybankowy.
Operacje (instrumenty) rynku pieniężnego:
a) depozyty i lokaty międzybankowe – dzienne O/N, T/N, S/N, terminowe (FORWARD),
b) weksle,
c) czeki,
d) bony pieniężne NBP,
e) bony komercyjne,
f) certyfikaty depozytowe,
g) bony skarbowe,
h) kredyty i depozyty krótkoterminowe.
Rynek kapitałowy – pozwala na tworzenie i przepływ długoterminowych kapitałów wykorzystywanych w działalności gospodarczej lub służący pokrywaniu deficytów budżetowych. Dokonuje się na nim obrotu instrumentami (papiery wartościowe o charakterze własnościowym i dłuższym typu akcje czy obligacje) zapewniającymi inwestorowi zwrot kapitału po upływie roku. Rynek kapitałowy dzieli się na rynek pierwotny i rynek wtórny.
Instrumenty obrotu na rynku giełdowym:
a) akcje,
b) obligacje,
c) certyfikaty inwestycyjne,
d) kwity depozytowe,
e) listy zastawne,
f) instrumenty pochodne tzn. derywaty (opcje, forward, futures, swap, worranty).
Do instytucji finansowych działających na rynku finansowym zaliczamy:
a) firmy ubezpieczeniowe,
b) fundusze emerytalne,
c) fundusze inwestycyjne,
d) fundusze venture capital, czyli fundusze wysokiego ryzyka.
Do instytucji systemu bankowego zaliczamy:
a) bank centralny,
b) banki komercyjne,
c) banki spółdzielcze,
d) kasy oszczędnościowe.
29. PAPIERY WARTOŚCIOWE NA RYNKU KAPITAŁOWYM
Rynek kapitałowy - pozwala na tworzenie i przepływ długoterminowych kapitałów wykorzystywanych w działalności gospodarczej lub służący pokrywaniu deficytów budżetowych. Dokonuje się na nim obrotu instrumentami ( papiery wartościowe o charakterze własnościowym i dłuższym typu akcje czy obligacje) zapewniającymi inwestorowi zwrot kapitału po upływie roku.
Papiery wartościowe są dokumentami stwierdzającymi istnienie określonych praw majątkowych. Realizacja tych praw możliwa jest jedynie na podstawie okazania tych dokumentów bądź ich zwrotu. Papiery wartościowe są z reguły dokumentami o finansowym charakterze. Do najczęściej spotykanych należą:- akcje - papier wartościowy reprezentujący część kapitału zakładowego spółki nadający tytuł własności i ewentualnie przynoszący dywidendy,- obligacje - papiery wartościowe emitowane w serii w której emitent stwierdza że jest dłużnikiem wierzyciela obligacji czyli obligatoriusza i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia. Świadczenie może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny,
- certyfikaty inwestycyjne - emitują fundusze inwestycyjne - to świadectwo udziałowe potwierdzające tytuł własności w majątku funduszy inwestycyjnych; inwestycyjnych polskim prawie: papier wartościowy na okaziciela pozostający w swobodnym obrocie na rynku kapitałowym,
- kwity depozytowe,
- listy zastawne,
- instrumenty pochodne tzn. derywaty:
a) opcje - są to instrumenty finansowe (kontrakty) dające ich posiadacza prawo kupna / prawo sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie w ramach ustalonego czasu,
b) forward ,
c) futures,
d) swap,
e) worranty.
30. EUPROEJSKI BANK CENTRALNY, JEGO ROLA I ZADANIA W STREFIE EURO
Europejski Bank Centralny (EBC) we Frankfurcie nad Menem - otwarty 1 czerwca 1998 roku - kieruje polityką pieniężną państw Unii, w których obowiązuje waluta euro.
Zadaniem EBC jest:
a) utrzymanie stabilności cen - główny cel,
b) bez naruszania celu stabilności cen wspiera także ogólne kierunki polityki gospodarczej wspólnot - cel dodatkowy.
c) zarządza rezerwami walutowymi państw członkowskich,
d) ustalenie poziomu stóp procentowych w strefie euro,
e) decydowanie o emisji banknotów euro,
f) kształtowanie i realizowanie polityki pieniężnej dla zapewnienia stabilności cen,
g) prowadzenie operacji walutowych,
h) interwencja na rynku walutowym,
i) zapewnie stabilnego funkcjonowania rozliczeń pieniężnych na obszarze euro.
Organy decyzyjne EBC:
1) Rada Naczelna (Rada Zarządzająca) - to najważniejszy organ decyzyjny EBC. Składa się z 6 członków Zarządu oraz 12 prezesów KBC UGiW. Zasadniczą misją Rady jest określenie polityki pieniężnej obszaru euro, oraz w szczególności ustalenie wysokości stóp procentowych, po których banki komercyjne mogą uzyskać środki z BC. Każdy członek ma jedne głos, decyzje zapadają zwykłą większością głosów,
2) Zarząd - składa się z prezesa EBC, wiceprezesa i 4 członków, powoływani sa za zgodą prezydentów lub premierów państw należących do obszaru euro. Członkowie powoływani są na 8 lat, ich kadencja nie podlega przedłużeniu.
3) Rada Ogólna - w jej skład wchodzi Zarząd + prezesi KBC państw UE. Pomaga w przygotowaniach do przyszłego rozszerzenia strefy euro.
EBC ma być niezależny od jakichkolwiek wpływów politycznych.
31. STRUKTURA KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTW. DŹWIGNIA FINANSOWA
Kapitałem przedsiębiorstwa nazywa się źródła finansowania majątku. Źródła te są wykazywane po stronie pasywów w bilansie przedsiębiorstwa. Kapitał może pochodzić od właścicieli i wtedy nazywa się kapitałem własnym lub od wierzycieli i nazywa się go kapitałem obcym.
Strukturę kapitałową można definiować jako:
1) strukturę pasywów w podziale na kapitały własne, zobowiązania długoterminowe i zobowiązania krótkoterminowe,
2) strukturę kapitału stałego w podziale na kapitał własny i zobowiązania długoterminowe,
3) strukturę papierów wartościowych w podziale na papiery właścicielskie i wierzycielskie.
Budowa struktur kapitałów powinna zmierzać do:
1) zapewnienia płynności finansowej przedsiębiorstwa,
2) minimalizacji kosztów finansowania,
3) maksymalizacji rentowności kapitału własnego,
4) maksymalizacji wartości rynkowej przedsiębiorstwa.
Decyzje dotyczącą kształtowania struktur kapitału są rezultatem szeregu czynników. Do najważniejszych z nich możemy zaliczyć:
1) formę organizacyjno – prawną przedsiębiorstwa,
2) efekt dźwigni finansowej,
3) dostępność kapitału i jego koszt,
4) ryzyko jakim jest obarczona działalność przedsiębiorstwa,
5) sytuacja finansowa przedsiębiorstwa,
6) stan gospodarki,
7) sytuacja na rynkach finansowych i jego segmentach.
Dźwignia finansowa mierzy wpływ, jaki wywierają względne zmiany zysków operacyjnych na względne zmiany zysków netto na akcję. Wartość dźwigni finansowej wyznacza się dla określonej wielkości zysków operacyjnych (EBIT).
Działanie dźwigni finansowej drogą wprowadzenia niżej oprocentowanego kapitału obcego dla podniesienia rentowności kapitałów własnych wyraża miara efektu dźwigni finansowej, jaką jest stosunek zysku operacyjnego do zysku brutto.
Zjawisko działania dźwigni finansowej jest związane z udziałem kapitału obcego w źródłach kapitału przedsiębiorstwa. Są dwie zasady działania dźwigni finansowej:
- dodatni efekt dźwigni finansowej – wystąpi, gdy zyskowność całkowitego kapitału przedsiębiorstwa liczona jako stosunek zysku operacyjnego (EBIT) do kapitału ogółem będzie wyższa od stopy oprocentowania kapitału obrotowego,
- ujemny efekt dźwigni finansowej – wystąpi, gdy zysk zarobiony przez kapitał obcy będzie niższy od należnych odsetek, które pochłoną dodatkowo część zysku wygospodarowanego przez kapitał własny, obniżając jego zyskowność.
Działanie dźwigni finansowej można przedstawić za pomocą:
- ustalenia tzw. Punktu granicznego dźwigni finansowej – czyli granicznego poziomu zysku przez spłatą odsetek o opodatkowaniem i granicznego poziomu rentowności kapitału własnego,
- ustalenia przyrostu rentowności kapitału własnego, jaki przedsiębiorstwo osiągnie dzięki wykorzystaniu efektu dźwigni finansowej.
32. ETAPY INTEGRACJI GOSPODARCZEJ
W drodze ustanowienia pełnej integracji go...
rpczarny1