0250-0560- Codex Regularum Monasticarum et Canonicarum
CODEX REGULARUM MONASTICARUM ET CANONICARUM
Quas SS. Patres monachis, canonicis et virginibus sanctimonialibus servandas praescripserunt.
COLLECTUS OLIM A S. BENEDICTO ANIANENSI ABBATE
(Juxta editionem Lucae Holstenii, anno MDCCLIX recusam Augustae Vindelicorum
et a R. P. Mariano Brockie observationibus critico-historicis illustratam.)
[0393D]
Praefatio Ad lectorem benevolum, aliosque antiquitatis Christiano-monasticae amatores.
I.
Quamprimum jacentibus litteris pristina dignitas restitui coeperat, et jam eruditorum animis crevit [0394D] antiquitatis existimatio, quod ubique veterum scriptorum libri ex intimis archivorum pluteis in lucem publicam prodierint, doctissimis quidem notis hinc [0395A] inde honorati, qui tamen plerumque ad profanos scriptores spectabant. Notum quippe est illos solummodo inter eruditiores numeratos fuisse, qui in ethnicorum scriptis explanandis operam dabant, atque in exornandis Graecis Romanisque ritibus vitam suam consumere voluerunt. Pauci siquidem circa Christianorum instituta laborabant, vel vetera sanctorum Patrum scripta evolvebant, aut eorum acta, sacra et salutaria monita de tenebris in lucem eruere conati sunt.
II.
Et quamvis nonnulli ex illis restitutae rei litterariae primis cultoribus aggressi sint quaedam celebriorum sanctorum Patrum opera, cum quibusdam qualitercunque elaboratis commentationibus in publicum [0395B] proferre, quemadmodum praestitit celeberrimus Erasmus, sanctos Ecclesiae doctores Augustinum et Hieronymum exhibens orbi erudito; attamen et has lucubrationes valde inopes agnoscunt hodierni viri docti, ut pote potioribus adjumentis destitutas. Nondum enim scriptores illi, alias celeberrimi, intima bibliothecarum et archivorum scrinia inspexerant, nec piissima primorum Christianorum acta rimari, vel sincera a spuriis discernere cogitaverant, posteris hanc egregiam artis criticae spartam relinquentes.
III.
Postquam autem ineunte saeculo XVII plures viri eruditi, et ob id aeterna memoria digni, bibliothecas hucusque neglectas paucisque pervias perscrutari coeperant, tunc plura antiquitatis Christianae monumenta, [0395C] quae nimis diu pulvere obsita latebant, in publicam lucem prodierunt, atque historia tam sacra quam profana mirifice exculta est, sinceris veterum scriptorum actis ab omni fraude discretis. Nulli igitur ignotum est, a talibus excellentissimis ingeniis praestantissima emolumenta reipublicae Christianae simul et litterariae accrevisse, cum per laudabilissimum hoc studium abditissima religionis nostrae mysteria clarius patescant, primaevi Christianorum mores, ritus, et laudabiles caeremoniae aperiantur, atque orbi erudito ad imitandum proponantur.
Inter hos purioris doctrinae cultores prae reliquis in arte critica apprime versatis eminuit Dom. Lucas [0395D] Holstenius, vir ad abdita antiquitatis monumenta illustranda natus, et in utroque reipublicae litterariae foro optime versatus. Natus ille est Hamburgi in Germania anno 1596, ubi sub doctissimis magistris eximio cum fructu studia humaniora absolvit, lingua Hebraica et Graeca de more imbutus, ut ex ephebis vix egressus egregia nobiliorum studiorum specimina ediderit, prout eruditae ejusdem notae in varios veteres profanos scriptores testantur. At relictis juvenilibus musis, ut altioribus studiis animum excoleret, relicta patria, primum Lugduni Batavorum arcanis medicinae artibus aliquo tempore operam dedit. Verum animae medicinam anxius inquirere cupiens in Gallias secessit, ubi Lutetiae Parisiorum studiis theologicis assidue incubuit. Dum sacrarum Litterarum [0396A] et sanctorum Patrum dogmata sedulo revolveret, agnitis Protestantium erroribus, ad gremium orthodoxae et catholicae Ecclesiae Romanae conversus est, apud viros doctos magnam solidae eruditionis famam adeptus. Tandem Romam vocatus bibliothecae instructissimae Barberinae praeficitur, atque cardinali Barberino a secretis stetit, a summo pontifice Urbano VIII canonicus basilicae Vaticanae constitutus.
V.
Dum igitur clarissimus Holstenius omnigenae virtutis et doctrinae radios ubique spargeret, summus pontifex Romanus Innocentius X perspectam habens ejusdem singularem in eruendis antiquitatis monumentis peritiam, atque in scrutandis veterum sanctorum manuscriptis praeclaram notitiam, illum celeberrimae [0396B] bibliothecae Vaticanae primarium praefectum ordinavit. Quod etiam summum officium ipsi confirmavit Alexander VII papa, et ipse doctorum virorum phoenix, puriorisque doctrinae cultor eximius, qui proin Holstenium nostrum debito honore cumulare voluit. Nam anno 1655 illum ad serenissimam Christinam Suecorum, Gothorum, et Vandalorum reginam misit legatum, ut ab eadem publicam catholicae fidei professionem susciperet: quam piissima regina festivo gaudio ad manus ejus emisit in publico nobilium virorum consessu apud Oenipontum sub solemni sacrae missae sacrificio.
VI.
At reversus Romam Holstenius cum religiosissima regina jam in gremium Ecclesiae catholicae solemniter [0396C] recepta, cum in perscrutandis antiquitatis Christianae monumentis, et veterum sanctorum Patrum scriptis colligendis sedulam operam impenderet jam doctis laboribus fractus ad aeternae quietis gaudia vocatus est IV Nonas Februarii anno 1661, cujus quidem morte respublica litteraria jacturam passa est irreparabilem. Ante mortem in ecclesia B. Mariae de Anima nationis Germanicae sepulturae sibi locum elegit, ubi piissimae animae justis persolutis ad perpetuandam tanti viri memoriam eminentissimus cardinalis Barberinus erigi curavit superbum ex marmore tumulum cum insigni hoc epitaphio, quod memorabilia vitae acta complectitur.
D. O. M. [0396D] LUCAE HOLSTENIO SAXONI HAMBURGENSI, QUI CLARUS IN GALLIIS, ROMAE CLARIOR GENTIUM OMNIUM AETATUMQUE HISTORIAS ET ECCLESIAE RES MENTE COMPLEXUS, DIVERSIS REGIONIBUS PERAGRATIS, DIVERSOS EARUM FINES ET NOMINA PROBE TENUIT, VARIAS QUOQUE LINGUAS PRAETER GRAECAM LATINAMQUE, QUARUM SCRIPTORIBUS PLURIMUM LUCIS ATTULIT, ANTIQUAM PHILOSOPHIAM CALLUIT: AB URBANO VII CANONICATU BASILICAE VATICANAE, AB INNOCENTIO X PRAEFECTURA BIBLIOTHECAE ORNATUS, AB ALEXANDRO VII SAPIENTER UNUS ELECTUS, UT OCCURRERET SUECORUM GOTHORUMQUE REGINAE INCOMPARABILI, QUAE MIRAM IN TANTO VIRO SUMMI INGENII SUMMAEQUE MODESTIAE CONJUNCTIONEM SUSPEXIT ET PRAEDICAVIT: VITAE DENIQUE LAUDATISSIMAE ET ILLUSTRIUM OPERUM CURSU INTERRUPTO [0397A] EXIMIUS PATRIAE GERMANIAE AMATOR, PROPUGNATORQUE RELIGIONIS CATHOLICAE OBIIT ANNO AETATIS SUAE LXV, IV NONAS FEBRUARII ANNO MDCLXI. FRANCISCUS BARBERINUS CARD. S. R. E. VICE-CANCELL. HAERES EX ASSE AMICO OPTIMO P.
VII.
Inter praestantissima autem hujus clarissimi viri opera, et doctissima veterum monumenta ab ipso collecta, haud ultimum locum meretur praesens Codex Regularum monasticarum, quem tenebris erutum luci publicae parabat locupletandum eruditissimis animadversionibus simul ac dissertationibus ad historiam monasticam illustrandam perquam necessariis, nisi immatura morte praeventus fuisset. Etsi enim hanc veterum Regularum collectionem non collegerit [0397B] Holstenius, prout ipse fatetur, sed eamdem ab antiquo codice Coloniensi descriptam a summo pontifice Alexandro VII ad corrigendum susceperit, attamen et illam cum aliis antiquis codicibus collatam correxit, et doctissimis notis hinc inde illustravit, testimonia veterum scriptorum cuilibet Regulae praefigens.
VIII.
Primus autem qui Regulas monasticas in unum codicem collegit et redegit, erat sanctus Benedictus abbas Anianensis, cujus Acta primus edidit vir doctissimus Hugo Menardus congregationis S. Mauri monachus Benedictinus, quae postea eruditissimi hagiographi Bollandus et Henschenius de novo illustrata ad diem 12 Februarii inter aliorum sanctorum Vitas [0397C] collocaverunt. Sanctus quippe Benedictus Anianensis abbas multorum coenobiorum pater et auctor, a monasterio per ipsum in paterno solo apud Anianae fluminis ripam erecto cognomentum hoc Anianensis, sortitus est: qui nobilissima comitum Magalonensium stirpe ortus, ex aulico gratioso et forti milite, factus est monachus monasterii sancti Sequani in dioecesi Lingonensi, circa annum 774, ac post quadriennium in paterna possessione Anianense hoc coenobium in Aquitania condidit, arctamque Regulae Benedictinae disciplinam observavit. Hinc Carolo Magno imperatori in primis charus, ac deinde ejusdem piissimo Filio Ludovico Aquitaniae regi, et post mortem patris imperatori perquam familiaris, plurima monasteria per Aquitaniam et provinciam [0397D] Narbonensem exstruxit, ac sanctissime gubernavit. Sed tandem ab eodem imperatore Ludovico Pio Aquisgranum vocatus, Indae coenobium instituit, unde et Indensis abbas saepe appellatur, sub cujus praesidio, anno 818, Aquisgrani habitus est conventus abbatum Franciae cum suis monachis pro reformatione monasteriorum, prout Leo Ostiensis in Chronico Cassinensi capite 18 notavit, atque in praefatione ad capitula ibi sancita disertis verbis reperitur.
IX.
Ad reformandum igitur statum monasticum constitutus sanctus Benedictus Anianensis a piissimo imperatore Ludovico primarius praeses omnes Regulas monasticas ante exordium saeculi IX conscriptas [0398A] in unum volumen collegit, ex quibus insignem tractatum composuit, quem Concordiam Regularum recte nominavit. Quo quidem tractatu piissimus abbas unitatem et conformitatem status monastici monstrare voluit; quamvis primi institutores scripserint diversas vivendi normas, quas tamen inter se concordare probavit, ex omnibus coarctans in unum sententias, quae cum praescriptis Regulae Benedictinae convenire noscuntur praeceptis, singula aliarum Regularum capita ejusdem argumenti singulis Benedictinae Regulae capitulis subjiciens. Jam dudum igitur sanctus abbas Anianensis in unum corpus collegerat celebriores Regulas monasticas, ex quibus hanc Regularum Consensionem monstravit.
X. [0398B]
Quisquis enim prima illa religiosae vitae saecula vel obiter consideret, omnino perspiciet, sanctissimum monachorum Occidentalium patriarcham Benedictum Cassinensem non instituisse novum monasticum statum, sed solummodo per suam Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam perfecisse, prout eamdem commendat sanctus Gregorius Magnus, Dialog. lib. II. Nam ab exordio introducti monastici ordinis tanta vigebat unitas, tanta morum conformitas, ut ubique unus idemque exstiterit status monasticus, facilisque fuerit ex uno ad aliud monasterium transitus, monachis eamdem vivendi rationem eamdemque monachatus professionem observantibus, non obstante diversarum Regularum observatione, quae quidem uniformes censebantur, nullamque [0398C] inducebant ordinum diversitatem.
XI.
Hoc ex variis sanctorum Patrum Actis omnino constat, atque clarius patebit ex Leonis Allatii praefatione ad praesentem Regularum Codicem mox adducenda, ubi vir doctissimus exertis verbis contendit, nullatenus tali unitati obstare ordinum diversitatem. «Etenim illae, inquit, a singulis, ut praesens usus poscebat, Patribus scriptae aliorum similia cupientium studiis descriptae in commune proponebantur: ut ex his quique pro locorum et nationum differentia vitam uniformi, quoad praecipua, disciplina temperarent. Primaria sane et quasi fundamentalis monachorum Regula Evangelium erat; illa, inquam, Christi consilia, quae castrare seipsum propter [0398D] regnum coelorum; quae abnegare se, et crucem tollere; quae patrem et matrem, uxorem, et agros propter Christum relinquere; quae vendere patrimonia, et dare pauperibus, sicque nudos Christum sequi suadebant. Regulae particulares nihil nisi ejus primae Regulae applicationes aut declarationes locis et personis plerumque aptatae habebantur. » Hinc in uno eodemque monasterio plures aliquando receptas Regulas reperimus, prout Gregorius Turonensis, lib. X, cap. 18, de Attanensi apud Lemovicas monasterio testatur, in quo «non modo Cassiani, verum etiam Basilii et reliquorum abbatum, qui monasterialem vitam instituerunt, celebrabantur Regulae. » Multa talia hujus rei exempla adducit clarissimus [0399A] Mabillonius in suis praefationibus ad Acta Sanctorum Ord. S. Benedicti, et praecipue in praefatione ad tomum I Annalium Benedictinorum, ubi ex professo agit de hac status monastici unitate, non obstante tot Regularum varietate, quae saepius in uno eodemque loco observabantur, etiam post promulgatam Regulam Benedictinam. Sic sanctus Philibertus Gemetticensis coenobii conditor et abbas «sancti Basilii Chrismata, Macarii Regulam, Benedicti Decreta, Columbani Instituta sanctissima, assidua lectione frequentasse legitur. »
XII.
Unde perspicuum est Regularum multiplicitatem nullatenus induxisse ordinum monasticorum diversitatem, qualem nunc videmus; quando diversi monachorum [0399B] ordines certo charactere discriminati, et certis ac cuique propriis legibus, officiisque Deo militant: nec facilis ab uno ad alium ordinem conceditur transitus, absque annua probatione et nova noviter suscepti ordinis solemni professione. Adeoque primis illis saeculis monachi sub una particulari Regula educati, de uno ad aliud monasterium etiam alia monastica Regula gubernatum facile transire potuerunt, nulla emissa nova professione, neque admissa annua probatione. Hujus unitatis etiam apud monachos diversarum Regularum cultores evidens argumentum nobis suppeditat ipse sanctus Benedictus monachorum Occidentalium patriarcha in Regulae suae capite 61, ubi sic praecipit: «Si quis monachus peregrinus e longinquis provinciis in [0399C] monasterium supervenerit, si pro hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci, suscipiatur quanto tempore cupit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur talis voluntas, et si quidem vir frugi erit, non solum, si petierit, suscipiatur in congregationem, verum etiam suadeatur, ut stet; ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur et uni regi militatur. »
XIII.
In susceptione igitur peregrini monachi etiam sub aliena Regula educati, sanctus Benedictus non exigebat annuam probationem, vel novam Regulae suae professionem, sed tantum requirebat stabilitatis promissionem ob mutuum initum inter utrosque [0399D] contractum. Hujus promittendae stabilitatis formulam ex Hildemaro antiquo Regulae Benedictinae commendatore, adducit laudatus Mabillonius Annal. Bened. tom. I, lib. VIII, pag. 215, quae talis erat: «Ego N. veniens de longinquis provinciis in hoc monasterium, quia placuit mihi conversatio fratrum istius loci, et illis placuit mea conversatio: ideo stabilitatem meam in hoc monasterio per hanc scripturam manu mea scriptam perpetuo confirmo. » Adeoque non aliam rationem et caeremonias ad suscipiendum peregrinum monachum exigebat sanctus Benedictus, licet et Regulam peculiarem jam condiderit, ad hoc tamen attendens, ut monachus ille peregrinus, si ex monasterio noto [0400A] et vicino venerit, haberet abbatis sui consensum, ac litteras commendatitias, ne alias haec monachi admissio scandalum vel offendiculum inter illa duo monasteria generaret.
XIV.
Non ergo distinctum ordinem monasticum sanctus Benedictus instituit, nec praescribendo stabilitatem et morum conversionem (Regulae Benedictinae cap. 58) aliquid essentiale innovavit, sed solum ex aliis praecedentibus monachorum Regulis et Constitutionibus statum monasticum reddidit praestantiorem, praescribendo Regulam discretione praecipuam, sermone luculentam. Pari modo discurrendum est circa rigidam Scotorum monachorum disciplinam, quae tamen mirifice propagata est non solum in Britannia [0400B] et Hibernia, verum etiam apud Gallos et Italos per sanctum Columbanum ejusque socios, etiamsi nonnulla ab aliorum monasteriorum ritibus abhorrentia complecteretur. Notum quippe est hos Scotos monachos ex errore calculi aliter festum Paschatis celebrasse, quam alii Christiani, ipsa namque quarta decima luna, si in Dominicam incidisset, Pascha celebrantes. Dein eorum tonsura clericalis longe dissimilis erat a Romana et Graeca: rasa scilicet anteriori capitis parte ab aure ad aurem, posteriori intonsa. Verum his aliisque diversis ritibus non obstantibus nusquam legimus hos Scotos monachos constituisse diversum ab aliis monasticum ordinem
XV. [0400C]
Nam si ordinem monasticum in monasterio Culrosensi saeculo V usitatum inspiciamus, quem inter hujus Codicis additamenta collocavimus, tunc perspiciemus, eamdem disciplinam ab Orientalibus aeque ac Occidentalibus monachis usitatam, si excipias frequentes in aquam immersiones Scotis monachis peculiares. Et quamvis sanctus Columbanus natione Scotus, et paternarum traditionum etiam exoticarum acerrimus vindex, cum turma monachorum, anno 590 in Gallias secesserit, atque aedificatis pluribus monasteriis Regulam peculiarem suis monachis praescripserit; attamen non novum monasticum ordinem instituit, sed ad imitationem sancti Benedicti, ex aliis peregrinis monasteriis advenientes monachos libere et absque aliquo annuae [0400D] probationis exemplo, in suam congregationem suscepit. Sic Attala monachus Lirinensis, postquam plures annos illic vitam monasticam egisset regularis disciplinae studio ad sanctum Columbanum se recepit; quem mox vir sanctus suo ministerio junxit, ac divinis monitis erudire tentavit. Aliud quoque exemplum adducit saepe laudatus Mabillonius, asserens Eustasium Luxoviensem abbatem, et sancti Columbani successorem ex Agaunensi monasterio abduxisse secum B. Amatum istius coenobii monachum, et in suorum fratrum societatem immediate admisisse.
XVI.
Quae sane omnia satis superque declarant unitatem [0401A] et conformitatem status monastici non obstante diversarum Regularum observantia, quae locis et personis adaptatae tanquam diversi vitae monasticae commentarii considerari debent, ut pote non nisi particulares ipsius mandati evangelici applicationes et declarationes. Et quidem ipsi scoti monachi ad observationem catholici Paschatis perducti et exoticam suam tonsuram rejicientes, tandem hanc monasticae vitae unitatem ubique manifestabant, non obstante rigida eorum disciplina. Nam, post synodum Matisconensem anno 525 celebratam, in omnia sancti Columbani monasteria facili negotio introducta est Regula sancti Benedicti; atque teste Ven. Beda, Hist. Eccli. lib. V, et in Vita sancti Cuthberti, post conflictum Pharensem inter Columbanum Scotum, [0401B] et Wilfridum Anglum initum, in omnibus Norththumbrani regni coenobiis per Scotos monachos erectis, Regula Benedictina cum rigida Scotica disciplina floruit, donec haec omnino obsoleta et illa sola ubique praevaluit; immediate enim sanctus Euta Melrosiae in hodierna Scotia abbas, coenobii Lindisfarnensis gubernationem suscepit, cui et successit sanctus Cuthbertus ejusdem etiam olim praepositus. Postea autem Scoti, et Picti, per sanctum Ceolfredum, et sanctum Eggbertum Anglos Benedictinos ad rectum celebrandi Paschatis tramitem perducti, circa annum 718 Regulam Benedictinam amplexi sunt, nulla alia interveniente vitae monasticae mutatione, nisi quod rejecta sua deformi tonsura Scotica susceperint tonsuram coronalem. Haec [0401C] omnia fusius tractantur in Monastico Scotico, ubi in ejusdem propyleo exhibentur peculiares dissertationes circa mores et disciplinam veterum monachorum Scotorum, qui olim nuncupabantur Kildei et Kiledei, ab ipsis cellis, quas inhabitabant, non vero a cultu, quem ibidem exercebant, denominationem sumentes.
XVII.
Stabilita igitur monastici status unitate et unione, quam Regularum multiplicitas non magis variabat, quam variae nunc commentationes in Regulam sancti Benedicti, ex quibus exortae sunt tot Benedictinae Regulae propagines, quales sunt, Cluniacensis, Camaldulensis, Cisterciensis, et plures aliae monachorum congregationes, quae pro vitae et morum norma [0401D] primaria constituunt Regulam sancti Benedicti, et per sua peculiaria statuta solummodo inter se differre videntur, quoad majorem vel minorem regularis disciplinae observantiam.
Nunc autem ad status monastici antiquitatem indagandam progredimur, cum nonnulli antiquitatum ecclesiasticarum mangones hujus status exordium apud Nazaraeos et Rechabitas in Veteri Testamento requirunt, vel ejusdem originem ex anachoresi Eliae et Elisaei prophetarum deducunt, quamvis ante tertium aerae Christianae saeculum nusquam reperiamus verum et perfectum status monastici exemplum.
XVIII.
Nam quidquid de Nazaraeis, et Rechabitis, vel [0402A] prophetarum anachoresi dici potest, nunquam exempla illa probare possunt perfectum et sincerum monachismum, sed ad summum tantum figuram et imaginem potius exhibebant quam ipsam formam et essentiam; ita, ut in Veteri Testamento, status monastici quaedam quasi praeludia et praesagia reperire sit, nunquam tamen vera et authentica exempla. Idem esto judicium de Essenis vitam quamdam communem in rerum divinarum contemplatione ducentibus, quorum mores Philo Judaeus libro proprio describit. Eruditi enim omnes hoc nostro aevo consentiunt, Hebraeos istos vita et moribus quam longissime discrepasse a vero monachorum instituto, etiamsi cum sancto Hieronymo admittamus Essenos istos Christiana religione fuisse imbutos. Non enim [0402B] omnes primi Christiani etiam Jerosolymis habitantes ad consilia evangelica amplectenda obligabantur; nam plerique erant conjugati, nec uxores dimittere volebant, prout de Nicodemo et Gamaliele constat, liberumque erat cuique fundos suos retinere vel dimittere, siquidem sanctus Petrus dixit Ananiae: Nonne manens tibi manebat, et venumdatum erat in tua potestate (Act. V, 4). Fatendum tamen est, plures Jerosolymorum Christianos, miracula ab apostolis patrata considerantes, ad perfectionem evangelicam obtinendam omnia pro Christo reliquisse, vitam communem ducentes. Nam sanctus Lucas in Actis apostolorum sic de quibusdam primis illis fidelibus loquitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una: nec quisquam eorum, quae possidebat, [0402C] aliquid suum dicebat, sed erant iis omnia communia (Act. II, 45; IV, 32).
XIX.
Adeoque ex his primis Jerosolymitanis Christianis status monasticus sumpsit exordium, cujus quidem primaria et praecipua principia cognoscuntur ipsa Evangelii consilia, quibus equidem hortamur nos castrare propter regnum coelorum, crucem tollere, patrem, matrem, uxorem, et agros relinquere propter Christum, et per omnium rerum temporalium, imo propriae voluntatis abnegationem, Christi vestigia sequi. Nec minus certum est alios Christianos hanc evangelicam vivendi formam amplexos fuisse; Metaphrastes enim initio Vitae sancti Pauli primi eremitae [0402D] refert primis duobus Ecclesiae saeculis plurimos exstitisse vitae monasticae professores; Vita quoque sanctae Eudoxiae martyris, quae temporibus Trajani imperatoris floruit, monasteriorum jam tum institutorum meminit. Cum vero ecclesiastica illorum saeculorum monumenta plerumque perierint, partim Diocletiani imperatoris impio mandato flammis consumpta, partim injuriis temporum perdita, haud ante pacem Ecclesiae per Constantinum Magnum imperatorem redditam authentica et indubitata vitae monasticae primordia certo ostendi possunt, quae sancto Paulo primo eremitae et sancto Antonio abbati merito referuntur.
XX.
In hoc igitur Regularum monasticarum Codice, jure [0403A] primum locum occupat abbatis sanctissimi Antonii Regula, ex ipsius ad viros monachos epistolis collecta, a quo tempore usque ad nostra saecula habemus sine interruptione continuatum vitae monasticae progressum, et quidem ex sinceris et induditatis monumentis manifestatum, quae in hoc codice variis additamentis amplificato, secundum regulas chronologicas et criticas exhibentur. Hanc vitae monasticae unitatem et primam originem sic explicatam, jam pridem doctissimus Holstenius noster eruditis dissertationibus illustrare meditabatur, nisi dum primam hujus Codicis Regularum editionem prelo committere parabat, immatura morte surreptus fuisset. Jacturam hanc ex schedis posthumis Holstenianis reipublicae litterariae quodammodo supplevit [0403B] vir eruditissimus et Holstenio charissimus Leo Allatius, qui sequentem dissertationem prooemialem quatuor capitulis exaravit quam proin hic adducimus, cum hucusque dicta perspicue ex eadem deducantur, reservato tamen quarto ejus capite, donec ordinem ipsius Codicis Regularum ostenderimus.
MATERIA DISSERTATIONIS PROEMIALIS AD REGULAS MONASTICAS,
E SCHEDIS POSTHUMIS LUCAE HOLSTENII.
CAPUT PRIMUM. — Origines instituti monachorum, et eorum diversae species.
Frustra sunt qui verum et perfectum monachismum Christianismo vetustiorem faciunt: ejus in Veteri Testamento figura magis quam forma, praesagia potius quam exempla reperiuntur. Eliae anachoresis, hujus et Elisaei discipulorum convictus, [0403C] Nazaraeorum, et Rechabitarum instituta, tum si quae occurrunt alia ejus generis, videri possunt quaedam quasi rudimenta gratiae monachos facere exordientis. Esseni quoque, quorum Hebraei meminerunt, uti et quos Philo libro primo describit (quanquam hos sanctus Hieronymus fuisse Christianos putat) multis, ut palam est, differentiis a monachorum instituto discrepabant. Judicat Metaphrastes, initio Vitae sancti Pauli eremitae, non defuisse primis duobus Ecclesiae saeculis monasticae vitae multos professores. Sane Vita sanctae Eudoxiae martyris, qu...
Sillarial