Marta Bogdanowicz
Ruch Rozwijający dla wszystkich
- Metoda Weroniki Sherborne dla dzieci, młodzieży i dorosłych
Metoda Ruchu Rozwijającego (MRR) Weroniki Sherborne fascynuje swoją naturalnością, prostotą i uniwersalnością tych, którzy stosują ją w działalności profesjonalnej jak i bawiąc się z własnymi dziećmi. Metoda Weroniki Sherborne jest znana w Polsce od lat 70, kiedy to autorka wraz ze swoimi współpracownikami odwiedzała Polskę, prowadząc szkolenia w takich miastach jak Warszawa, Katowice, Poznań. Odkąd w latach 80. rozpoczęła się współpraca grupy psychologów z Gdańska z zespołem uczniów Weroniki Sherborne, a następnie z Fundacją Sherborne UK i międzynarodową organizacją: International Sherborne Co-Operation (ISCO), utworzonymi przez nich po śmierci autorki w 1990 roku, metoda ta powoli upowszechniła się w Polsce. Bardzo dużą rolę odgrywają tu kursy szkoleniowe ( I i II poziomu), realizowane w naszym kraju z upoważniania Fundacji Sherborne w Wielkiej Brytanii i ISCO.[1] Metoda Ruchu Rozwijającego w ostatnim czasie weszła do powszechnego użytku w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, edukacyjnych, rehabilitacyjnych dla dzieci z zaburzeniami w rozwoju psychicznego i fizycznego. Jest wszechstronna i uniwersalna, ponieważ może być stosowana w każdym wieku życia, także w celu wspierania prawidłowego rozwoju psychoruchowego. Z udziału w zajęciach korzystają wszyscy: zarówno dzieci jak i ich partnerzy (rodzice, terapeuci, młodzież, starsze i lepiej funkcjonujące dzieci).
Skutkiem tego stanu rzeczy, w ostatnich latach pojawiło się sporo publikacji. Wśród nich są zarówno podręczniki: tłumaczony z języka angielskiego W.Sherborne (1997, 2002) oraz podręcznik polski M.Bogdanowicz, B.Kisiel, M.Przasnyskiej (1992, 2003) jak i artykuły praktyków, zawierające doniesienia z pracy własnej (por. bibliografia).
Od 1989 roku, a więc od czternastu lat, prowadzę badania nad skutecznością Metody Ruchu Rozwijającego, zazwyczaj w ramach kierowanych przeze mnie prac magisterskich. Dla potrzeb tych badań opracowałam Skale Obserwacji Zachowania dla Dzieci i Rodziców (SOZ-D i R), które kilkakrotnie modyfikowałam, a ostatnia wersja została opublikowana w tym roku (Bogdanowicz 2003). Jednocześnie wraz z A.Kasicą zaadaptowałam angielską metodę - Procedurę Oceniania SF UK - do warunków polskich w celu wykorzystania w naszych badaniach.
Przegląd dotychczasowych, jak i najnowszych badań nad efektywnością MRR we wspomaganiu rozwoju dzieci z głębszymi zaburzeniami rozwoju, zostały zaprezentowane w najnowszej publikacji Bogdanowicz M., Kasica A. (2003) Ruch Rozwijający dla wszystkich. Efektywność Metody Weroniki Sherborne. Wyd. Harmonia. Zawarte tam dane potwierdzają przekonanie o wielu pożytkach płynących ze stosowania MRR i uzasadniają sens dalszego jej upowszechniania w praktyce edukacyjnej i terapeutycznej. Innym ważnym celem tej publikacji jest zachęta osób prowadzących zajęcia tą metodą do oceniania efektywności swojej pracy. Pozwala to na doskonalenie warsztatu oraz chroni przez zespołem wypalenia zawodowego. Metoda Ruchu Rozwijającego sprawdziła się w polskich przedszkolach, szkołach, domach dziecka, placówkach specjalistycznych zajmujących się edukacją specjalną, rehabilitacją i terapią, o czym świadczy fakt przyjęcia imienia Weroniki Sherborne przez Zespół Szkół Specjalnych w Czerwionce- Leszczynach.
Książki:
Bogdanowicz M., Kisiel B., Przasnyska M. (1992) Metoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dziecka.. Warszawa, WsiP.
Bogdanowicz M., Kasica A. (2003) Ruch Rozwijający dla wszystkich. Efektywność Metody Weroniki Sherborne. Wyd. Harmonia.
Bogdanowicz M., Okrzesik D.(w druku) opis i planowanie zajęć według metody Weroniki Sherborne. Gdańsk. Wyd. Harmonia.
Klinta C. (1990) Rörelseglädje. Stockholm, Utbildningsförlaget.
Klinta C. (1998) Självtillit, kommunikation, rörelseglädje genom Sherborneövningar. Solna, Ekelunds Förlag AB.
Sherborne W. (1997, 2002) Ruch Rozwijający dla dzieci. Warszawa, PWN.
The Dance Handbook. The Brith of Modern Dance (1988) Longman, London
Książki z materiałem do diagnozy:
An Assessment Procedure (1997) Bristol, The Sherborne Foundation UK.
Bogdanowicz M. (2003) Skale Obserwacji Zachowania (SOZ) Dzieci i Rodziców uczestniczących w zajęciach Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Gdańsk. Wyd. Harmonia.
Procedura Oceniania Sherborne Fundation UK (2001) adaptacja Marta Bogdanowicz, Alicja Kasica, Gdańsk, Uniwersytet Gdański . Maszynopis.
Książki z materiałem do zajęć :
Bogdanowicz M.(2001 c) Ruch i piosenka. Gdańsk. Wyd. Fokus, (książka i kaseta).
Bogdanowicz M.(2002) Rymowanki - przytulanki. Gdańsk. Wyd. Fokus, (książka i kaseta).
.Bogdanowicz M.(2003) Kołysanki-utulanki. Gdańsk, Wyd. Fokus, (książka i kaseta).
Artykuły w książkach i czasopismach
Aleksiak M., Całus J. (1995) Metoda Dobrego Startu i Ruchu Rozwijającego w nauce czytania.
Wychowanie w Przedszkolu, nr 6, s. 343 - 345
Białas E. (1998) “Szerbornowskie zajęcia”. Ruch dla zdrowia. Wychowanie w Przedszkolu, nr 5, s. 354 - 355
Błeszyński J (2001) Badania nad wykorzystaniem metody Ruchu Rozwijającego w pracy z dzieckiem autystycznym, Wychowanie na co dzień., Nr 12 (99), s.10-12
Bogdanowicz M. (1990) Metoda Weroniki Sherborne w terapii dzieci jąkających się, Logopedia nr 17, s.28-31.
Bogdanowicz M. (1991a) Psyche - ruch - drama. W: Leszczyński A. (red) “Gdański Rocznik Teatralny” Gdańsk, s.49-59.
Bogdanowicz M. (1992) Metoda Weroniki Sherborne w Polsce, Scholasticus, nr 2, str. 39 –41.
Bogdanowicz M. (1993a) Materiały dla uczestników kursów Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Gdańsk, PTD.
Bogdanowicz M. (1993b) The First International Encounter - V.Sherborne Development Movement - Pierwsze Międzynarodowe Spotkanie “Szerbornowców”, Belgia 24 - 28 sierpnia 1992, Scholasticus nr 1, str. 31-35
Bogdanowicz M.(1994) Metoda Ruchu Rozwijającego i Metoda Dobrego Startu we wspomaganiu rozwoju i terapii dziecka. W: Mowa głośna i pismo. Materiały na konferencję popularnonaukową. Augustów 10 - 12 czerwiec 1994. Warszawa – Białystok.
Bogdanowicz M. (2001 b) Efektywność metody Ruchu Rozwijającego. Materiały z X Ogólnopolskiej Konferencji Psychologii Rozwojowej. Gdańsk UG, s.20-21
Bogdanowicz M., Lubianiec E. (1991) Arkusz Skal Obserwacji Zachowania (SOZ). W: Materiały szkoleniowe. Letnia Szkoła Logopedów. Lublin 1991, s.15-28.
Breda E. (1998) Radość i poczucie bezpieczeństwa. Zajęcia Metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne, Wychowanie w Przedszkolu, nr 2, s. 125 - 128
Czarnecka E. (1994) Metoda Weroniki Sherborne w pracy przedszkola, Wychowanie w Przedszkolu nr 9, s. 553 – 556
Czapiga A. (1996) Terapeutyczna i stymulująca funkcja Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w pracy z dziećmi głębiej upośledzonymi umysłowo. Wrocław. Uniwersytet Wrocławski. Maszynopis.
Czapiga A. (1996) Wyzwalanie i utrwalanie aktywności dzieci znacznie i głęboko upośledzonych umysłowo. Forum Psychologiczne. Tom 1, nr 1-2, s153-161.
Childs C.(1984) Rozwijanie zdolności nawiązywania kontaktu poprzez ruch i zabawę. W: Gałkowski T. (red) Dziecko autystyczne i jego rodzice. Poradnik wychowawczy. Warszawa. PTWzK
Derulska I., Pielak H. (1989) Metoda Weroniki Sherborne, (w:) p.red. M. Borkowskiej, ABC rehabilitacji dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, Pelikan, Warszawa*
Gniewkowski W. (1983) Przegląd współczesnych kierunków i tendencji wiązania ruchu z muzyką, Nowa Szkoła, nr 2, s.76 - 81
Gniewkowski W. (1984) Wdzięk Terpsychory, Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna, Nr 291/3, s.71- 78, 89
Gniewkowski W., Wlaźniak K. (1991) Program wychowania fizycznego dla klas początkowych, WSiP, Warszawa
Gniewkowski W.,Wlaźniak K. (1990) Wychowanie fizyczne, WSiP, Warszawa
Jarmołowicz D. (2001) Ruch Rozwijający bazujący na pracy Weroniki Sherborne.
Opis i ocena własnej pracy. Olecko,. Maszynopis.
Jatowczyc A. (1998) Partnerstwo w “szkole dla rodziców”, Wychowanie w Przedszkolu nr 5, s. 637
Kaja B. (1995) Zarys terapii dziecka, WSP, Bydgoszcz
Kala M.,Burzyk E., Malczok-Piórecki J. (2001) Weronika Sherborne patronką naszej szkoły. W.: Zespół Szkół Specjalnych im.Weroniki Sherborne w Czerwionce-Leszczynach. 10. lecie szkoły. Czerwionka-Leszczyny. Biuletyn.
Krawiec M., Chudoba U. (1994) Z doświadczeń wspomagania terapii dzieci z wadą słuchu Weroniki Sherborne, Scholasticus nr 7 - 8, s.71 – 78.
Kroczak J. (1989) Przytul mnie, baw i dotykaj, Wychowanie w Przedszkolu, nr 6, s. 469 - 472
Krupa M. (1998) “Mamo, tato, na zabawę czas!”, Wychowanie w Przedszkolu, nr 5, s. 365 - 366
Kuś E. (1994) Metoda Weroniki Sherborne w pracy z dziećmi z mózgowym porażeniem dziecięcym, Szkoła Specjalna, nr 4, s. 225 – 228*
Lubianiec E. (1992) Terapia ruchowa Weroniki Sherborne w pracy domu małego dziecka. “Problemy Opiekuńczo – Wychowawcze” nr 10, s. 437 – 439.
Marsdern E. (2003) „International Sherborne Co-operation (ISCO)”. “In touch”, newsletter, Sherborne Association UK.
Mirosław S. (2000) Wykorzystanie metody Weroniki Sherborne w pogotowiu opiekuńczym. „Problemy opiekuńczo -wychowawcze” nr 3, s. 52-54.
Nagórska H. (1995) Rozwijający się człowiek w zmieniającym się świecie. W: J. Trempała (red) Rozwijający się człowiek w zmieniającym się świecie. Bydgoszcz 1995.WSP, s.477 –487.
Orzechowska - Kikulska G. (1998) “Zaraziłam się” Weroniką Sherborne, Wychowanie w Przedszkolu, nr 5, s. 356- 357
Parzybok M. (1992) Ruch rozwijający w pracy domu dziecka, Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze, nr 10, s. 434 – 437
Przasnyska M.(1986) Wychowanie fizyczne dzieci upośledzonych umysłowo wg programu W. Sherborne. “Kultura Fizyczna”, nr 3-4
Przasnyska M.(1987) Założenia i realizacja programu ruchu wg. W. Sherborne. “Kultura Fizyczna”, nr 5-6
Przasnyska M.(1989) Nauczanie kultury fizycznej w szkole życia według “programu ruchu” Weroniki Sherborne. “Szkoła Specjalna”, nr 2, s. 130 – 136.
Puchalska A.(1996) Efektywność metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w modyfikowaniu zachowań dorosłych. Gdańsk UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. M. Bogdanowicz.
Sherborne W. (1983) Ćwiczenia ruchowe dla dzieci głębiej upośledzonych umysłowo. “Szkoła Specjalna”, nr 4.
Sherborne W. (1984) Ćwiczenia ruchowe dla dzieci umysłowo niepełnosprawnych. W: Gałkowski T.(red) Dziecko autystyczne i jego rodzice. Poradnik wychowawczy. Warszawa PTWzK.
Sobolewska B. (1994) Bawimy się razem z mamą i tatą, Wychowanie w Przedszkolu, nr 8, s. 496 – 498.
Szady K. (1993) Zastosowanie metody Weroniki Sherborne w przedszkolu integracyjnym w Gdańsku. „Wspólna troska” nr 2-3, s. 45-46.
Śliż M. (1994) “Sprawni inaczej” są wśród nas, otwórzmy przed nimi życie, Szkoła Specjalna nr 1, s. 45 - 49
Tarasewicz G. (1997) Wpływ metody Weroniki Sherborne na kształtowanie postaw rodziców dzieci niepełnosprawnych (na przykładzie działalności Poradni Rehabilitacji dla Dzieci i Młodzieży w Elblągu), Szkoła Specjalna, nr 3, s. 168 – 173.
Tarasewicz G. (2000) Metoda Weroniki Sherborne. ”Tu jesteśmy” nr 12, s.11-16.
Tkaczyk G. (1995) Wykorzystanie metody ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne w pracy z dziećmi upośledzonymi umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym W:. G. Tkaczyk (red.) Wybrane zagadnienia z metodyki nauczania i wychowania upośledzonych umysłowo, Lublin
Tłustochowicz J. (1996) Metoda Ruchu Rozwijającego w szkole życia. Rybnik. Maszynopis.
Wójtowicz - Szczotka Z. (1994) Carolin Sutherland i Weronika Sherborne o trudnym okresie 3 - latka, Wychowanie w Przedszkolu, nr 10, s. 610 - 613
Zabłocki J.Z. (1998) Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i praktyce, WA "Żak", Warszawa
Prace magisterskie
Kasica A. (2002) „Poczuć się w swoim ciele jak we własnym domu” - badania nad efektywnością Metody Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w pracy z dziećmi upośledzonymi w stopniu umiarkowanym oraz ich partnerami. Gdańsk, UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. M. Bogdanowicz.
Kolasa A. (1992) Efektywność metody Weroniki Sherborne w pracy z dziećmi z mózgowym porażeniem dziecięcym. Gdańsk, UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr W. Loebl.
Lisiecka M. (1991) Terapia dzieci głębiej upośledzonych umysłowo. Gdańsk UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr hab. M. Bogdanowicz, prof. UG.
Lubianiec E. (1991) Efektywność metody Weroniki Sherborne w pracy z wychowankami Państwowego Domu Małych Dzieci. Gdańsk UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr hab. Marty Bogdanowicz, prof. UG
Łapszow M., Starzyk E. (1995) Znaczenie metody Weroniki Sherborne w terapii i rozwoju dziecka. Warszawa, Akademia Wychowania Fizycznego. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. S. Sulisza.
Masalska M. (1995) Stymulacja dzieci upośledzonych umysłowo w wieku przedszkolnym Metoda Dobrego Startu i Metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Gdańsk, UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr W. Loebl.
Nowicka-Pikuła K. (2001) „Czuję, że jestem” – uspołecznienie dzieci z upośledzeniem umysłowym Metodą Rochu Rozwijającego wg W. Sherborne. Gdańsk, UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem dr M. Szczepkowskiej-Pustkowskiej.
Tokarska A. (1999) Efektywność terapii metodą Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w rehabilitacji osób lekko upośledzonych umysłowo. Łódź, Uniwersytet Łódzki. Praca magisterska pisana pod kierunkiem J. Błeszyńskiego.
Winiarz A. (1998) Metoda Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne w terapii dzieci głębiej upośledzonych umysłowo. Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. H. Muszyńskiego.
Zakrzewska A. (1993) Całokształt oddziaływania Ośrodka Wczesnej Interwencji w Gdańsku na rozwój dziecka i jego rodzinę. Gdańsk, UG. Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr hab. M. Bogdanowicz.
http://www.sherbornemovement.org/Basics.html (2003)
[1] Kursy z upoważnienia ISCO w Wielkiej Brytanii może prowadzić w Polsce pięciu trenerów: Maria Przasnyska, Marta Bogdanowicz, Alicja Wilkołazka, Małgorzata Mroziak i Bożena Kisiel, która reprezentuje tę grupę w tej międzynarodowej społeczności.
kamilka_g4