adam.doc

Piotr Adamczewski

Systemy ERP II jako wsparcie e‑biznesu

W referacie na tle ewolucji informatycznego wspomagania procesów zarządzania została ukazana istota i zakres funkcjonalny systemów ERP II jako elementu infrastruktury organizacyjno-technicznej firm. Ta klasy systemów, jako naturalne rozwinięcie rozwiązań ERP, stanowi obecnie podstawowe wsparcie nowoczesnego zarządzania w warunkach upowszechniającego się e‑biznesu. Na bazie oceny polskich wdrożeń omówione zostały uwarunkowania uzyskania efektu synergii oraz spodziewane kierunki rozwoju systemów ERP II.

Wprowadzenie

W gospodarce kooperatywnej, realizowanej w warunkach e‑biznesu, truizmem staje się akcentowanie znaczenia informacji w procesie decyzyjnym, jak i wsparcie nowoczesną technologią informatyczną. Zdecydowanie wzrosła rola systemów informatycznych, których celem nie stało się dopasowanie do procesów biznesowych, ale zwiększenie ich konkurencyjności poprzez wcielenie całej IT do strategii biznesowej. Wszystko to dzieje się w sytuacji, gdy informacja staje się najważniejszym zasobem przedsiębiorstwa.

Istota i zakresy systemu ERP

System informatyczny klasy ERP określić można jako zbiór zintegrowanych modułów funkcjonalnych, optymalizujących procesy biznesowe zarówno wewnętrzne, jak i zachodzące w najbliższym otoczeniu przedsiębiorstwa. Jest to możliwe poprzez oferowanie gotowych narzędzi pozwalających automatyzować wymianę danych z kooperantami w całym łańcuchu logistycznym. Główne jego cechy można ująć następująco – por. [1], [5], [12], [16]:

·          kompleksowość funkcjonalna - obejmuje swym zakresem wszystkie sfery działalności techniczno-ekonomicznej przedsiębiorstwa; realizowana jest w ramach struktury funkcjonalnej,

·          integracja danych i procesów - dotyczy wymiany danych, zarówno wewnątrz obiektu (między modułami), jak i z jego otoczeniem (np. poprzez elektroniczną wymianę danych - EDI); realizowana jest w ramach struktury informacyjnej,

·          elastyczność strukturalna i funkcjonalna - zapewnia maksymalne dostosowanie rozwiązań sprzętowo-programowych (realizowana w ramach struktury technicznej i struktury funkcjonalnej) do potrzeb obiektu w chwili instalowania i uruchamiania systemu, jak również umożliwia dynamiczne jego dopasowywanie przy zmiennych wymaganiach i potrzebach generowanych przez otoczenie,

·          otwartość - gwarantuje zdolność rozszerzania systemu o nowe moduły, skalowalna architektura (zazwyczaj klient-serwer) oraz tworzenie połączeń z systemami zewnętrznymi, np. z systemami partnerów rynkowych,

·          zaawansowanie merytoryczne - zapewnia pełne informatyczne wspomaganie procesów informacyjno-decyzyjnych, z wykorzystaniem mechanizmów swobodnej ekstrakcji i agregacji danych, wariantowania, optymalizacji, prognozowania itp., a także praktyczne oparcie systemu m.in. na koncepcjach zarządzania logistycznego z dostawami dokładnie na czas (JiT - Just in Time), sterowanie produkcją zgodnie ze standardami MRP II (Manufacturing Resource Planning - planowanie zasobów produkcyjnych), MRP II Plus (MRP - Money Resource Planning - rozwinięcie MRP II o procedury finansowe, np. cash flow, metoda ABC (ABC - Activity Based Costing), kompleksowe zarządzanie jakością zgodnie z ideą TQM (Total Quality Management) oraz standardami norm ISO 9000,

·          zaawansowanie technologiczne - gwarantuje zgodność z aktualnymi standardami sprzętowo-programowymi z możliwością migracji na nowe platformy sprzętu komputerowego, systemów operacyjnych, mediów i protokołów komunikacyjnych; oferuje interfejs graficzny i wykorzystanie zazwyczaj relacyjnej bazy danych (z uwagi na łatwość tworzenia zapytań) z zastosowaniem narzędzi programistycznych czwartej generacji itp.,

·          zgodność z polskimi przepisami np. z ustawą o rachunkowości, a w szczególności: zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych przy wykorzystaniu technologii informatycznej, zasad ustalania i raportowania wyników finansowych obiektu gospodarczego, zasad sporządzania sprawozdań finansowych itp..

Systemy te obsługują wszystkie obszary funkcjonowania przedsiębiorstwa (finanse, logistykę, produkcję, zasoby ludzkie) i optymalizują procesy zarówno wewnętrzne, jak i zachodzące w najbliższym otoczeniu przedsiębiorstwa poprzez oferowanie gotowych narzędzi i pozwalają zautomatyzować wymianę danych z kooperantami w całym łańcuchu logistycznym.

Posiadają ponadto możliwości dynamicznej konfiguracji, co zapewnia dopasowanie ich funkcjonalności do specyfiki konkretnego przedsiębiorstwa i instytucji.

Dynamiczna ewolucja rozwiązań informatycznych nie mogła ominąć również systemów ERP i – pomimo braku formalnej specyfikacji architektury - od pewnego czasu w użyciu jest termin systemy ERP II dla podkreślenia znaczenia technologii internetowych mających w nich kluczowe znaczenie. Oznacza to otwarcie się takiego systemu na otoczenie nie poprzez eksport/import danych, lecz prawdziwą wymianę danych on-line za pośrednictwem zrozumiałego przez wszystkie systemy języka XML – np. zamówienie zakupu w jednym systemie będzie automatycznie pojawiać się jako zamówienie sprzedaży w systemie dostawcy. Pojawiają się zmiany w filozofii funkcjonowania systemu, ale nie jako efekt dopisania nowych modułów, np. CRM czy SCM. Ze zmianą technologii (architektura komponentowa) skokowo rośnie funkcjonalność rozwiązania oraz możliwości „składania” rozwiązań z modułów systemów różnych producentów. Pewnym zagrożeniem realizacji systemów ERP II może być połączenie ich wdrażania z restrukturyzacją procesów biznesowych przedsiębiorstw i instytucji: jeśli pójdą one za głęboko, to mogą znacznie spowolnić finalizację całego przedsięwzięcia.

Dzięki systemom ERP II dostęp do systemu staje się w pełni mobilny i nie jest przypisany do określonego stanowiska pracy, a do użytkownika, który uzyskuje dostęp do koniecznych danych z dowolnego miejsca poprzez dowolne medium. Oznacza to przypisanie funkcji i pracownika do zadania, a nie do konkretnego stanowiska pracy. Rozwiązanie takie traktuje Internet jako sposób przekazywania danych wewnątrz przedsiębiorstwa i instytucji, osiągając jednocześnie dwa cele: pozwala na obniżenie kosztów transmisji danych, a także daje uprawnionym pracownikom stały dostęp do procesów biznesowych. Siec globalna służy zarazem do komunikacji z otoczeniem zewnętrznym, dając podwójną korzyść: z jednej strony pozwala na bieżąco monitorować rynek, a z drugiej – umożliwia ciągłą komunikacje z kontrahentami. Znajduje to pełne odzwierciedlenie w ewolucji rozwiązań informatycznych, np. na gruncie systemów klasy SRM (Supplier Relationship Management), czyli zarządzania kontaktami z dostawcami.

Czołowi producenci systemów ERP dla zaakcentowania znaczenia technologii internetowych swoje nowe produkty wyróżniają już poprzez nazwę, np. mySAP ERP, Oracle e‑Business Suite czy iBaan.

Systemy ERP II oprócz bieżącego zarządzania procesami biznesowymi pozwalają także budowanie firm w przestrzeni wirtualnej. Umożliwiają one użytkownikom tworzenie portali korporacyjnych i spersonalizowanych stanowisk pracy. Systemy te podlegają ewolucji m.in. pod wpływem nowych wymagań biznesu, zmian technologii rozwiązań informatycznych oraz infrastruktury technicznej. Charakteryzują się one silną orientacją na budowanie związków z klientami i partnerami biznesowymi oraz tzw. inteligencje systemową. Oznacza to, że moduły Sprzedaży i Dystrybucji rozbudowane są do poziomu zarządzania relacjami z klientami (CRM), a logistyka produkcyjno-zaopatrzeniowa zintegrowana zostaje w ramach zarządzania łańcuchem dostaw (SCM – Supply Chain Management), który obejmuje m.in.: planowanie łańcucha dostaw, planowanie popytu, koordynowanie zamówień, planowanie wytwarzania, dystrybucja.

Ze względu na kluczową role produktu we współczesnej gospodarce oraz konieczność śledzenia i szybkiej zmiany asortymentu wyrobów wydzielony zostaje nowy podsystem zarządzania cyklem życia produktu (PLM – Product Life Management), w ramach którego zgrupowane zostają i realizowane są funkcje szczegółowe: projektowanie produktu, wytwarzanie, zarządzanie jakością, rynkowa ocena produktu.

W obszarze inteligencji systemowej wyróżnia się - wykorzystujący bogate zasoby zgromadzone w hurtowni danych (BW) - podsystem strategicznego zarządzania przedsiębiorstwem (SEM – Strategic Enterprise Management), do zadań którego należą: konsolidacja finansowa, planowanie strategiczne i symulacje, pozyskiwanie informacji, kokpit zarządzania, inwestycje kapitałowe.

Kluczową rolę w definiowaniu i realizacji nowych rozwiązań biznesowych odgrywa rynek elektroniczny – Marketplace. Stanowi on niezależny portal internetowy, w ramach którego moduł Sprzedaży oferuje swoje wyroby, a moduł Zaopatrzenie pozyskuje materiały niezbędne dla produkcji. Usługi oferowane przez portal, np. w zakresie aukcji i przetargów, pozwalają w efektywny sposób kojarzyć partnerów biznesowych, obniżając przy tym istotnie koszty takich działań.

Systemy ERP II cechuje orientacja na integrację zewnętrzna i poszukiwanie rozwiązań problemów wspólnie z partnerami biznesowymi. Wykorzystywane w tym są najnowsze rozwiązania technologii informatycznej, w tym wielowymiarowe analizy danych w hurtowniach danych, zrównoważone karty wyników oraz mechanizmy rynków elektronicznych. Tab. 2 ujmuje porównanie systemów ERP i ERP II z uwzględnieniem ich bieżącej ewolucji.

Analiza ewolucji systemów ERP wskazuje na główne kierunki rozszerzeń funkcjonalnych w budowie procesów biznesowych w ramach całego łańcucha logistycznego. Rozszerzenia te obejmują przede wszystkim inteligentne wspomaganie kompleksowej obsługi klienta oraz wspomaganie związków pomiędzy partnerami w tym łańcuchu. Dla realizacji tych celów wykorzystywane są najnowsze rozwiązania informatyczne, które obejmują również bezprzewodowy dostęp zdalny do baz i hurtowni danych bazowego systemu ERP.

Tab. 1. Porównanie systemów ERP i ERP II

Źródło: opracowanie własne