10.11.1918 J. Piłsudzki w Warszawie; 11.11.1918 przekazanie władzy wojskowej Piłsudzkiemu 14.11.1918 przekazanie władzy cywilnej, Piłsudzki tymczasowym Naczelnikiem Państwa; powstanie I Rządu Polskiego Jędrzeja Moraczewskiego Najważniejsze problemy młodego państwa: brak struktur, administracji, brak sejmu, wojska, pieniędzy i granic Koncepcje granic polski: 1 Roman Dmowski koncepcja inkorporacyjna (włączyć do Polski terytoria na których większość mieszkańców to Polacy ok 2/3 przedrozbiorowego państwa) 2 J. Piłsudzki koncepcja federacyjna (polska powinna zachować tereny najbardziej polskie a mieszkańcom ze wschodu pomóc stworzyć małe państwa i stworzyć z nimi federacje) Walka o granice zachodnia a) powstanie śląskie i wielkopolskie b) ustalenia traktatu wersalskiego c) plebiscyt na górnym Śląsku oraz Warmii i mazurach WIELKOPOLSKA GÓRNY ŚLĄSK POMORZE GDAŃSKIE BEZ GDAŃSKA wschodnia a) wojna polsko bolszewidzka 1919- 1921 b) 15-
16.08.1920 bitwa warszawska c) traktat ryski LITWA ŚRODKOWA Z WILNEM ZACHODNIA BIAŁORUS I UKRAINA południowa a) konflikt z Czechosłowacją 480 tys km2 powierzchnia ; 5,5 tys km dł granic; 27mln ludność (b. duży przyrost) Ewolucja ustrojowa IIRP: I Okres (początkowy: 1918-21) 2.1919 Mała konstytucja Józef Piłsudski naczelnikiem państwa + władza ustawodawcza (sejm ustawodawczy 2 lata pracuje nad nową konstytucją) II Okres (rządów demokratycznych 1921- 26) 17.3.1921 Konstytucja marcowa, prymat władzy ustawodawczej nad wykonawczą (444 sejm + 111 senat + 555 zgromadzenie narodowe) prezydent podporządkowany władzy ustawodawczej, wybierany przez zgromadzenie narodowe (kontrasygnata odpowiedniego ministra dla każdej decyzji prezydenta) III Okres (rządy autorytarne Józefa Piłsudskiego sanacja 1926- 1939) rządzi jedna osoba IV Okres (sanacja bez Piłsudskiego) 12.5.1935 śmierć Piłsudskiego 23.4.1935 konstytucja kwietniowa, prymat władzy wykonawczej nad ustawodawczą 2 ośrodki władzy: siedziba prezydenta (ośrodek zamkowy Ignacy Mościcki) ośrodek wojskowy (Edek Rydz Śmigły) Prezydenci Polski: 9.12.1992- 16.12.1922 Gabryś Narutowicz 20.12.1922 Staś Wojciechowski 1926- 1939 Ignaś Mościcki Osiągnięcia gospodarcze II RP: 1921-
budowa portu w Gdyni; budowa centralnej magistrali kolejowej; 1.1.1924- reforma walutowa; 1925- parcelacja majątków powyżej 180ha; budowa w latach 30. Centralnego Okręgu Przemysłowego (przemysł ciężki, huty, przemysł zbrojeniowy. chemiczny) Osiągnięcia naukowe i kulturalne: wprowadzenie obowiązku szkolnego; założenie licznych szkół wyższych (Poznań, Łódź, Lublin- politechniki, szkoły artystyczne, uniwersytety); osiągnięcia matematyków odkrycie kodu enigmy; odkrycia medyczne- Kazik Fung witaminy; rozwój filmu (300 filmow przez 20 lat); literatura okresu międzywojennego (Tuwim, Witkacy) Polityka zagraniczna IIRP: Polityka polski w okresie wojennym ‘balansowanie na linie’ równowaga; 1932- pakt o nieagresji z ZSRR; 1934- deklaracja polsko niemiecka o niestosowaniu agresji; 1939- umowy Polski z Francja i Anglią o pomocy wojskowej; 1920- sprawa Wilna (odebranie go Litwie); poprawne stosunki z Łotwa i Rumunia; sprawa Zaolzia Czechosłowacji Polacy odebrali je w 1938 współpracując z Hitlerem
intelligent_boy