Wiktor �wikiewicz APPENDIX SOLARIANA Pewnego dnia Stanis�aw Lem w pos�owiu do �Pikniku na skraju drogi� Strugackich zawar� w�asn�, diametralnie inn� od autorskiej, interpretacj� tej znakomitej zreszt� powie�ci. Korci�o mnie, �eby podobny zabieg dokona� z jego dzie�em. Zrobi�bym to pewnie, lecz tymczasem uda�o mi si� rozszyfrowa� fragment encefalogramu doktora Krisa Kelvina, z drugiej pr�by nawi�zania kontaktu z oceanem Solaris. Tym samym pierwotny m�j zamys� uznaj� za sp�niony, je�li nie chybiony. VICOR DA VINCZIUS Sta�em przy oknie, ramieniem wsparty o srebrn� framug�. Harey przysiad�a na parapecie i m�wi�a � o czym, nie wiem � wci�� my�lami wraca�em do lektury Muntiusa i prostego wyznania Gibariana w kwartalniku �Parerga Solariana�. Dlaczego jestem solaryst�� Ponad ramieniem Harey patrzy�em w przestrze� wype�nion� po�arem wznosz�cym si� nad powierzchni� oceanu. � �Ci�gle przejmujesz si� � ci�gn�a Harey. � A przecie�, m�wi�e�, to tylko eksperyment. Co� zdarzy si� albo nie� W tym rzecz; pomy�la�em, �e czasami najtrudniejsze jest oczekiwanie na odpowied�. Dotkn��em czo�em oksydowanej listwy. Jej ch��d by� inny ni� pami�� zimnych elektrod, kt�re Snaut przystawi� mi do skroni, a potem w pustej otch�ani dwa echa przenikn�y si� nawzajem � tkliwo�� dla Harey i pogarda dla misji doktora Kelvina, Sartoriusa i Snauta � m�j encefalogram zakodowany w wi�zk� rentgenowskiego promieniowania. Pos�ali�my go w wybrzuszon� ku niebu powierzchni� oceanu, a potem patrzyli�my, jak rodzi si� p�prze�roczysty kwiat kolejnej symetriady. � Kris � zawo�a�a Harey. Mimo zamkni�tych oczu zobaczy�em �wiat�o przenikaj�ce nas na wy�ot i r�wnocze�nie poczu�em wstrz�s Stacji, kt�rego dwie fale � od st�p i od czo�a przyklejonego do framugi okna � zderzy�y si� we mnie, jakby drgaj�ce d�onie chwyci�y mnie za serce. Otworzy�em oczy i zobaczy�em Harey. Przez moment by�a ciemn� sylwetk� na bia�ym tle. �wiat�o zgas�o jak ogie� po�eraj�cy papier � chwila i popi� osypie si� z powietrza, lecz rzeczywisto�� zn�w ubra�a kszta�ty. � Sp�jrz � powiedzia�a Harey i koniuszkiem palca dotkn�a szyby. Przez rdzawy kurz atmosfery srebrna iskra p�yn�a w stron� Stacji. � Co si� sta�o? � zapyta�em pokonuj�c skurcz gard�a. � Zobaczy�am b�ysk. To by�o jak wybuch. � Tam� w dole? � wskaza�em powierzchni� oceanu. � Nie tam, ani nie od strony gwiazd. Zwyczajnie� na wprost Stacji. Przez moment zadr�a�o wszystko� niebo, ocean� i tutaj � rozejrza� si�. � A potem pojawi� si� punkt. Najpierw by� nieruchomy. Potem zrozumia�am, �e zbli�a si� Sam widzisz. Powolutku przesuwa�a r�k�, a punkt pod opuszk� jej palca nie by� ju� pozbawionym wymiar�w l�nieniem. Coraz bardziej sylwetka przypomina�a rakietow� szalup� przeznaczon� do kr�tkodystansowych lot�w mi�dzy Stacj� a Sate�oidem. Kiedy sta� si� tym, czym powinien by�, znikn�� z pola widzenia. R�wnocze�nie us�ysza�em pomruk silnik�w odsuwaj�cych przes�ony nad dokiem. Kr�tki wstrz�s pod�ogi po�wiadczy�, �e amortyzatory szalupy zetkn�y si� z p�yt� l�dowiska. Potem nast�pi�a cisza. W przestrzeni pozbawionej d�wi�k�w echo krok�w zabrzmia�o jak si�panie jaszczura po dnie p�ytkiego jeziora � �lady st�p pozostawiaj� wg��bienia w szlamie, kt�ry zamienia si� w kamie� i na wieki wiek�w utrwala trop � na dnie kambryjskiej laguny i w korytarzach Stacji. Monstrualne zwierz� pow��czy kolumnami n�g. Nagle krok nabiera lekko�ci � to ju� bieg � mo�e behemot zw�szy� padlin� i �pieszy na �er. Przez mg�� w oczach zobaczy�em posadzk� korytarza i wiedzia�em, �e to je biegn�, gnam na z�amanie karku � obok drzwi obitych sk�r� i tych naznaczonych bia�o�zielon� szachownic�, przez w�azy, kt�re pod uderzeniem mojej pi�ci ust�puj� jakbym mia� w sobie moc neutrinowych go�ci. Bieg � gdy� musz� by� pierwszy. Ja i nikt wi�cej. Nikt, gdy� tylko ja � i mo�e Snaut � wiemy, kto wr�ci� do Stacji spokojnie p�yn�cej w atmosferze nad powierzchni� oceanu Solaris. Kiedy dopad�em do ostatniej �luzy, u�wiadomi�em sobie, �e nie jestem sam. Lekkie kroki sz�y za mn� trop w trop. Jak mog�em zapomnie� o Harey? O kt�rej Harey? Po tej czy po tamtej stronie drzwi? Obr�ci�em si� i plecami opar�em o wybrzuszon� tarcz� �luzy. � Och, Kris! Nawet nie zwolni�a kroku. Lekka i zwinna z rozp�du wpad�a na mnie i chichocz�c wtuli�a mi si� w pier�. � Kris! Chyba to lubi� Nast�pnym razem� Mnie tak �atwo nie z�apiesz. Obj��em j� i przytuli�em. Czu�em spokojne bicie jej serca, tam gdzie moje t�uk�o si� jak op�tane. � Nie mo�esz tam wej��, Harey � powiedzia�em. � Wstydzisz si� mnie? � zapyta�a wci�� z rozbawieniem i odrobin� kokieterii. � Chcia�abym pozna� kogo� jeszcze poza twoim Snautem i dr�twym Sarloriusem. Kto to? Mia�em jej powiedzie� o tamtej Harey, uwi�zionej w pu�apce rakiety, kt�r� pos�a�em w martw� p�tl� orbity wok� Solaris? O tym, jak p�ka�y blachy poszycia kapsu�y, kiedy walczy�a o �ycie, a mo�e tylko o to, aby by� przy mnie. Dlaczego za�o�yli�my i wierzymy w to ci�gle, �e musz� by� z nami, bo takie im ich stw�rca za�o�y� kajdany. Mo�e tamta Harey, tak samo, jak ty, a chce by� przy mnie po prostu � z mi�o�ci. Obieca�em sobie, �e nigdy �adne drzwi nie stan� mi�dzy mn� a t� Harey. I dotrzyma�em tej obietnicy. Zawsze. Tylko nie teraz. � Wejd� tam � powiedzia�em. � A ty zaczekasz na mnie. � Kris! � Zaufaj mi. To ostatni raz. Jej oczy zaszkli�y si� przez moment, ale tylko potrz�sn�a g�ow�, zrobi�a g��boki wdech i powiedzia�a ju� spokojnie: � Ufam ci Kris. Id�. Gwa�townie pchn��em d�wigni� w�azu i ju� by�em po przeciwnej stronie, z jeszcze wi�kszym impetem zatrzaskuj�c za sob� pancerne drzwi. Przywar�em do nich plecami i tak znieruchomia�em. Smuk�e cygaro rakiety tkwi�o w osnowie wspornik�w tak jak przed startem. S�ycha� by�o cichutkie potrzaskiwanie stygn�cych dysz. Tylko to. �adnych drga�. Nic. Zrozumia�em nagle, �e nie mam poj�cia, co teraz pocz��. Przecie� nie zrobi� nic wi�cej nad to, co ju� uczyni�em. A na pewno nie po raz drugi. Mo�e trzeba by�o zawo�a� Snauta, przecie� oni tu maj� wi�ksze ode mnie do�wiadczenie. Im po prostu by�oby �atwiej, bo to nie ich Harey. R�wnocze�nie poczu�em drgnienie d�wigni, kt�r� zaciska�em w spoconych d�oniach i wibracj� ca�ej p�yty, wybrzuszonej na zewn�trz, jakby pod naporem nieludzkiej si�y gotowa by�a odkszta�ci� si� w moj� stron�. Wytrzymaj, Harey, modli�em si� w duchu. Przez moment chcia�em dopa�� sterowniczego pulpitu i uruchomi� radiostacj�, kt�r� sam wy��czy�em wtedy, uciekaj�c przed strasznym krzykiem. Po co? �eby teraz samemu b�aga� jedn� z nich � odejd�! odejd�! Tkwi�em w miejscu i patrzy�em, jak naprzeciw mnie powoli uchyla si� klapa w�azu rakiety, kt�rej �ruby z zewn�trz dokr�ci�em przecie� w�asnymi r�kami. A potem nie rozumia�em ju� nic. Kiedy stan�� przede mn� i troch� z do�u spojrza� mi w oczy, wiedzia�em jedno, �e jest mi zupe�nie oboj�tne, co o mnie pomy�li � moje nogi by�y lak mi�kkie, �e nie potrafi�y ju� utrzyma� cia�a. Pu�ci�em d�wigni� drzwi i powoli osun��em si� do pod�ogi. Tylko twarz ukry�em w d�oniach i tak trwa�em, dygocz�c ca�y, chocia� to co�, we mnie, nie by�o �miechem idioty. � Domy�lam si�, doktor Kelvin � powiedzia� g�osem bez wyrazu. Zebra�em si�y, �eby podnie�� si� z krety�skiego przysiadu. Nie pr�bowa� mi pom�c i za to by�em mu wdzi�czny. � Przepraszam � powiedzia�em. Nie oczekiwa� wi�cej, po prostu sta�, gdzie si� zatrzyma� i troch� przekrzywiaj�c g�ow� przygl�da� mi si� z pewnym zaciekawieniem. Jednej rzeczy by�em pewien: �e sk�d� go znam. Pami�ta�em te puste oczy i twarz, kt�ra by�by zupe�nie nijak�, gdyby w dziwny spos�b nie uszlachetni�a jej zwyczajna staro��. Ale nigdy przedtem nie widzia�em tak starego cz�owieka. Wydawa�o mi si�, �e jego �ysy czerep otacza ledwie uchwytna po�wiata, zanim zrozumia�em, �e to tylko resztki w�os�w � cieniutkie jak puch na ciele noworodka. Ubrany by� w skafander troch� mniej przedpotopowy ni� on sam. Odruchowo poszuka�em wzrokiem � powinienem to by� zrobi� od razu. Oczywi�cie na piersi nosi� male�ki identyfikator wszyty w skafander. Zna�em go. Ka�dy z nas go zna�. Snaut i Sartorius, mo�e nawet Harey. � Komandorze � wykrztusi�em zupe�nie bez sensu � to pan� � Chcia�e� powiedzie�: to pan jeszcze �yje? � u�miechn�� si� samymi oczami, potem jakby co� sobie przypomnia�, uni�s� rami� i chwil� mru��c oczy wpatrywa� si� w zegarek na�o�ony ponad nadgarstkiem na r�kaw skafandra. � Musz� porozmawia� z Gibarianem � stwierdzi�, nad ca�� reszt� przechodz�c do porz�dku dziennego. Przypomnia�em sobie min� Snauta, kiedy zjawi�em si� przed nim z tym samym ��daniem. � Nie �yje � wyja�ni�em po prostu. � Aha � powiedzia� po chwili namys�u � Snaut i Sartonus? � S� u siebie. � O! Jego wyblak�e oczy zrobi�y si� nieco okr�g�e. � Jak widz�, rozmowa mo�e by� milsza ni� oczekiwa�em. Nie pojmowa�em, o co mu chodzi, a� zauwa�y�em, �e jego spojrzenie kieruje si� nieco w bok od mojego ramienia. Ruch powietrza powinien du�o wcze�niej ostrzec mnie, �e drzwi za moimi plecami s� ju� otwarte. Odst�pi�em w bok. � Pan pozwoli, to Harey� moja �ona. � Aha � stwierdzi� po swojemu. Zn�w zerkn�� na zegarek. � Mam bardzo ma�o czasu � wyja�ni�. � Jest tu miejsce, gdzie mogliby�my si� zebra� i chwil� porozmawia�? � Mo�e biblioteka� � �wietnie � zaakceptowa� natychmiast. � Tylko� � waha�em si�. � Kto� musi p�j�� po Sartoriusa i Snauta. � Wi�c id�, Kris � nieoczekiwanie odezwa� si� do mnie po imieniu. � I nie r�b takiej miny. Znamy si�, ale pami�� to przywilej starc�w� id�. Damy sobie rad�. Twoja milsza po�owa zaprowadzi mnie do biblioteki. Troch� bezradnie spojrza�em na Harey. Nigdy jej nie widzia�em takiej. �adnego napi�cia w twarzy. Kiedy patrzy�a na tego starego cz�owieka, wygl�da�a troch� jak roze�miana, zupe�nie beztroska dziewczynka, jak� pewnie kiedy� by�a. ...
jarek03091966