POLITYKA PAŃSTWA WOBEC SFERY HANDLU ZAGRANICZNEGO
ZAŁOŻENIA POLITYKI GOSPODARCZEJ PAŃSTWA
*gospodarka funkcjonuje wobec prawa rynku
*każde państwo chce mieć wpływ na rozwój gospodarki
Sterowanie gospodarką – polega na doborze odpowiednich instrumentów służących do realizacji celów określonych w planach strategicznych
Polityka proeksportowa – całość środków za pomocą, których państwo kieruje zarówno handlem zagranicznym kraju jak i innymi obszarami życia gospodarczego realizując cel zmaksymalizowania w długim okresie korzyści z udziału w międzynarodowej współpracy gospodarczej.
FUNKCJE EKSPORTU(wywóz)
*dostarczenie środków dofinansowania zakupów importowanych (płatności dewizowe), aby państwo mogło funkcjonować współcześnie, wywiązując się ze zobowiązań
*rozwija się produkcja krajowa
*można przekroczyć barierę popytu zewnętrznego
FUNKCJE EKSPORTU ( przywóz)
*dostarczenie gospodarce produktów i towarów, których gospodarka danego kraju nie jest w stanie wytworzyć
*dostarcza też towarów polskich, bo dzięki warunkom konkurencyjnym można obniżyć ceny
*technologie – postęp techniczny
Instrumenty sterowania gospodarką, jakimi posługuję się państwo:
1.wg kryterium czasowego (od zmiany do skutku)
*krótkookresowe, przynoszą efekt w krótkim okresie czasu np. cła(podniesienie lub obniżenie stawek cenych – wzrost importu, zmiana kursu walutowego (w Polsce jest płynny)
*długookresowe, przynoszą efekt w długim okresie czasu np. zmiany stopy procentowe ,polityka kredytowa, inwestycyjna
2. administracyjne, skierowane do poszczególnych,zaintersowanych podmiotów gospodarczych, indywidualnie, mają charakter uznaniowy (np. wg kolejności złożenia wniosku),STOSOWANE W TRYBIE PODEJMOWANIA DECYZJI ADMINISTRACYJNYCH np. wydanie koncesji, pozwolenia na wywóz, przywóz toawrów
3. ekonomiczne, odnoszą się do całej zbiorowości podmiotów, FUNKCJONUJĄ W OPARCIU O MECHANIZM RYNKOWY, ICH ZASTOSOWANIE POLEGA NA WPŁYWANIU NA POPYT LUB PODAŻ ABY OSIĄGNĄĆ ZAMIERZONY EFEKT np. cła, zmiany kursu walutowego
* Kurs Walutowy – cena jednej waluty wyrażona w innej walucie, cena ta kształtuje się na rynku. (gdy złotówka jest mocna – eksporterzy nie są zadowoleni, importerzy są zadowoleni.
=importerzy cieszą się z mocnej złotówki
=manipulacja złotówka(stopa %, popyt-podaż)
=nie sprzyja funkcjonowaniu importu(wzrost cen)
=efektywność importu –podrażenie eksportu
=w dłuższym okresie czasu nie sprzyja gospodarce » zbyt drogi import » wzrost cen towarów i środków produkcji z importu » wzrost kosztów produkcji krajowej » wzrost cen produktów krajowych » wyzwala to zjawisko inflacji
*cło – opłata nakładana na towar w momencie przekraczania graniczy celnej, która otacza obszar ceny, przy jego pomocy mogą być realizowane cele strategiczne
OBSZAR CELNY, czyli terytorium wydzielane z obszaru administracyjnego danego kraju, otoczone granicą celną, obowiązuje tam jednolity system celny Obszar celny jest większy, niż terytorium kraju, gdy występuje unia celna
SYSTEM CELNY- obejmuje jednolite przepisy prawa celnego oraz jednolite zasady funkcjonowania służb celnych
UNIA CELNA-(porozumienie celne zawarte pomiędzy dwoma lub więcej krajami. Znoszą one wewnetrzne granice celne między sobą i otaczają się jedną wspólna granicą celną, np. UE
Obszar celny może być mniejszy niż obszar danego kraju, tzw WOLNE OBSZARY CELNE (odcięty obszar otoczony granicą celną) Od towaru nie jest pobierane cło
WOC – obszar ograniczony granicą celną, z założenia powołane do prowadzenia działalności gospodarczej. Jest on wyodrębniony od państwa i ma granicę celną z punktu widzenia przepisów celnych traktowany jest ten obszar jako zagranica.
Korzyścią z ich istnienia WOC:
-aktywizacja gosp. Regionu, w którym obszar celny jest tworzony, co przyciąga inwestorów, pociągając za sobą kapitał, nowoczesne technologie, przybywa miejsc pracy
Sterowanie gospodarka wpływa na wielkość - importu cło wyższe nizsze
ADMINISTROWANIE OBROTEM TOWAROWYM ZA GRANICĄ
Po wejściu do unii utrata suwerenności jeśli chodzi o handel, zasady określa unia, ale nie wszystkie. Minister Gospodarki ustala administrację, jednak musi być to zgodne z zasadami unii.
HANDLOWY OBRÓT TOWAROWY PROWADZONY Z TRAJAMI SPOZA UE ustawa z 16.04.04
Z przepisów prawa wspólnotowego w zakresie administracji obrotem towarowym z krajami trzecimi, może wynikać obowiązek uzyskania pozwolenia warunkującego:
1.dopuszczenie towaru do obrotu na obszarze celnym wspólnoty
2.dopuszczenie towaru do obrotu na obszarze celnym UE przy zastosowaniu stawek preferencyjnych
3.wywóz towarów z obszaru celnego UE do krajów trzecich
4.wywóz towarów z obszaru celnego UE z zastosowaniem refundacji
*Minister Gospodarki i Agencja Rynku Rolnego może podejmować decyzje o administrowaniu.
ŚRODKI ADMINISTROWANIA OBROTEM TOWAROWYM Z ZAGRANICĄ SĄ USTANOWIONE
1.W PRZYWOZIE Z KRAJÓW TRZECICH
2. W WYWOZIE DO KRAJÓW TRZECICH
ŚRODKI ADMINISTRACJI TOWARAMI ZA GRANICĄ (MOGĄ BYĆ STOSOWANE PRZY PRZYWOZIE LUB WYWOZIE):
-automatyczna rejestracja – polega na rejestrowaniu przez organ celny przywozu towarów z krajów trzecich lub wywozu do nich, lub na obowiązku uzyskania pozwolenia na przywóz lub wywóz. Ma na celu monitorowanie wielkości obrotów danego towaru. Minister Gosp. Daje pozwolenie na przywóz lub wywóz towarów
-kontyngent – określenie wartości lub ilości towarów, które mogą być wywiezione lub przywiezione z kraju. Minister właściwy do spraw gospodarki określa:
*sposób rozdysponowania kontyngentem
*wielkość transzy(kwotę)
*terminy składania i rozdysponowania wniosków o udzieleniu pozwoleń
Kontyngent może być rozdysponowany:
-wg kolejności otrzymania wniosków
-proprocjonalnie do wielkości wniosków
-proporcjonalnie do ilości lub wartości obrotów zrealizowanych przez osobę wnioskującą
Rodzaje kontyngentu:
-ilościowe
-wartościowe
-wewnętrzne (autonomiczne, dysponują nim określone władze danego kraju
-zewnętrzne (konwencyjne, podejmowane w innych krajach a skutki dotyczą naszego kraju)
- przywozowe – ograniczenie wielkości importu, służy ochronie interesów producentów na rynku krajowym
- wywozowe – ograniczenie wielkości wywozu ustanowione w celu ochrony interesów krajowych podmiotów (konsumentow)
- Zakazy- minister właściwy do spraw Gospodarki w rozporzadzeniu o ustanowienie zakazu może okreslić procedury celne oraz normy ilościowe lub wartościowe, których zakaz nie dotyczy
Organem decyzyjnym jest minister Gospodarki, który decyduje o zakazie wywozu lub przywozu dotyczy ochorny środowiska,np. zakaz przywożenia odpadów, substancji chemicznych
-kontyngentami
-automatyczną rejstracją obrotu o ile zastosowano nałożenie pozwolenia
WARUNKI PROWADZENIE HANDLU ZAGRANICZNEGO WRAMACH UE
1.Zasady prowadzenia wspólnej polityki handlowej – dotyczą całego rynku UE
ZASADA – swobodny obrót towarowy na obszarze całej wspólnoty z pominieciem barier taryfowych, WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA DLA CAŁEJ UE
- polityka konwencyjna – opiera się na umowach miedzynarodowych, porozumieniach między krajami, między swoimi członkami.
Klauzula Najwyższego Uprzywilejowania stosowana między krajami, oznacza, że kraj gdy przyznaje klauzulę (na zasadzie wzajemności) innemu krajowi, zobowiązuje się przyjmować na swoje terytorium towary pochodzące z kraju który te klauzule otrzymał na warunkach nie gorszych niż towary innych krajów.
- polityka autonomiczna prowadzona jest niezależnie przez każdy kraj, nie jest ograniczona ustawami, może być preferencyja (opiera się na ulgach, niższe stawki celne) lub dyskryminacyjna( niekorzystne warunki wymiany, podniesienie cła).
Polityka handlu zagranicznego może być prowadzona jako:
1.POLITYKA WOLNEGO HANDLU – brak iingerencji państwa w stosunki gosp. Z zagranicą
2.POLITYKA PROTEKCJONISTYCZNA – zakłada wpływ państwa na wsółpracę gosp. Z zagranicą
Polityka prowadzona przez UE:
Organy UE prowadzą wspólną politykę celną i handlową. Zasady są wspólne, ale jest też obszar samodzielnych działań.
*UE jako wspólny rynek oznacza, że towar wprowadzany do obrotu może być swobodnie przemieszczeny na obszarze całej UE. Obrót niepodlega ograniczeniu, nieważne skąd pochodzi ten towar.
Obowiązuje ZASADA SWOBODNY PRZEPŁYW TOWARÓW – polega na utworzeniu unii celnej i usunięciu ograniczeń ilościowych.
*stosowana jest w UE POLITYKA KONKURENCJI: dbanie o to,aby na obszarze UE były warunki równej konkurencji
*Obrót polega na monitorowaniu (sterowaniu) rejestrowania ramach systemu INTRASTAT(1993) system rejstrowania obrotów handlowych wew UE, nie ma już importu u eksportu wewnątrz unii, jest wewnątrzwspólnotowa dostawa i nabycie towarów. Informacje o handlu sa zebrane, państwa musza zgłaszać wymianę handlową. Deklaracja intrastat- dokumenty, które wypełniaja uczestnicy wymiany.
ZAKRES OCHRONY INTERESÓW KRAJÓW CZŁONKOWSKICH
UE prowadzi POLITYKE HANDLOWA i w jej ramach dba o interesy producentów różnych towarów towarów krajach członkowskich i chroni je przed nadmierną konkurencją zewnetrzną pochodząca z importu ( zwiekszenie importu z zewnatrz na wspólnym rynku)
INSTRUMENTY SŁUŻĄCE OCHRONIE INTERESÓW KRAJOWYCH PRODUCENTÓW
Strategię można złozyć do Komisji Europejskiej, a ona instrumentami, które chronią przed nadmiernym importem przeciwdziałać:
-cłami tymczasowymi
-kontyngentem
-dodatkowymi opłatami celnymi
-nadzorem nad importem określonego towaru(automatyczna rejstracja obrotu)
-cła ostateczne(podnoszą cenę na rynku)(cłem jest zrównanie szans na rynku (ochrona producentów)
-zakazy(powodują wstrzymanie importu)
WARUNKI PROWADZENIE WYMIANY Handlowej WSPÓŁPRACY Z KRAJAMI TRZECIMI
UE reprezentuje kraje członkowskie na zewnątrz, wspólna polityka handlowa UE obejmuje obszary dotyczące:
1.taryf celnych
2.stosowanie środków liberalizacyjnych wodniesieniu do realizacji handlowych krajami trzecimi
3.umów handlowych z krajami trzecimi
4.środków ochrony handlowej w dumpingu z subsydiowego importu ( wspieranego, dofinansowanego)
ŚRODKI POLITYKI HANDLOWEJ, KTÓRYMI POSŁUGUJE SIE UE, ABY PROWADZIĆ WSPÓLNĄ POLITYKĘ HANDLOWĄ
1.instrumenty taryfowe(cła)
2.PARATARYFOWE instrumenty(wywołują skutek podobny do cła)
-kontyngenty taryfowe (okreslona kwota towarów, które mogą być przywiezione na dany obszar celny na war. PREFERENCYJNYCH)(PRZY OBNIŻENIU STAWEK CELNYCH
-plafony taryfowe- podobne do kontyngentu, pewna kwota towarów wyrażona ilościowo.| -lub wartościowo przy obniżonych stawkach celnych, taryfowego tylko bardziej elastyczne i kwota może być przekraczalna
-zawieszenie stawek celnych(czasowe)|
- specjalne procedury celne
-preferencje celne
SYSTEM GSP – jest przykładem powszechnie stosowanego systemu preferencyjnego, który pozwala na przywóż towarów na warunkach preferencyjnych. Stworzenie systemu wymaga określenia jakie towary i z jakich krajów mogą być na takich warunkach przywożone. Kraje wysoko rozwinięte przyznają możliwość korzystania z preferencji krajom rozwijającym się – forma pomocy
- opłaty wyrównawcze
3. INSTRUMENTY POZATARYFOWE:
-srodki nadzoru obrotu, np. ustanowienie automatycznej rejestracji obrotów
- ograniczenia wielkości obrotów, np. kontyngenty
ZNACZENIE HANDLU ZAGRANICZNEGO W GOSPODARCE KRAJU
Handel generalny- pojecie szersze gdyż obejmuje wszystko to co składa się na Handel specjalny + obroty z WOC, wykorzystywany do celów strategicznych
Handel specjalny- obejmuje przywóz z zagranicy i wywóz bądź za granicę wszystkich towarów, które zostały poddane odprawie celnej ostatecznej. Obejmuje tylko obrót towarowy w statystykach i tylko w zakresie odpraw celnych.
OBEJMUJE następujace pozycje:
-reeksport(zakup towarów za granicą w celu sprzedaży za granicą)
-darowizny organizacji społecznych ioraz pomoc charytatywna nieodpłatne
-zaopatrzenie statków w portach obcych w bunkier(paliwo)
-handel rybami i innymi środkami morskimi
-obroty realizowane w ramach umów leasingowych powyżej 1 roku.
-przywóż i wywóz towarów będących przedmiotem aportów rzeczowych podmiotów zagranicznych
APORT RZECZOWY – wkład w postaci maszyn, urządzeń który przyworzą przedsiębiorcy zagraniczni w celu założenia firmy
PODSTAWOWE FUNKCJE EKSPORTU I IMPORTU w sensie makroekonimicznym
1.transformacyjna handlu zagranicznego- wypływ handlu zagr. Na PKB (powiększając lub pomniejszając w zależności od salda importu i eksportu; na skutek handlu zagranicznego realizacji eksportu i importu produkt krajowy podzielny, będzie wiekszy od produktu zagranicznego
2.efektywnościowa- polega na racjonalizacja struktury procesów produkcyjnych ,w taki sposób następuje wzrost efektywności produkcji w gospodarce kraju- nakładów pracy (eksport – producent może więcej wytwarzać, obniżenie kosztów jednostkowych; Import – dostawca gosp. Naszego kraju maszyn, technologii, nowoczesnych dóbr w celu inwestycji, rośnie produktywność)
3.zasobotwórcza
I>E to nakłady inwestycyjne mogą, być większe niż dobra wytworzone w gospodarce, powstają dodatkowe źródła inwestycji, rozmiar działalności inwestycyjnej może być szerszy(lub gdy dana gospodarka nie jest w stanie wytworzyć, wtedy dostarcza się zasobów)
*jeżeli import jest większy niż eksport to utrzymuje się ujemne saldo bilansu handlowego.
Handel rozwija się dynamicznie, co roku o 15% więcej. Największy udział w h. zagr. Mają kraje wysoko rozwinięte (AICD) – ponad 70% wymiany światowej, eksport 73%, import 77%.
USA – największa rola w wymianie międzynarodowej – import 17%, eksport 10%.
Kraje strefy Euro – ok. 17% eksport i 15% import
Polska (2000) eksport 0,8%, import 0,95% (światowego handlu)
Wielkość wpływów eksportu na 1 mieszkańca Polska (1500$) Węgry (3400$) Czechy (3700$).
Obroty h. zagr. W Polsce (1995-2005) import był zawsze większy od eksportu, eksport zaczął doganiać import (25; 100), eksport w 2005, wartość przekroczyła 100 mld $ USD (25,90).
Struktura geogr. Polskiego eksportu (%) – 2005r.
*Niemcy – 28,2, *Francja – 6,2; *Włochy – 6,1; *Wlk.Bryt – 5,6; *Rep. Czeska – 4,5; *Rosja – 4,4; *Holandia – 4,2; *Szwecja – 3,1; *Belgia -3,0; *Ukraina – 2,9;
Struktura gosp. Polskiego importu (%) – 2005r
*Niemcy – 24,7; *Francja – 8,6; *Włochy – 7,0; *Turcja – 6,0; *Chiny – 5,4; *Rep. Czeska – 3,6; *Holandia – 3,4; *Wlk.Bryt – 3,1; *Belgia – 2,6; *USA-2,4;
Struktura towarowa eksportu wg sekcji w 2004r (w%)
*pozostałe 41%, *wyroby mineralne 6%, *metale mieszane 13%, *środki transportu 18%, *maszyny urządzenia sprzęt elektr 22%
Struktura towarowa importu
*wyr. Mineralne 10%, *wyr. Przemysłu chemicznego 10%, *tworzywa sztuczne 8%, *maszyny, urządzenia, sprzęt elektr-25%, *sprzęt transportowy 14%, *metale nieszlachetne 10%, *pozostałe 23%.
1.Eksport
*produkty przetworzone 85% (chemia, maszyny, transport, produkty przemysłowe)
*Produkty nieprzetworzone 15% (surowce, paliwa niemineralne,art. Rolnospożywcze)
2.Import
*wyroby przemysłowe 80%
*art. Rolne
*produkty mineralne
RYNEK JAKO OTOCZENIE EKONOMICZNE WYMIANY GOSPODARCZEJ Z ZAGRANICA
POJĘCIE RYNKU
1.w ujęciu fizycznym- jest to miejsce gdzie są zawierane tranzakcje handlowe ( obszar wydzielony z otoczenia gdzie spotykaja się kupujący i sprzedający np.targowisko miejskie, każdy sklep ( supermarket), budynek giełdy towarowej gdzie dokonuje się obrotów na dużą skale j
2.w ujęciu podmiotowym- jest to zbiorowość podmiotów gospodarujących z których część reprezentuje podaż, a druga częćc popyt. Ich interesy są zgodne, ale również sprzeczne. Ich zbieżność prowadzi do transakcji. SPRZECZYNOSCI mogą również dotyczyc warunków płatności, terminów dostaw, serwisu gwarancyjnego
3.ujecie abstrakcyjne jest to przeciwstawienie dwóch sił: popytu i podaży. Zdeżenie się tych sił prowadzi do kształtowania się warunków w jakich zawiera się transakcje (kształtuje też cenę). Definicja ta podkreśla dynamiczny charakter rynku. Zmiana D i S – zmiana warunków rynku. Będąc jego uczestnikiem trzeba go obserwować.
Cechy rynku:
a.zasięg geograficzny rynku- jest to obszar otaczający dany rynek, na którym zlokalizowane są podmioty sprzedający i kupujący. Podmioty te podążają na dany rynek.
PODZIAŁ WG ZASIEGU Np. ryneki lokalne MAŁY ZASIEG , regionalne, krajowe, narodowe DUZY ZASIEG, NAJWIĘKSZY ZASIEG światowy(suma wszystkich przepływów między podmiotami
Wielkość zasięgu zależy od decyzji podmiotów gospodarczych (gł. Producentów), decyzje te zależą od cen, zasięgu geograficznego, zapotrzebowania, ale przede wszystkim czy ten rynek znajduje się blisko(odległość jaką trzeba pokonać, chodzi głównie o koszty). Może dojść do tego że rynek jest trudno dostępny. Przeszkodą może być np. granica państwa, naturalne przeszkody.
-podmiot gosp ocenia jaki jest tam popyt, jaka konkurencja
-może zbadać jakość towarów
-wie ilu jest konkurentów
Sprzedający działając zgodnie z regułami marketingu powinien ocenić ( rozpoznac) zasieg, aby ocenic potencjalny popyt i skoncentrowac działania marketingowe na takim obszarze z którego mogą pochodzic potencjalni kontrahenci
a.rynki o niskim stopniu specjalizacji – rynki uniwersalne Na którym handluje się wszytskim
b.rynki o wysokim stopniu specjalizacji – tam gdzie obrót jednym towarem lub grupą towarów. Rynek ten ma pewne reguły dla niego specyficzne.
*Im większy stopień specjalizacji towarowej tym zasięg geograficzny jest większy.
d.Stopień monopolizacji rynku oraz konkurencja D i S:
-jeżeli producent wie że jest na rynku monopol to nie ma szans wejść na rynek
e.Swoboda ekonomicznego wyboru- oznacza, ona ze albo sprzedawca albo nabywca może swobodnie dokonywać wyboru kontrahenta z którym chce zawrzeć transakcje, oraz warunków na jakich transakcja będzie przeprowadzona
Rynek sprzedawcy D>S,sprzedawca ma wybór komu i na jakich warunkach sprzeda
Co świadczy o tym ze jest to r. sprzedawcy mało towaru, wysokie ceny, płatności gotówką( zaliczki, przedpłaty)
Rynek nabywcy S>D, nabywca może wybrać dostawce żądać korzystnych dla siebie warunków zakupu
Co świadczy niskie ceny, działania promocyjne, duzo towaru, reklamy, atrakcyjne oferty dla kupujących ( sprzedaż ratalna)
f.Stopień zorganizowania rynku- znaczy to, że na rynku występują pewne zasady, reguły,przepisy, które są zapisane są w regulaminie, statusie rynku ( giełdy) które kontrachenci muszą ich przestrzegać.
*Im więcej zasad tym większy stopień zorganizowania.
* RYNEK NISKO ZORGANIZOWANY ( nie ma takich szczególnych regulacji, np. targowisko/ duża swoboda kształtowania warunków kontraktu jest jedynie ograniczona przepisami prawa i nielicznymi regułami zapisanymi w regulaminie rynku
* RYNEK WYSOKO ZORGANIZOWANY = FORMALNY/ ZINSTYTUALIZOWANY – ścicle uregulowany obrót handlowy, np. giełda towarowa, aukcja, przetarg międzynarodowy ( swoboda kontraktu jest ograniczona bo z góry są przyjęte pewne zasady, którym powinno się podporządkować, odbierają możliwość swobodnego kształtowania warunków kontraktu, ale w zamian dają bezpieczeństwo obrotów handlowych)
RODZAJE POWIĄZAŃ MIĘDZY RYNKAMI:
1.Przedmiotowe- powiązane są ze sobą rynki takich samych towarów, ale różne geograficznie. . Powiązania przedmiotowe dotyczą również rynku towarów substytucyjnych i komplementarnych
Np. rynek zborza w polsce a rynek zborza w Rosji. Gdy np. w Rosji podaż zboża spada, ma to skutek również na rynku zboża w Polsce- dla producentów oznacza to wzrost produkcji, wzrost ceny itp., a dla kupujacych wzrost ceny i ograniczony dostęp do towaru
2.Funkcjonalne- łączą TZW RYNKI PIERWOTNE (w sposób szczególny koncentruje się podaż jakiegoś towaru, są to rynki zlokalizowane w pobliżu miejsc produkcji bądź wydobycia na tym rynku kupuje się towary) oraz RYNKI CENTRALNE (na tym rynku szczególnie koncentruje się popyt, zlokalizowany tam gdzie jest największy popyt)
3.Instytucjonaln...
agoosia1985sloneczko