Sciaga.pl
Jesteś niezalogowany
Zaloguj się lub zarejestruj nowe konto.
Prace | Słowniki | Uczelnie | Kalkulator | Ludzie
Szukaj
Start
Prace
Słowniki
Korepetycje
Studia i kursy
Klasa
Forum
Ludzie
Dodaj nowy materiał
Gimnazjum
Liceum
Studia
Nauczyciel
Sciaga.mini
POLECAMY: Hej. Otrzymałaś darmowy kupon. Sprawdź.
Student » Humanistyczne » Pedagogika » Ściągi
Zaloguj się aby zobaczyć więcej opcji Drukuj
4.1
Pedagogika ogólna
Autor: diabla Dodano: 2006-10-23
A A A A
Sprawdź podobne prace w Student / Humanistyczne / Pedagogika / Ściągi
Pedagogika ogólna - wykłady
Pedagogika ogólna-sciaga
Maria Montessori- Pedagogika ogólna
Pedagogika ogólna opracowanie zagadnień
1. Pedagogika ogólna jako subdyscyplina pedagogiczna
Według M. Nowaka pedagogika ogólna stanowi kręgosłup, punkt centralny, koordynujący i chroniący nauki pedagogiczne przed niebezpieczeństwem rozproszenia lub zagubienia swojego pedagogicznego charakteru. Poszukuje logicznej, krytycznej i usystematyzowanej oraz ogólnie ważnej wiedzy w odniesieniu do tego wszystkiego, co określamy edukacją, a co szczególnie ukazuje się w konkretnej sytuacji określanej jako sytuacja wychowawcza. Jest teorią o procesie wychowania lub teorią o rzeczywistości wychowania. Pedagogika widziana jako całość ( w sensie globalnym), uważana jest za dyscyplinę praktyczną. Pedagogika ogólna często prowadzi analizę porównawczą systemów wychowania, wskazując na ich specyfikę i jedność pedagogiki i podstawowych jej problemów pomimo wielości ujęć teoretycznych. Współczesne uwarunkowania w pedagogice ogólnej to przede wszystkim rozszerzenie się zakresu zainteresowań pedagogiki. Wychowanie jest widziane jako działalność i jako zadanie. To proces, który wprowadza w relację komunikacji, wymiany i wzajemnych wpływów, modyfikacji.
Zadania pedagogiki:
1/ Rzucenie światła na rzeczywistość wychowania lub wydobycie podstawowych kategorii pedagogicznych ukazujących edukację.
2/ Nakreślenie kategorii pedagogicznych, aby mogły one oceniać i odnosić się do zdarzenia wychowania w poszczególnych sytuacjach pedagogicznych.
3/ Funkcja towarzysząca innym dyscyplinom pedagogicznym w wyjaśnieniu i uzasadnieniu ich własnych kategorii, w naświetleniu ich w konkretnej sytuacji pedagogicznej.
Według S. Palki teoretyczna wiedza pedagogiczna jest konstruktem intelektualnym odnoszącym się do tego, co wchodzi w skład dziedziny poznania pedagogiki. W skład pedagogiki wchodzą: wychowanie, kształcenie i samokształtowanie człowieka w ciągu całego życia. Pecdagogika jest nauką zarówno teoretyczną, jak i praktyczną. Z teoretyczną wiedzą pedagogiczną związane są wartości poznawcze, takie jak: racjonalność, obiektywność. Z praktyką pedagogiczną związane są wartości leżące u podstaw procesu wychowania, kształcenia, samokształtowania, takie jak: wiedza, umiejętności, dobro, piekno, tolerancja, współdziałanie, dialog, użyteczność.
Stefan Wołoszyn pisze, że współczesne nauki o wychowaniu, zastanawiają się nad sensem życia i wychowania dzisiejszego człowieka w teraźniejszej zmiennej cywilizacji technicznej. Stwierdza, że nie ma wiedzy i poglądów naukowych bez prześwietlającego je pierwiastka filozoficznego. Sztuka wychowania jest współcześnie zastępowana przez zróżnicowany i wyspecjalizowany system dyscyplin pedagogicznych. Nauki o wychowaniu muszą opierając się na dyscyplinach pomocniczych, ale musza też same umieć rozumieć, opisywać i wyjaśniać zastaną rzeczywistość, muszą budować pedagogiczne empiryczne teorie indukcyjne, pedagogiczne teorie aksjologiczne i prakseologiczne teorie projektujaco-optymalizacyjne.
Metaperspektywa:
Marian Nowak uważa, że aby człowiek w swoim sposobie egzystencji był człowiekiem powinien „być w świecie” (całość relacji, jakie są zaprojektowane i realizowane przez człowieka w konkretnej rzeczywistości. Podstawowa płaszczyzna odniesienia dla pedagoga, powinna być wyznaczona przez dążenie do tego, aby człowiek zdrowy, wykształcony, społeczny i kulturalny był osobą i żył autentycznym życiem. Najbardziej istotne okazuje się dążenie do wydobywania „człowieczeństwa” w człowieku, do ukazywania jego szczególnego miejsca i wartości.
Działanie wychowawcze będzie się stawało prawdziwie wychowawczym jedynie wtedy, gdy będzie wspierało nas we wzrastaniu w człowieczeństwie oraz w działaniu na rzecz pobudzenia do osobowego sposobu życia, a więc wzbudzenia osoby. Wychowanie W podstawach pedagogiki otwartej Marian Nowak wskazuje na swoistą potrzebę chrześcijaństwa, chrześcijaninie zawierają w sobie nie tylko pewien światopogląd, ale również określone treści i konkretne implikacje dla pracy wychowawczej i refleksji pedagogicznej.
Według Stanisława Palki rozważania pedagogiczne należy ująć z perspektywy praktyki edukacyjnej, czyli z perspektywy praktyków - nauczycieli, co może stać się źródłem inspiracji dala rozwoju teoretycznej wiedzy pedagogicznej. Takie ujęcie może zlikwidować rozdźwięk między teorią a praktyką pedagogiczną, usunąć wzajemna nieufność teoretyków i praktyków.
Analiza związków i odrębności teoretycznej wiedzy pedagogicznej i praktyki edukacyjnej stwarza możliwości refleksji pedagogicznej istotnej dla samoświadomości naukowej pedagogów i użytecznej współcześnie. Istotne jest również wykazanie związków praktyki edukacyjnej z teoria pedagogiczną, co stanowi wartość poznawczą i społeczną nauk pedagogicznych, a także wartość dla kształcenia młodej kadry pracowników naukowych w dziedzinie pedagogiki.
Stefan Wołoszyn stwierdza, że sztuka wychowania jest współcześnie zastępowana przez zróżnicowany i wyspecjalizowany system dyscyplin pedagogicznych. Nauki o wychowaniu muszą opierając się na dyscyplinach pomocniczych, ale musza też same umieć rozumieć, opisywać i wyjaśniać zastaną rzeczywistość, muszą budować pedagogiczne empiryczne teorie indukcyjne, pedagogiczne teorie aksjologiczne i prakseologiczne teorie projektujaco-optymalizacyjne.
Zdaniem Janusza Gniteckiego współczesna pedagogika nie ma postaci jednej dyscypliny pedagogicznej, istnieją zróżnicowane sposoby ujmowania istoty pedagogiki i kreowania jej jako nauki oraz przyjmowania epistemologicznych i metodologicznych postaw.
By zbudować model pedagogiki stanowiący konstrukt scalającym zróżnicowane podejścia i koncepcje problemy należy rozwiązaćnastępujące problemy:
czy pedagogika jest nauką społeczną, czy humanistyczną? Czy jest nauką teoretycznie zorientowaną, czy zorientowaną praktycznie? Czy jest nauką samodzielną, czy też posiłkuje się teoretyczną wiedzą z dyscyplin pokrewnych? Czy pedagogika wykorzystuje doświadczenia z przeszłości i doświadczenia poznawcze innych krajów?
Pedagogika ogólna powinna odpowiadać na podstawowe zadania w kontekście współczesnym
poprzez:
- rozszerzanie się zakresu zainteresowań pedagogiki
- uwzględnienie konieczności nowych ujęć i redefiniowania pojęć
2. 1. Pedagogika jako nauka, zróżnicowane metodologie, ich hierarchia, zróżnicowane źródła pedagogicznej wiedzy,
Pedagogika jako nauka bada procesy i zjawiska zachodzące miedzy ludźmi, które chce poznać. Przedmiotem badań pedagogiki jest więc wszechstronny rozwój człowieka w ciągu całego jego życia oraz wpływy jednych osób na drugie, a także wpływy środowiska. Pedagogika jest więc nauką o wychowaniu, kształceniu i samokształceniu człowieka w ciągu całego życia.
W skład dziedziny pedagogiki wchodzą:
1. wychowanie i kształcenie (działanie dośrodkowe), jako oddziaływania bezpośrednie lub pośrednie człowieka na człowieka w ciągu całego życia (sprzyjanie rozwojowi człowieka)
2. samokształcenie, samowychowanie i samodoskonalenie (działania odśrodkowe) w ciągu całego życia
Powyższe składniki dziedziny pedagogiki realizowane są w sposób intencjonalny, poprzez np. szkołę czy inne instytucje oświatowe, oraz w sposób incydentalny – niekiedy bez wyraźnej świadomości skutków wychowawczych i kształcących, co bliskie jest zjawisku określanym socjalizacją. Dzisiejsza pedagogika uwzględnia egzystencję człowieka w ciągu całego życia od pedagogiki prenatalnej, poprzez andragogikę, hebagogikę i gerontagogikę.
Funkcje pedagogiki jako nauki to:
- tworzenie teorii pedagogicznej,
- praktyka pedagogiczna
- tworzenie ideału wychowawczego, opartego o badania naukowe, prowadzone przez teorię i praktykę pedagogiczną oraz przyjęty system filozoficzny i założenia światopoglądowe.
Intencją badawczą teorii pedagogicznej jest poznanie naukowe, budowanie teoretycznej wiedzy pedagogicznej lub teorii pedagogicznej (funkcja prognostyczna i eksplanacyjna) wraz z towarzyszącym jej zestawem przyjętych metod badawczych (funkcja metodologiczna). Teoria pedagogiczna z założenia nie jest służebna wobec praktyki pedagogicznej, niemniej jednak praktyka korzysta z wyników tych badań.
Fazy rozwoju pedagogiki i jej kierunki.
a) faza rozwoju pedagogiki spekulatywnej - powstała na gruncie filozofii w praktyce wychowania i kształcenia. W tej fazie pedagogiki nie stanowiła samodzielnej dyscypliny, była „transmisją” określonych koncepcji filozoficznych, religijnych, światopoglądowych do praktyki wychowawczej. Koncepcje te były oderwane od praktyki, zaś refleksja badawcza pedagoga była ograniczona głównie do analizy potocznych doświadczeń i obserwacji. Typowymi dla tej fazy rozwoju były: podejście dedukcyjne i dogmatyzm.
b) faza rozwoju pedagogiki jako dyscypliny uniezależniającej się od filozofii, usamodzielniającej się w zespole nauk humanistyczno-społecznych. Faza ta nie zrywała całkowicie z filozofią, gdyż Herbart budował fundamenty pedagogiki na przesłankach filozoficznego systemu krytycznego realizmu (odrzucając filozofię idealizmu spekulatywnego). Zaś amerykański filozof i pedagog J. Dewey opierał się w swoich koncepcjach na dokonaniach filozofii pragmatyzmu. Badania realnych zjawisk pedagogicznych nie były samodzielne, badacze wzorowali się częściowo na metodologii wypracowanej w psychologii eksperymentalnej. Owe orientacje metodologiczne pedagogiki nawiązywały do pozytywistycznych i neopozytywistycznych koncepcji uprawiania nauki. Neopozytywistyczna koncepcja zakłada, że do badania zjawisk humanistyczno-społecznych można zastosować metodologię (stosowaną w naukach przyrodniczych) opartą na obserwacji, pomiarze, analizie ilościowej. W opozycji do tej orientacji badawczej powstała koncepcja dyscyplin humanistycznych (W. Diltheya) - kładąca w poznaniu nacisk na „przeżywanie” i „rozumienie”, wspierająca się (wg Sprangera) na metodzie hermeneutycznej, polegającej na rozumieniu i interpretacji, bazująca na analizie jakościowej, na uprawianiu tzw. pedagogiki humanistycznej. Próby emancypacji naukowej pedagogiki nie prowadziły do klarownej sytuacji w tej nauce, tym bardziej, że równolegle z procesem budowy pedagogiki jako względnie samodzielnej dyscypliny empirycznej, usiłowano traktować pedagogikę jako dyscyplinę wykorzystującą konstrukty teoretyczne i światopoglądowe wypracowane w obrębie min. filozofii, psychologii, socjologii, kultury i religii, co miało miejsce na przełomie XIX i XX w. oraz w okresie międzywojennym.
Charakterystyka pedagogiki jako dyscypliny empiryczno-analitycznej (metodologia badań)
Pedagogika jako dyscyplina empiryczno-analityczna posługuje się metodami badań wzorowanymi na naukach przyrodniczych i społecznych, w których wykorzystywany jest pozytywistyczny model badawczy. Pedagogika ta przyjmuje, iż zachowania ludzi uwikłanych w zjawiska i procesy pedagogiczne, są powtarzalne, zatem użyteczny staje się tenże pozytywistyczny model nauki, a przez to empiryczne i eksperymentalne metody. Kluczową sprawą jest gromadzenie danych oraz procedura ich uogólniania oraz tworzenie systemu twierdzeń wyjaśniających. Są to więc przede wszystkim badania ilościowe: opisowe, diagnostyczne, wyjaśniające, weryfikujące, generalizujące, systematyzujące. W toku badań empirycznych stawiane są hipotezy, które są weryfikowane bądź falsyfikowane oraz formowane są konstrukty teoretyczne, również poddawane procesom weryfikacji bądź falsyfikacji.
Pedagogika ta ma też swoje ograniczenia:
- spełnia funkcję czysto techniczną,
- uogólnia procesy wychowawcze i proces kształcenia,
- tylko wyjaśnia pewne procesy,
- planuje wywołanie innych procesów edukacyjnych.
Pedagogika humanistyczna a pedagogika empiryczno-analityczna:
W pedagogice humanistycznej kategorią fundamentalną jest podejście rozumiejące, zwane też sztuką interpretacji, a realizowane w języku, który ma charakter symboliczny; interpretacja jest wykładnią rozumienia. W pedagogice humanistycznej stosowane są jakościowe metody badawcze. Oba kierunki są równie ważne i oba sposoby badań są niezbędne po to, aby opisać całą rzeczywistość edukacyjną. Decyduje tu natura badanych zjawisk i faktów: niektóre z nich poddają się obserwacji, pomiarowi czy eksperymentowi, inne natomiast wymagają „stania na równi” z drugą osobą i analizowania rzeczywistości z jej pozycji. Dlatego aby poznać, wyjaśnić, zrozumieć, interpretować fakty i zjawiska pedagogiczne, należy wiązać oba modele badawcze i wykorzystywać badania jakościowe i ilościowe.
Trzy podejścia metodologiczne:
A. pedagogika jako nauka aplikująca do praktyki konstrukty teoretyczne stworzone w innych naukach (filozofii, socjologii, psychologii).
Takie podejście odbiera lub ogranicza pedagogice wartość autonomii naukowej. Jego wartość praktyczna to określanie ścisłych związków miedzy teoretyczną wiedzą pedagogiczną i praktyką pedagogiczną.
- pedagogika jako nauka tworzącą konstrukty teoretyczne:
- na podstawie analizy i uogólniania doświadczeń praktyki
B. na podstawie opracowania w formie modelowej koncepcji praktycznych
Takie podejście obniża wartość samodzielności naukowej pedagogiki, powinna być jednak
tylko jednym ze sposobów kreowania pedagogiki, ale nie jedynym.
C. pedagogika jako nauka o wychowaniu, kształceniu i samokształtowaniu człowieka w ciągu całego życia. Tak kreowana pedagogika posiada swoją autonomie naukową, odrębność teoretyczną i powiązania z praktyką. (S. Palka)
Hermeneutyka:
Istotą hermeneutyki jest interpretacja tekstu, (przy czym tekst rozumiany jest nie wyłącznie jako zapis, tekstem jest także rzeczywistość społeczna) jest sztuką jego objaśniania, czynienia tekstu zrozumiałym. Interpretując tekst badacz musi nieustannie odwoływać się do historycznego kontekstu jego powstania, oraz specyfiki języka przekazu tekstu, a także do sytuacji autora. (K. Ablewicz). Hermeneutyka współcześnie rozumiana jest trojako:
1. Jako najbardziej fundamentalny sposób istnienia człowieka w świecie
2. Jako sposób poznawania świata i siebie, jako pewien proces, a zarazem postawa badawcza
3. Jako metoda interpretacji szeroko rozumianego tekstu
Fenomenologia:
Fenomenologia to skupienie się przy poznawaniu danej rzeczy na tym, co owa rzecz „mówi” sama o sobie, przyjrzenie się temu, co jest dane do oglądu. Celem fenomenologii jest badanie zjawisk takimi, jakimi są. Dzięki badaniom fenomenologicznym możliwe staje się odkrycie tego, co wcześniej nie było dostrzegane. Postawa fenomenologiczna jest możliwie wolnym od uprzedzeń nastawieniem badacza do badanego przedmiotu. Dla fenomenologii ważne są subiektywne aspekty ludzkiego zachowania, próba zrozumienia, co i jak myślą inni, jak interpretują własne doświadczenia. Sposobem poznania są interakcje z innymi ludźmi. W pedagogice postępowanie fenomenologiczne oznacza przejście od świata teoretycznego, który jest punktem wyjścia dla badacza - do świata życia codziennego, który jest przedmiotem poznania, a następnie przejście od nastawienia naturalnego, do nastawienia refleksyjnego.
Źródła wiedzy pedagogicznej:
1. Sposoby powstawania teoretycznej wiedzy pedagogicznej
Teoretyczna wiedza pedagogiczna powstaje w sposób linearny, jako rozwijanie wcześniejszych wątków poznawczych, a także w sposób alinearny, tzn. bez nawiązywania do dokonań przeszłości lecz koncentrując się na nowych zjawiskach pedagogicznych, wynikających z przemian cywilizacyjnych, kulturowych i społecznych.
2. Kryteria rozwoju teoretycznej wiedzy pedagogicznej
- rodzaje problemów badawczych w pedagogice
- stan zaawansowania naukowego poszczególnych nauk pedagogicznych
- orientacje badawcze pedagogów
Związek pedagogiki z innymi naukami.
Pedagodzy często korzystają z kategorii pojęciowych socjologii i teorii socjologicznych, w celu uzyskania wyjaśnień zaobserwowanych w świecie edukacji faktów. Praktyka edukacyjna przebiega także w ścisłym związku ze zjawiskami, które stanowią przedmiot badań psychologii. Dotyczą uczniów czy poszerzenia się zdolności życiowych pod wpływem oddziaływań edukacyjnych. Psychologowie analizują gotowość dziecka do myślenia moralnego, poziom jego dojrzałości emocjonalnej i społecznej konieczne do rozwiązywania problemów moralnych, ocenia zachowania innych ludzi.
Pedagogika korzysta także z takich nauk jak: medycyna (pedagogika specjalna), prawo (pedagogika resocjalizacyjna), ekonomia (pedagogika społeczna i ogólna), antropologia (pedagogika ogólna i teoria wychowania). Filozofia jest traktowana jako dyscyplina podstawowa dla pedagogiki, pozwala uporządkować kategorie nadające znaczenie faktom edukacyjnym i wyodrębnić zróżnicowane sposoby stawiania pytań o istotę edukacji.
Hierarchia, badania typu:
a) istotnościowego (u podstawy chierarhii) poszukują najgłębszych podstaw i pozaempirycznych uzasadnień badanych fenomenów, w tym fenomenów wychowania. Badania tego typu są specyficzne dla nauk filozoficznych, czy raczej filozoficznej perspektywy opisu rzeczywistości.
b) jakościowego, które są najbardziej odpowiednimi sposobami poznawania kulturowej rzeczywistości człowieka, w jej szerokim rozumieniu, sposobami umożliwiającymi różnicowanie zjawisk ze względu na ich jakościowe odrębności. Ale nie tylko rzeczywistości kulturowej, bo przecież np. opisy fenomenów przyrody również przebiegają według hermeneutycznej spirali i są prezentacją określonej interpretacji
c) ilościowego (Na samym szczycie piramidy) typowe dla metod przyrodoznawstwa, bazującego na wąskim rozumieniu empirii.
Mogą one występować w praktyce badawczej oddzielnie, to z punktu widzenia całości badanego fenomenu wychowania pozostają względem siebie w pewnym związku hierarchicznym.
Wskazana hierarchiczność nie znosi dynamicznego charakteru samego procesu poznawania. W niniejszej prezentacji chodzi o ukazanie możliwości odsłaniania coraz głębszych sfer zjawisk wychowawczych.
2.2. Pedagogika jako nauka o człowieku, antropologia pedagogiczna, człowiek jako metodologiczny problem badań pedagogicznych.
Podstawowym przedmiotem badań pedagogiki jest sytuacja wychowawcza, którą konstytuują jej uczestnicy, oraz okoliczności społeczno - kulturowe, jednak w centrum ich zainteresowań pozostaje człowiek, bo to on jest podmiotem procesu wychowania.
W pedagogice najczęściej wskazuje się na pierwszym miejscu jej wymiar społeczny, rzadziej humanistyczny, czy kulturowy, a najrzadziej antropologiczny. Zaakcentowanie perspektywy antropologicznej pozwala na umieszczenie człowieka w centrum nauk o człowieku, czyniąc go przedmiotem badań, wszystkich rodzajów nauk antropologicznych. Przedmiotem badań pedagogicznych nie są jednak pojedynczy ludzie, lecz szczególna całość, zwana sytuacja wychowawczą. Jeśli więc uwzględnić pedagogikę, jako naukę antropologiczną, ujmującą człowieka w perspektywie procesu jego osobowego dojrzewania, to jest ona nauką zarówno realną, jak i uniwersalną, ponieważ w jej pole zainteresowań wkraczają wszelkie nauki i ich metodologie, a dziecko staje się przedmiotem badań zarówno antropologii biologicznej, kulturowej, jak i filozoficznej. Swoje obszary badawcze pedagogika odnajduje zwłaszcza w rejonie nauk kulturowych, na pograniczu nauk społecznych i humanistycznych, czerpiąc jednocześnie wiedzę z dziedziny biologii i medycyny, jest niezwykle związana również z antropologią filozoficzną, ponieważ każde wychowanie (jako fenomen) jest wyrazem jakiejś koncepcji człowieka.
Człowiek w swojej sytuacji wychowawczej może być przedstawiany z perspektywy różnych metodologii, nauk przyrodniczych, humanistycznych lub filozoficznych.
Horyzont badań empiryczno - analitycznych:
Wprowadzenie do pedagogiki badań empiryczno – analitycznych ilościowych spowodowało, że pedagogika stała się nauką bez duszy. Pedagogika nie mogąc wypowiadać się co do istoty wychowania, mogła jedynie wskazywać związki pomiędzy obserwowalnymi zjawiskami. Relacja miała więc charakter funkcjonalny, a w niej trudno zmieścić ludzką bezinteresowność, poświęcenie, odpowiedzialność, czy wolność. Badania ilościowe, przeprowadzone według kanonu empiryczno – analitycznego pozwalają na ujawnienie jedynie pewnych praw rozwoju człowieka, zasad kształcenia, czy mechanizmów życia społecznego, ale nie są w stanie sprostać wyzwaniom codziennych sytuacji wychowawczych. Wyniki tych badań wymagają przecież interpretacji. Pułapka metodologiczna tkwiła jednak nie w samym stosowaniu metod przyrodoznawstwa w pedagogice, ale w założeniu, że doświadczenie człowieka da się zredukować do danych zmysłowych i że z przedstawionych wyników będzie można wyprowadzić uniwersalne twierdzenia pedagogiczne i znaleźć odpowiedź na pytanie: co to jest wychowanie i jak wychowywać właśnie to oto, jedyne i niepowtarzalne dziecko, które mam przed sobą?
Horyzont badań hermeneutycznych:
Badacz, interpretator – humanista przyjmuje postawę typu personalistycznego, uwzględnia więc wszystko to, co konstytuuje człowieka jako takiego, oraz wyrazy jego obecności w świecie. Człowiek stał się kreatorem świata, hermeneutyka otworzyła mu drzwi swobodnego korzystania z prawa do wyrażania swej indywidualności, nadawania światu nowych znaczeń sensów i porządków. Dla pedagogiki hermeneutyka otworzyła zupełnie nowe możliwości poznawcze.
Doszła do głosu podmiotowość, zwłaszcza dziecka, ujawniły się jakości, bo jako ludzie jesteśmy niepowtarzalni. Uzyskując dzięki hermeneutyce jakościowe obrazy człowieka pedagogika zobowiązała wychowawcę do postawy słuchania.
Horyzont badań hermeneutyczno - fenomenologicznych:
Fenomenologia jest przeciwko metafizyce w nauce, odwołuje się do doświadczenia zmysłowo – rzeczowego, przedmiotowego – czym jest doświadczenie?, Czym jest przedmiot doświadczenia?
E. Husserl: „Wracajmy do rzeczy samej”- twórca fenomenologii. Doświadczenie u Husserl’a jest przeżyciem całościowym. Obejmuje zmysły i rozum, uczucia i wolę. Badanie powinno ująć istotę rzeczy, wydobyć sens jej prezentacji, zarówno fizyczność, jak i sens, wartość (ujmujemy tutaj związki znaczeniowe). Celem nie jest zbieranie faktu, lecz raczej dążenie do fenomenu. Fenomen - to jest to, co się zjawia, co jasno się przed nami prezentuje. Fenomenologia dostarcza szerokich kontekstów doświadczeń do badań empirycznych.
...
selipa0203