Karneskrypt.doc

Źródła: KK, części ogólna, szczególna i wojskowa.

Zakres obowiązywania:

·         W czasie – karać można tylko za czyny popełnione tylko w czasie obowiązywania ustawy karnej. Zasada: Lex retro non agit.

·         W przestrzeni – kara jest zależna od miejsca popełnienia czynu:

1.      Polskie przepisy stosuje się na terytorium Polski/statku wodnym/samolocie. Obywatelstwo NIE ma znaczenia. Nie podlegają polskim przepisom: ambasadorzy, personel dyplomatyczny, członkowie rodzin w/w, objęci immunitetem dyplomatycznym.
Przestępstwo to czyn popełniony w miejscu: rzeczywistego popełnienia, gdzie nastąpił skutek, gdzie skutek miał nastąpić.

2.      Polskie przepisy obowiązują obywateli Polski, którzy popełnili przestępstwo za granicą. Warunek: popełniony czyn jest przestępstwem także w miejscu popełnienia (nie dotyczy: funkcjonariuszy publicznych).
Jeśli istnieją różnice w karze, uwzględniamy je na korzyść sprawcy.

3.      Polskie prawo dotyczy cudzoziemca, który dopuścił się przestępstwa za granicą, gdy: przestępstwo wykracza przeciw interesowi państwa polskiego, kara za nie na terenie Polski wynosi powyżej 2 lat pozbawienia wolności.

4.      Polskie prawo karne kara każdego, kto wykracza: przeciw bezpieczeństwu państwa, przeciw funkcjonariuszom państwowym, przeciw interesom gospodarczym, składa fałszywe zeznania dot. urzędu polskiego, jest ścigany MLG.

Przestępstwo: zawiniony czyn człowieka, niebezpieczny społecznie, zabroniony pod groźbą kary.

·         materialne – społeczna szkodliwość przestępstwa

·         formalne – stosunek czynu do przepisów prawnych

4 Elementy przestępstwa:

·         podmiot (sprawca)

·         przedmiot (dobro atakowane)

·         strona przedmiotowa (sposób popełnienia)

·         strona podmiotowa (okoliczności sprawy)

Rodzaje przestępstw:

·         ze względu na wysokość kary:

1.      zbrodnia – pozbawienie wolności  3 lata+, tylko umyślnie

2.      występek – pozbawienie wolności miesiąc+, ograniczenie wolności, grzywna, możliwe nieumyślnie

·         z uwagi na skutek:

1.      materialne – działanie sprawcy →  bezpośredni skutek tego działania

2.      formalne – samo działanie jest przestępstwem

·         ze względu na rodzaj winy:

1.      umyślne – zamiar bezpośredni

2.      nieumyślne – lekkomyślność/niedbalstwo

·         ze względu na sposób zachowania sprawcy

1.      działanie

2.      zaniechanie

·         Zasadnicze, kwalifikowane, uprzywilejowane

·         ze względu na sposób ścigania

1.      z urzędu

2.      z oskarżenia publicznego

·         ze względu na rodzaj dobra chronionego:

1.      polityczne

2.      pospolite

Związek przyczynowy – bezpośrednie powiązanie między działaniem i skutkiem. Jego istnienie jest wymagane do postawienia podejrzanego w stan oskarżenia.

Formy popełnienia przestępstwa:

·         sprawstwo

·         przygotowanie – z reguły nie karane (wyjątki: fałszerstwo, przestępstwa wojenne)

·         podżeganie – kara w granicach tej za sprawstwo

·         pomocnictwo – kara w granicach tej za sprawstwo

·         usiłowanie – kara w granicach tej za sprawstwo

1.      udolne – osiągnięcie celu możliwe, ale udaremnione z przyczyn niezależnych

2.      nieudolne – brak środków

Wina – określony psychicznie stosunek sprawcy do popełnionego czynu

·         umyślna

1.      zamiar bezpośredni – chce

2.      zamiar ewentualny – przewiduje, że może i to robi

·         nieumyślna

1.      lekkomyślność

2.      niedbalstwo

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną:

·         niepoczytalność – niedorozwój, choroba psychiczna, zakłócenia czynności psychicznych, świadomość nie funkcjonuje prawidłowo, brak intencjonalnego działania sprawcy ( nie dotyczy: alkusów i narkusów)

·         błąd – faktyczny lub prawny – sprawca nie ma świadomości, że popełnia przestępstwo, lub nie zna prawa (ale zasada: ignorantia iuris nocet)

Okoliczności wyłączające bezprawność czynu:

·                                                                            obrona konieczna – bezprawny, bezpośredni, rzeczywisty zamach, działanie proporcjonalne do zagrożenia

·         stan wyższej konieczności – poświęcenie cudzego dobra w celu ratowania innego

·                                                                                         rozkaz przełożonego – żołnierz ma prawo odmówić wykonania rozkazu łamiącego prawo

·                                                                            zgoda pokrzywdzonego

·                                                                            działanie w graniach uprawnień/obowiązku – policjanci, lekarze, etc

·                                                                            nowatorstwo – eksperymenty medyczne/techniczne/ekonomiczne

Zbieg przestępstw

·         jednorodny – kilka przestępstw tego samego rodzaju

·         różnorodny – kilka przestępstw różnego rodzaju

Każde przestępstwo jest karane oddzielnie, kary osobne → kara łączna.

Maksymalna kara łączna – 540 stawek dziennych, 18 miesięcy ograniczenia wolności, 15 lat pozbawienia wolności (jeśli zasądzono 25 lat pozbawienia wolności lub dożywocie jako jedną z osobnych, to się nie dodaje pozostałych). Łączeniu podlegają tylko kary tego samego rodzaju

Zbieg przepisów – jeden czyn = kilka przestępstw, wybiera się najsurowszą karę

Przestępstwo ciągłe – powtarzające się przestępstwo → jeden czyn x ilość popełnień (nadzwyczajne zaostrzenie kary)

Kary i środki karne – kara to środek przymusu państwowego wobec sprawców przestępstwa i polegający na sprowadzeniu pewnej dolegliwości

·         kary sensu stricto

1.      pozbawienie wolności (od miesiąca – 15 lat, dodatkowo 25 lat i dożywocie)

2.                                                                                      ograniczenie wolności – pozbawienie niektórych praw obywatelskich (np.  zakaz zmiany miejsca pobytu, praca na cele społeczne, potrącenie wynagrodzenia, kurator). Po wykonaniu połowy można zwolnić z wykonywania.

3.      grzywna - ≥10 stawek dziennych, ≤ 360 stawek dziennych, stawka 10zł – 2000 złotych

·         środki karne

1.      pozbawienie praw publicznych – prawa wyborcze etc – rok – 10 lat

2.      zakaz zajmowania stanowiska/wykonywania zawodu – rok – 10 lat

3.      zakaz prowadzenia pojazdów – rok – 10 lat

4.      przepadek przedmiotów – przedmioty sprawcy → skarb państwa

5.      obowiązek naprawienia szkody

6.      nawiązka – pieniądze na rzecz poszkodowanego/organizacji

7.      świadczenie pieniężne – na cel społeczny

8.      podanie wyroku do publicznej wiadomości – pomówienia etc

Nadzwyczajne złagodzenie kary – szczególne przypadki (np. szkoda została naprawiona, postawa sprawcy, sprawca poniósł poważny uszczerbek na zdrowiu). Kara musi być nie niższa od 1/3 dolnej granicy ustawowej kary.

Nadzwyczajne zaostrzenie kary – recydywa, przestępstwa ciągłe. Kara nie może przekraczać górnej granicy ustawowej kary o połowę.

Środki poddające sprawcę próbie

·         warunkowe umorzenie postępowania karnego – nieznaczna wina i społeczna szkodliwość czynu, okoliczności popełnienia nie budzą wątpliwości, sprawca nie był dotąd karany, kara przewidziana jest niższa od 3 lat pozbawienia wolności.
Okres próby wynosi 2 lata.

·         warunkowe zawieszenie wykonania kary – pozbawienie wolności ≤ 2 lata, ograniczenie wolności, grzywna. Zawieszając, sąd może orzec grzywnę 180/90 stawek dziennych/ustanowić kuratora.
Okres próby wynosi od 3 do 5 lat.

·         Warunkowe przedterminowe zwolnienie – przynajmniej po połowie kary (nie wcześniej niż po 6 miesiącach), recydywistę po 2/3 kary, wielokrotnego recydywistę (popełniającego zbrodnie) po ¾ kary (nie wcześniej niż po roku),
skazanego na 25 lat po 15 latach, skazanego na dożywocie po 25 latach.
Okres próby wynosi czas pozostały kary (≥ 2 lata, ≤ 5 lat, w przypadku dożywocia 10 lat)

Powrót do przestępstwa – powtórzenie tego samego przestępstwa do 5 lat po odbyciu kary to recydywa. Jeden rodzaj przestępstw. Nadzwyczajne zaostrzenie kary.

Amnestia – całkowite lub częściowe darowanie kar za przestępstwa popełnione przed określoną datą

Abolicja – generalny akt łaski, sprawca nie został jeszcze osądzony

Prawo łaski – indywidualny akt łaski wobec przestępcy, przysługuje prezydentowi, wymaga opinii sądów rozpatrujących sprawę

Przedawnienie:

·         ścigania

1.      30 lat – zabójstwo

2.      20 lat – inna zbrodnia

3.      10 lat – występek z karą powyżej 3 lat

4.      5 lat – występek z karą ≤ 3 lat

5.      3 lata – ograniczenie wolności/grzywna

·         wyrokowania – nie doszło do wydania wyroku, przedawnienie ścigania +5 lat

·         wykonania kary – wyrok jest, ale kara nie została wykonana

1.      30 lat - ≥ 5 lat pozbawienia wolności

2.      15 lat – pozbawienie wolności do lat 5

3.      10 lat – inna kara

Nie ulegają przedawnieniu: zbrodnie przeciwko pokojowi i ludzkości.
Nie przedawniają się zbrodnie popełnione przez funkcjonariuszy publicznych.

Zatarcie skazania – urzędowe puszczenie skazania w niepamięć

·         pozbawienie wolności (do 25 lat) – 10 lat od wykonania/darowania

·         kara nie przekraczająca 3 lat – 5 lat

·         dożywocie – 10 lat od uznania za wykonaną/darowania kary/przedawnienia

·         ograniczenie wolności/grzywna – po 5 latach

·         recydywa – okres rozpoczyna się od początku

...