USPRAWNIANIE PACJENTÓW PO AMPUTACJI W OBRĘBIE KOŃCZYN DOLNYCH
· jednym z najważniejszych celów, wczesnego pooperacyjnego postępowania z pacjentami po amputacjach jest ochrona przed wtórnymi powikłaniami takimi jak przykurcze sąsiednich stawów
· przykurcze mogą pojawiać się w wyniku:
ü braku równowagi napięć mięśni, albo skrócenia powięzi mięśni
ü obronnego odruchu powodującego pozycję zgięciową w stawach biodrowym i kolanowym
ü braku podeszwowej stymulacji w wyproście kończyny
ü złej pozycji (np. długotrwałej pozycji siedzącej)
· w przypadku amputacji poniżej stawu kolanowego istotne jest zachowanie pełnego zakresu ruchów w stawie kolanowym i biodrowym
· podczas przebywania w pozycji siedzącej pacjent może stosować szynę na tylnej powierzchni kikuta lub deskę przymocowana do wózka
· u pacjentów po amputacji powyżej stawu kolanowego najważniejsze jest zachowanie pełnego zakresu ruchu w stawie biodrowym – w szczególności wyprostu i przywodzenia (zapobieganie przykurczowi zgięciowo –odwiedzeniowemu i przed rotacjią zewnętrzną)
· podczas dnia kilkakrotnie pacjent powinien spędzać czas w pozycji leżenia przodem (prone position)
Cele terapii 2 – 3 tydzień po operacji
· wspomaganie gojenia się rany pooperacyjnej oraz redukcja obrzęku
· uzyskanie przez pacjenta niezależności w poruszaniu się w obrębie łóżka, przesadzaniu na krzesło/wózek, higienie osobistej
· utrzymanie siły mięśniowej w kikucie
· utrzymanie lub zwiększenie siły w pozostałych kończynach
· zapobieganie pojawiania się przykurczów, redukowanie istniejących
· nauka higieny kikuta, bandażowania
· dopasowanie protezy
· uzyskanie umiejętności w poruszaniu się o kulach, balkoniku
· program ćwiczeń powinien być dostosowany indywidualnie – w zależności od stanu pacjenta
· powinien zawierać ćwiczenia wzmacniające mięśnie i ćwiczenia koordynacji
· czas rozpoczęcia ćwiczeń oporowych zależy od opatrunku pooperacyjnego, stopnia odczuwania bólu przez pacjenta oraz szybkości gojenia się rany
· najistotniejsze są ćwiczenia prostowników i przywodzicieli stawu biodrowego, oraz prostowników i zginaczy stawu kolanowego
· program ćwiczeń powinien zawierać też ćwiczenia wzmacniające tułów oraz wszystkie kończyny, szczególnie u osób starszych
· we wczesnym okresie pooperacyjnym stosuje się łagodne ćwiczenia zachowania ruchomości w stawach – nie stosuje się stretchingu w okolicach rany pooperacyjnej
· stosuje się ćwiczenia izometryczne mięśni czworogłowego uda i pośladkowego wielkiego – ćwiczeń tych w przypadku zaplanowanych amputacji powinno się wyuczyć przed operacją
Temat: Pacjentka: 60 lat po amputacji podudzia z powodu powikłań cukrzycy (nie ma kolana), powikłania gojenia kikuta uniemożliwiają zaopatrzenie w protezę, dobra wydolność
Kikut uda ma tendencje do ustawiania się niepożądanego w zgięciu, odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej
ogólne zasady usprawniania:
zabezpieczenie kikuta przed nieprawidłowym ustawieniem
Utrzymywanie pełnego zakresu ruchów w zachowanych stawach
Ćwiczenia synchronizacji ruchowej zachowanych antagonistycznych grup mięśniowych
Ćwiczenia posturalne
Formowanie kikuta
Wzmocnienie siły mięśni kikuta i obręczy
Ćwiczenie czucia powierzchownego i głęokiego
Hartowanie kikuta jako przygotowanie do noszenia protezy
fizykoterapia:
pole magnetyczne, laser (?)) ciepłolecznictwo
Stretching m gruszkowatego, cw przeciwzakrzepowe, rotacja miednicy, cw mm brzucha
Temat:
Cel zajęć:
Miejsce:
Forma:
Liczba ćwiczących:
Wiek:
Płeć:
Czas trwania:
Przybory i przyrządy:
L.p
Rodzaje zadań
Opis ćwiczeń
Czas lub ilość powtórzeń
Uwagi metodyczno – organizacyjne
slawcol1