Delphi 2005.pdf

IDZ DO

PRZYK£ADOW Y ROZDZIA£

Delphi 2005

SPIS TREŒCI

Autor: Elmar Warken

T³umaczenie: Wojciech Moch

ISBN: 83-7361-993-3

Tytu³ orygina³ u: Delphi 2005

Format: B5, stron: 810

KATALOG KSI¥¯EK

KATALOG ONLINE

ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG

TWÓJ KOSZYK

DODAJ DO KOSZYKA

Œrodowisko programistyczne Delphi jest od dawna jednym z najpopularniejszych

narzêdzi stosowanych przez twórców aplikacji. Ka¿da z jego wersji wnosi³a wiele

nowoœci, jednak wersja oznaczona symbolem 2005 to prawdziwy prze³om. Umo¿liwia

ona bowiem projektowanie aplikacji przeznaczonych dla platformy .NET, co otwiera

przez programistami tysi¹ce nowych mo¿liwoœci. Mog¹ wykorzystywaæ bibliotekê klas

FCL, tworzyæ aplikacje nie tylko w znanym z poprzednich wersji Delphi jêzyku Object

Pascal, ale równie¿ w zyskuj¹cym coraz wiêksz¹ popularnoœæ jêzyku C#, a tak¿e

stosowaæ w swoich programach klasy i obiekty napisane w dowolnym jêzyku zgodnym

z platform¹ .NET. Delphi 2005 to prawdziwa rewolucja.

Ksi¹¿ka „Delphi 2005” wyczerpuj¹co omawia najnowsz¹ wersjê tego œrodowiska

programistycznego. Przedstawia jego mo¿liwoœci i ich praktyczne zastosowanie

praktyczne. Szczegó³owo opisuje zagadnienia podstawowe, takie jak praca

z interfejsem u¿ytkownika i stosowanie komponentów oraz tematy zaawansowane

zwi¹zane z tworzeniem aplikacji bazodanowych, korzystaniem z klas i obiektów

specyficznych dla platformy .NET oraz pisaniem w³asnych komponentów.

Korzystanie z elementów interfejsu u¿ytkownika

Zarz¹dzanie plikami projektu

Biblioteka klas .NET

Przetwarzanie plików XML

Zasady programowania obiektowego w Object Pascal

Tworzenie aplikacji z wykorzystaniem biblioteki VCL.NET

Po³¹czenia z baz¹ danych za pomoc¹ ADO.NET

Zasady tworzenia w³asnych komponentów

Dziêki tej ksi¹¿ce poznasz wszystkie mo¿liwoœci najnowszej wersji Delphi

CENNIK I INFORMACJE

ZAMÓW INFORMACJE

ONOWOŒCIACH

ZAMÓW CENNIK

CZYTELNIA

FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE

Wydawnictwo Helion

ul. Chopina 6

44-100 Gliwice

tel. (32)230-98-63

e-mail: helion@helion.pl

Spis treści

Przedmowa ....................................................................................... 9

Rozdział 1. Praca w IDE ................................................................................... 15

1.1. Konstrukcja komponentów ...................................................................................... 15

1.1.1. Elementy sterujące, narzędzia i komponenty ................................................ 16

1.1.2. Formularze i okna ......................................................................................... 18

1.2. Orientacja na zdarzenia ........................................................................................... 19

1.2.1. Zdarzenie na każdą okazję ............................................................................ 19

1.2.2. Zdarzenia w Delphi ....................................................................................... 21

1.3. Cykl rozwoju aplikacji ............................................................................................ 23

1.3.1. Cykl rozwoju aplikacji w IDE Delphi ........................................................... 23

1.3.2. Program przykładowy ................................................................................... 24

1.4. IDE i narzędzia wizualne ......................................................................................... 25

1.4.1. Budowa IDE ................................................................................................. 25

1.4.2. Pomoc w IDE i opis języka ........................................................................... 29

1.4.3. Projektowanie formularzy ............................................................................. 32

1.4.4. Zarządzanie plikami ...................................................................................... 36

1.4.5. Inspektor obiektów ........................................................................................ 37

1.5. Łączenie komponentów z kodem ............................................................................ 45

1.5.1. Wprowadzenie do obsługi zdarzeń ............................................................... 46

1.5.2. Podstawowe możliwości procedur obsługi zdarzeń ...................................... 49

1.5.3. Przegląd modułu formularza ......................................................................... 51

1.5.4. Zdarzenia w programie przykładowym ......................................................... 54

1.5.5. Pomoc w edytorze ......................................................................................... 64

1.5.6. Łączenie zdarzeń — nawigacja, zmiany, usuwanie ...................................... 72

1.5.7. Spojrzenie za kulisy ...................................................................................... 74

1.6. Zarządzanie projektem ............................................................................................ 78

1.6.1. Pliki projektu ................................................................................................. 78

1.6.2. Zarządzanie projektem .................................................................................. 81

1.6.3. Przeglądarka symboli w projektach i kompilatach .NET .............................. 84

1.6.4. Listy „rzeczy do zrobienia” ........................................................................... 89

1.7. Debuger ...................................................................................................................91

1.7.1. Punkty wstrzymania ...................................................................................... 92

1.7.2. Kontrolowanie zmiennych ............................................................................ 95

1.7.3. Wykonywanie kodu ...................................................................................... 98

1.7.4. Ogólne okna debugera .................................................................................. 99

Delphi 2005

Rozdział 2. Biblioteka klas .NET ..................................................................... 103

2.1. Zaawansowane projektowanie formularzy ............................................................ 106

2.1.1. Hierarchia kontrolek i kolejność Z .............................................................. 108

2.1.2. Zmiany wielkości formularzy i kontrolek ................................................... 111

2.1.3. Związki pomiędzy formularzami i kontrolkami .......................................... 116

2.1.4. Dziedziczenie formularzy ........................................................................... 120

2.1.5. Efekty przezroczystości i przenikania ......................................................... 121

2.2. Podstawy biblioteki Windows-Forms .................................................................... 124

2.2.1. Obsługa formularzy .................................................................................... 125

2.2.2. Formularze dialogów .................................................................................. 129

2.2.3. Przykładowy program WallpaperChanger .................................................. 131

2.2.4. Zarządzanie kontrolkami w czasie działania programu ............................... 137

2.2.5. Kolekcje w bibliotece FCL ......................................................................... 144

2.2.6. Wymiana danych i mechanizm przeciągnij-i-upuść .................................... 147

2.3. Stosowanie kontrolek ............................................................................................ 155

2.3.1. Podstawowe cechy wspólne wszystkich kontrolek ..................................... 155

2.3.2. Pola wprowadzania danych ......................................................................... 165

2.3.3. Pola tekstowe RTF i tabele właściwości ..................................................... 167

2.3.4. Kontrolka LinkLabel ................................................................................... 172

2.3.5. Menu ........................................................................................................... 175

2.4. Kontrolki list i kontrolka TreeView ...................................................................... 177

2.4.1. ListBox ....................................................................................................... 177

2.4.2. ListView ..................................................................................................... 186

2.4.3. TreeView .................................................................................................... 193

2.5. Grafika ................................................................................................................... 203

2.6. Przechowywanie i zarządzanie plikami ................................................................. 206

2.6.1. Serializacja .................................................................................................. 206

2.6.2. Pliki i katalogi ............................................................................................. 216

2.6.3. Odczytywanie i zapisywanie plików ........................................................... 220

2.6.4. Zachowywanie ustawień użytkownika ........................................................ 226

2.7. XML ...................................................................................................................... 231

2.7.1. Podstawy XML ........................................................................................... 232

2.7.2. Program do graficznego podglądu plików XML ......................................... 238

2.7.3. Zachowywanie ustawień użytkownika w formacie XML ........................... 242

2.7.4. Zapisywanie dokumentów programu w postaci plików XML .................... 246

2.8. Wątki ..................................................................................................................... 251

2.8.1. Równoległe wykonywanie fragmentów programów ................................... 251

2.8.2. Wątki w bibliotece FCL .............................................................................. 258

2.8.3. Wiele wątków i ich synchronizacja ............................................................. 263

Rozdział 3. Język Delphi w środowisku .NET .................................................... 273

3.1. Przestrzenie nazw i kompilaty ............................................................................... 275

3.1.1. Podstawowe pojęcia środowiska .NET ....................................................... 275

3.1.2. Przestrzenie nazw w Delphi ........................................................................ 278

3.1.3. Kompilaty w Delphi .................................................................................... 284

3.1.4. Moduły Delphi ............................................................................................ 293

3.1.5. Moduły Delphi dla nowicjuszy ................................................................... 296

3.2. Obiekty i klasy ...................................................................................................... 296

3.2.1. Deklaracja klasy .......................................................................................... 297

3.2.2. Atrybuty widoczności ................................................................................. 299

3.2.3. Samoświadomość metody ........................................................................... 300

3.2.4. Właściwości ................................................................................................ 302

3.2.5. Metody klas i zmienne klas ......................................................................... 306

3.2.6. Dziedziczenie .............................................................................................. 310

Spis treści

3.2.7. Uprzedzające deklaracje klas ...................................................................... 312

3.2.8. Zagnieżdżone deklaracje typów .................................................................. 313

3.3. Obiekty w czasie działania programu .................................................................... 314

3.3.1. Inicjalizacja obiektów: konstruktory ........................................................... 314

3.3.2. Zwalnianie zasobów i czyszczenie pamięci ................................................ 316

3.3.3. Metody wirtualne ........................................................................................ 324

3.3.4. Konwersja typów i informacje o typach ...................................................... 329

3.3.5. Konstruktory wirtualne ............................................................................... 333

3.4. Typy interfejsów .................................................................................................... 335

3.4.1. Czym jest interfejs? ..................................................................................... 335

3.4.2. Implementowanie interfejsu ........................................................................ 339

3.5. Podstawy języka Object Pascal ............................................................................. 344

3.5.1. Elementy leksykalne ................................................................................... 345

3.5.2. Instrukcje kompilatora ................................................................................ 347

3.5.3. Typy i zmienne ........................................................................................... 350

3.5.4. Stałe i zmienne inicjowane .......................................................................... 351

3.5.5. Obszary widoczności i zmienne lokalne ..................................................... 353

3.5.6. Atrybuty ...................................................................................................... 355

3.6. Typy ...................................................................................................................... 356

3.6.1. Typy proste ................................................................................................. 356

3.6.2. Operatory i wyrażenia ................................................................................. 364

3.6.3. Tablice ........................................................................................................ 367

3.6.4. Różne typy ciągów znaków ........................................................................ 370

3.6.5. Typy strukturalne ........................................................................................ 375

3.6.6. Kategorie typów w CLR ............................................................................. 376

3.7. Instrukcje ............................................................................................................... 379

3.8. Procedury i funkcje ............................................................................................... 384

3.8.1. Typy parametrów ........................................................................................ 385

3.8.2. Przeciążanie metod i parametry standardowe ............................................. 389

3.8.3. Wskaźniki metod ........................................................................................ 391

3.9. Wyjątki .................................................................................................................. 392

3.9.1. Wywoływanie wyjątków ............................................................................. 392

3.9.2. Klasy wyjątków .......................................................................................... 393

3.9.3. Zabezpieczanie kodu z wykorzystaniem sekcji finally ............................... 394

3.9.4. Obsługa wyjątków ...................................................................................... 395

3.9.5. Asercja ........................................................................................................ 399

Rozdział 4. Aplikacje VCL.NET ........................................................................ 401

4.1. Biblioteki VCL.NET i FCL ................................................................................... 401

4.1.1. Komponenty ................................................................................................ 403

4.2. Aplikacje VCL w IDE Delphi ............................................................................... 409

4.2.1. Nowy układ IDE dla aplikacji VCL ............................................................ 409

4.2.2. Projekty VCL dla środowisk .NET i Win32 ............................................... 411

4.2.3. Różnice w projektowaniu formularzy ......................................................... 413

4.2.4. Okno struktury w czasie projektowania formularza .................................... 415

4.2.5. Moduły formularzy VCL ............................................................................ 416

4.2.6. Pliki zasobów formularzy ........................................................................... 419

4.2.7. Instalowanie komponentów VCL ................................................................ 422

4.3. Programowanie z wykorzystaniem biblioteki VCL ............................................... 424

4.3.1. Dopasowanie biblioteki VCL do środowiska .NET .................................... 425

4.3.2. Hierarchie kontrolek ................................................................................... 428

4.3.3. Najważniejsze części wspólne kontrolek .................................................... 430

4.3.4. Obsługa formularzy .................................................................................... 432

4.3.5. Kontrolki w czasie działania programu ....................................................... 438

Delphi 2005

4.3.6. Kontrolki TListBox, TListView i TTreeView ............................................ 438

4.3.7. Listy, kolekcje i strumienie ......................................................................... 441

4.3.8. Grafika ........................................................................................................ 445

4.3.9. Mechanizm przeciągnij-i-upuść .................................................................. 452

4.3.10. Wątki ......................................................................................................... 456

4.4. Techniki ponownego wykorzystania formularzy ................................................... 459

4.4.1. Repozytorium obiektów .............................................................................. 460

4.4.2. Dziedziczenie formularzy ........................................................................... 463

4.4.3. Ramki .......................................................................................................... 467

4.5. Przykładowa aplikacja VCL .................................................................................. 471

4.5.1. O programie TreeDesigner .......................................................................... 472

4.5.2. Krótki opis i obsługa programu ................................................................... 474

4.6. Komponenty akcji ................................................................................................. 479

4.6.1. Listy poleceń z komponentu TActionList ................................................... 480

4.6.2. Akcje standardowe ...................................................................................... 483

4.6.3. Komponenty menedżera akcji ..................................................................... 484

4.6.4. Komponent TControlBar ............................................................................ 490

4.6.5. Przykładowy interfejs użytkownika ............................................................ 493

4.7. Przenoszenie aplikacji VCL .................................................................................. 495

4.7.1. Przygotowania ............................................................................................. 496

4.7.2. Dopasowywanie aplikacji do środowiska .NET .......................................... 499

4.7.3. Wywołania funkcji API i transpozycja danych ........................................... 503

4.7.4. Zmiany w interfejsie biblioteki VCL .......................................................... 509

4.7.5. Operacje na strumieniach ............................................................................ 511

4.8. Aplikacje VCL.NET i środowisko Win32 ............................................................. 519

4.9. Biblioteki VCL.NET i FCL w ramach jednej aplikacji ......................................... 524

4.9.1. Łączenie bibliotek FCL i VCL na poziomie klas ........................................ 524

4.9.2. Łączenie bibliotek FCL i VCL na poziomie formularzy ............................. 528

4.9.3. Łączenie bibliotek FCL i VCL na poziomie komponentów ........................ 535

Rozdział 5. Aplikacje bazodanowe ................................................................... 541

5.1. Biblioteka ADO.NET w Delphi ............................................................................ 542

5.1.1. Zbiory danych w pamięci ............................................................................ 543

5.1.2. Komponenty udostępniające dane (ang. Providers) .................................... 547

5.1.3. Komponenty Borland Data Providers ......................................................... 552

5.1.4. Eksplorator danych ..................................................................................... 555

5.2. Programowanie z wykorzystaniem biblioteki ADO.NET ..................................... 556

5.2.1. Wiązanie danych ......................................................................................... 557

5.2.2. Kolumny i wiersze ...................................................................................... 566

5.2.3. Zbiory danych określonego typu ................................................................. 574

5.2.4. Relacje ........................................................................................................ 576

5.2.5. Ważne operacje na bazach danych .............................................................. 581

5.3. Przykładowa aplikacja korzystająca z biblioteki ADO.NET ................................. 589

5.3.1. Tworzenie bazy danych .............................................................................. 589

5.3.2. Formularze aplikacji ................................................................................... 596

5.3.3. Zapytania SQL ............................................................................................ 599

5.3.4. Zapytania SQL z parametrami .................................................................... 602

5.3.5. Aktualizacje danych .................................................................................... 606

5.3.6. Aktualizacje w polach z automatyczną inkrementacją ................................ 610

5.3.7. Wygodny formularz wprowadzania danych ................................................ 614

5.3.8. Konflikty przy wielodostępie ...................................................................... 620

5.4. Aplikacje bazodanowe w bibliotece VCL.NET ..................................................... 630

5.4.1. Dostęp do danych za pomocą dbExpress .................................................... 631

5.4.2. Formularze bazy danych i moduły danych .................................................. 636

5.4.3. Kontrolki operujące na danych z baz danych .............................................. 640

Plik z chomika:

Inne pliki z tego folderu:

Inne foldery tego chomika: