PUBLICZNE PRZEDSZKOLE NR 7
W RYDUŁTOWACH IM. JANA BRZECHWY
PROGRAM EDUKACYJNY
DLA DZIECI 5-6-LETNICH
Z ZAKRESU POZNAWANIA PRZYRODY I WYCHOWANIA PROEKOLOGICZNEGO
Autor: mgr Gabriela Rotter
Rydułtowy 2005 r.
„NIE MIJAM”
Skrzywdzonego kota nie mijam
I psa z kulawą nogą,
Ani motyla leżącego na szynach.
Nie mijam ptaka z połamanym skrzyłem,
Zerwany kwiat odnoszę do domu,
Nad zbłąkana mrówką się schylam.
Widzę za oknem dzieci:
Zaczynają już one rozumieć ten wiek.
Czy nie mijają,
Czy odnoszą do domu,
Czy się schylają?
-myślę, dziwną zdjęty trwogą.
/Cz. Janczarski/
SPIS TREŚCI
I Wstęp…………………..……………………………………...... str 4
II Cele ogólne i operacyjne …….………………………………… str 6
III Metody i formy pracy ………...……………………………….. str 6
IV Struktura programu ………...………………………………….. str 7
V Opis założonych osiągnięć …………………………………….. str 7
VI Materiał nauczania
· Człowiek……………………………………………………. str 8
· Roślinność…………………………………………………... str 8
· Zwierzęta……………………………………………………. str 9
· Słońce……………………………………………………….. str 10
· Powietrze……………………………………………………. str 10
· Woda ………………………………………………………... str 10
· Gleba ……………………………………………………….. str 11
· Przyroda nieożywiona ……………………………………… str 12
Bibliografia………………………………………………………… str 13
I WSTĘP
Pojęcia wychowania proekologicznego czy świadomości ekologicznej uczniów coraz częściej pojawią się we współczesnej literaturze pedagogicznej. Jej elementy włączane są do programów wychowania i nauczania zarówno szkół jak i przedszkoli. Nie można podważyć znaczenia tych zagadnień. Wszyscy wiemy jak ważne jest wdrażanie dzieci do zachowań proekologicznych, problemem jednak jest kształtowanie takich zachowań i poglądów u młodego człowieka na stałe, bo tylko wtedy edukacja ekologiczna ma sens.
Nie można zapominać, że pierwszym krokiem w edukacji ekologicznej małych dzieci powinno być danie im możliwości odczuwania radości z kontaktu z przyrodą. Jest to możliwe poprzez stały, regularny bezpośredni kontakt ze środowiskiem przyrodniczym a co za tym idzie wielozmysłowe poznanie świata poprzez wzrok, słuch, zapach, smak i dotyk. Wszystkie przeżycia, wrażenia i spostrzeżenia należy przetworzyć poprzez opowiadanie, wiersz, twórczość plastyczną czy zabawę. Dopiero po przetworzeniu przeżycie stanie się trwałe i dziecko nabędzie nowego doświadczenia (L.Wollman-Mazurkiewicz, 2000 r.). Wielorakość doświadczeń daje wychowankom wiedzę i zrozumienie. Dopiero na tej podbudowie można kształtować na trwale postawy proekologiczne.
Sposób w jaki rozwija się ekologiczna postawa u dzieci ilustrują tzw. schody ekologiczne (L.Wollman-Mazurkiewicz, 2000r,).
5. Wziąć odpowiedzialność za przyszłość.
4. Wpływać i przyczyniać się.
3. Odkrywać wzajemne związki.
2. Odkrywać różnorodność.
1. Przebywać w przyrodzie i cieszyć się nią.
Pierwsze trzy stopnie stanowią punkt wyjścia do pracy z dziećmi w środowisku przyrodniczym w wielu przedszkolach w Norwegii. Nie wiedza teoretyczna, ale własne doświadczenia w kontaktach z przyroda stanowią podstawę kształtowania postaw proekologicznych.
Podsumowując można powiedzieć, że aby kształtować u młodego człowieka postawy proekologiczne, należy najpierw zaszczepić w nich przywiązanie do środowiska przyrodniczego. Muszą oni najpierw poznać, pokochać by potem móc chronić nasze środowisko naturalne.
Program „Mały przyrodnik” opracowany został dla grupy dzieci 5-6 letnich, na rok szkolny 2005/2006. Zawarte w nim treści dają możliwość rozwijania u dzieci zainteresowań środowiskiem przyrodniczym i człowiekiem jako jego integralną częścią, a co za tym idzie w bezpośredni sposób wpływają na kształtowanie się u nich postaw proekologicznych. To właśnie wychowanie proekologiczne jest celem nadrzędnym programu.
II CELE OGÓLNE I OPERACYJNE
Realizacja programu „Mały przyrodnik” ma na celu:
· rozwijanie zainteresowań i spontanicznej aktywności dzieci w procesie poznawania otaczającego środowiska,
· stwarzanie możliwości bezpośredniego kontaktu ze światem przyrody,
· ukazywanie różnorodności zjawisk przyrodniczych,
· kształtowanie wrażliwości na piękno otoczenia przyrodniczego,
· uczenie właściwych zachowań w stosunku do zwierząt i otaczającej przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem gatunków objętych ochroną,
· przekazywanie wiedzy o funkcjonowaniu organizmu człowieka,
· kształtowanie postawy tolerancji dla odmienności innych ludzi,
· rozwijanie umiejętności racjonalnego korzystania z odnawialnych i nieodnawialnych zasobów przyrody.
Z powyższych celów ogólnych wynikają następujące cele operacyjne - dzieci:
· interesują się otaczającym ich światem, badają, eksperymentują, obserwują środowisko przyrodnicze,
· chętnie przebywają na w otoczeniu przyrodniczym,
· rozpoznają podstawowe zjawiska występujące w przyrodzie,
· są wrażliwi na piękno natury, potrafią to wyrazić w swojej twórczości słownej i plastycznej,
· przejawiają pozytywne postawy w odniesieniu do roślin i zwierząt, troszczą się o nie, pielęgnują, prowadzą proste hodowle,
· rozumieją znaczenie ochrony wybranych gatunków roślin i zwierząt,
· znają części i strony własnego ciała, rozumieją znaczenie i funkcjonowanie niektórych narządów wewnętrznych,
· kształtują poczucie empatii w odniesieniu do innych ludzi,
· wiedzą w jaki sposób można oszczędzać prąd, wodę, potrafią segregować śmieci.
III METODY I FORMY PRACY
W realizacji wymienionych celów pomocne mogą być następujące metody i formy pracy oraz przedsięwzięcia:
· spacery i wycieczki przyrodnicze (m.in. do lasu, ogródków działkowych, parku, szklarni, na łąkę, nad jezioro, do palmiarni w Gliwicach i mini zoo w Rogowach, wycieczka w poszukiwaniu pomników przyrody, itp.),
· organizowanie wystawek tematycznych w kąciku przyrody, gromadzenie i wystawianie eksponatów,
· wykonanie zielnika – albumu zawierającego zasuszone części roślin, liście a także zdjęcia i ilustracje,
· prowadzenie hodowli (roślin doniczkowych, sadzenie kwiatów cebulkowych, hodowla fasoli, hodowla żaby (od kijanki od żaby) itp.),
· codzienne obserwacje stanu pogody,
· spotkania z leśnikiem, pracownikami Urzędu Miasta odpowiedzialnymi za ochronę przyrody, ogrodnikami itd.,
· ćwiczenia metodą Weroniki Sherborne,
· ćwiczenia metodą Dennisona,
· uczestniczenie w akcjach sprzątania świata,
· wprowadzenie na stałe do kalendarza imprez przedszkolnych święta o charakterze przyrodniczym np. Święto drzewa, „Tydzień Ziemi”,
· gromadzenie książek i czasopism o tematyce przyrodniczej,
· oglądanie albumów, filmów o tematyce przyrodniczej, słuchanie kaset zabawek płyt zabawek odgłosami zwierząt,
· wykonywanie zabawek i dekoracji z wykorzystaniem odpadów,
· zabawy piaskiem i materiałem przyrodniczym,
· wykonywanie prostych doświadczeń z zakresu przyrody nieożywionej.
IV STRUKTURA PROGRAMU
Problematyka uwzględniona w programie podzielona została na następujące działy:
1. Człowiek
2. Roślinność
3. Zwierzęta
4. Słońce
5. Powietrze
6. Woda
7. Gleba
8. Przyroda nieożywiona
V OPIS ZAŁOŻONYCH OSIĄGNIĘĆ
Wychowanek rozumie znaczenie środowiska przyrodniczego dla życia i zdrowia nie tylko człowieka ale i innych istot żywych. Odczuwa potrzebę współuczestniczenia w ochronie przyrody. Chętnie obserwuje i podpatruje życie zwierząt i roślin. Rozpoznaje i rozumie proste zjawiska zachodzące w przyrodzie ożywionej i nieożywionej.
VI MATERIAŁ NAUCZANIA
CZŁOWIEK
1. Poznawanie siebie:
· rozróżnianie i nazywanie części ciała,
· rozróżnianie stron ciała (lateralizacja),
· dostrzeganie zmysłów pozwalających na obserwacje i poznanie otaczającego nas świata,
· rozumienie znaczenia wybranych narządów wewnętrznych człowieka,
· ...
evi84